Waarom / doel van de activiteit
Verdien met kleine spelletjes aanwijzingen en ontdek wie de kampvuurdeken van Akela heeft gestolen.
Beschrijving van de activiteit
Levend Scoutingcluedo draait om de verdwenen kampvuurdeken van Akela. Negen tot elf begeleiders spelen als 'vossen' elk een rol in het verhaal. Een spelleider begeleidt het overkoepelende spel, ondersteund door één of twee begeleiders. Er zijn dus elf tot veertien begeleiders nodig. Het spel verloopt als een vossenjacht.
De spelleider vertelt het verhaal met een open einde. De spelers moeten uitzoeken wat er is gebeurd en wie schuldig is. Vervolgens worden alle vossen voorgesteld, waarna ze hun toegewezen plek opzoeken. De spelleider legt de spelregels uit en verdeelt de spelers in maximaal zeven groepjes, zodat er altijd vossen beschikbaar zijn.
Bij de spelleider ligt een groot speelbord met een plattegrond van het terrein. Het bord is verdeeld in vakken waarop de locaties van de vossen staan. Op ieder vak ligt een paspoort met een foto en beschrijving van de betreffende vos. Met dit paspoort mag een groepje naar de vos om een opdracht uit te voeren en een aanwijzing te verdienen. Daarna keert het groepje terug, levert het paspoort in en kiest een nieuw beschikbaar paspoort.
Elk groepje krijgt een pionnetje dat op het speelbord wordt geplaatst bij de vos waar het groepje naartoe gaat. Bij de vossen voert het hele groepje spelletjes of opdrachten uit, zoals bij een zeskamp of hoekenspel. Afhankelijk van de uitvoering verdienen ze een goede, redelijke of slechte aanwijzing. De aanwijzingen staan op papier en de vossen hebben ze tijdens het spel bij zich.
Voorbeelden van aanwijzingen
- Goede aanwijzing: "Ik heb Piet weg zien lopen" (naam en handeling bekend).
- Redelijke aanwijzing: "Ik heb een man weg zien lopen" (geslacht en handeling bekend).
- Slechte aanwijzing: "Ik heb iemand weg zien lopen" (alleen de handeling bekend).
Het verhaal: De kampvuurdeken van Akela
Akela zit vlak voor het eten in het welpenlokaal de laatste insignes op zijn kampvuurdeken te naaien. Per ongeluk prikt hij zichzelf met de naald. Tot zijn schrik begint hij behoorlijk te bloeden. Meteen bergt hij de naaispullen op, legt zijn kampvuurdeken aan de kant en haalt in de keuken een pleister uit de EHBO-koffer.
Daarna gaat Akela met de andere leiding eten. Als hij terugloopt naar het welpenlokaal, ziet hij de deur bewegen. Maar dat is niet het enige dat hem opvalt... Tot zijn grote schrik is ook zijn kampvuurdeken verdwenen! Wie o wie heeft de kampvuurdeken gestolen, en waarom?
De vossen
Iedere vos heeft een eigen personage, een korte opdracht en aanwijzingen die de groepjes kunnen verdienen. De vaste vossen zijn nodig om het verhaal en de oplossing logisch te houden.
Gebruik de optionele vossen als er extra begeleiders beschikbaar zijn. Deze rollen kunnen ook kort door de ondersteunende spelleiding worden gespeeld of worden weggelaten. Zorg dan dat de belangrijkste aanwijzingen via andere vossen of de spelleider in het spel komen.
Zie de bijlage voor de volledige beschrijving en aanwijzingen van iedere vos.
| Vos | Rol in het verhaal | Opdracht | Materiaal |
|---|---|---|---|
| Akela | Is de kampvuurdeken kwijt | Scoutingmemory | Memorykaartjes, eventueel tafel en stoelen |
| Michiel | Rechterhand van Handige Harrie | Kamelenrace | Blinddoek, pionnen |
| Baloe | Nieuwsgierige welpenleiding | Onthoudkim | Dienblad, doek, stopwatch, 20 kleine voorwerpen |
| Teamleider scouts | Hoort verhalen van Baloe | Dronkenrace | 2 pionnen |
| Groepsbegeleider | Verzamelt Scoutingmateriaal | Speurtocht. Bijvoorbeeld: GPS of een levend doolhof | Route- of GPS-materiaal |
| Handige Harrie | Gebouwbeheerder | Mastermind met Scoutinglogo’s. Bijvoorbeeld: Paas mastermind | Minimaal 10 Scoutinglogo’s, uitleg mastermind |
| Marian | Vriendelijke oma | Koekhappen | Touw of waslijn, peperkoek, limonade, bekertjes |
| Tamar | Buurvrouw met zicht op het lokaal | Ruikkim | 5 Geurpotjes, blinddoek of das |
| Sam(antha) | Pionierfan | Minipionieren of knopen (Pionieren met spekjes, Minispeeltuin, Geknoopte dasing of Sleutelhanger knopen) | Bamboe, touw of knoopmateriaal, voorbeelden |
| (optioneel bij extra begeleiders) Partner van Akela |
Hangt rond bij het clubhuis en weet iets belangrijks | Geen opdracht; het groepje moet ontdekken dat het een dropje of snoepje moet aanbieden | Dropjes of snoepjes bij de groepjes |
|
(optioneel bij extra begeleiders) |
Mysterieus figuur dat soms de waarheid spreekt en soms niet | Ontdek dat je Hoch niet mag aankijken, want dan begint die te liegen. | Schmink voor het derde oog |
De ontknoping
Na het actieve spel volgt de ontknoping. Hier mogen gerust enkele uren tussen zitten! De spelers en vossen komen bij elkaar en de spelleider vertelt eventueel het verhaal opnieuw.
De spelers noemen wie ze verdenken. Deze vossen worden naar voren gehaald en springen direct in hun rol. Drie verdachten zijn meestal voldoende. Ieder groepje mag één vraag stellen aan een verdachte, terwijl de andere groepjes luisteren.
Daarna wordt geïnventariseerd wie volgens de spelers de dader is. De vossen spelen 'Wie van de drie?' en uiteindelijk staat de echte dader op.
De oplossing
Baloe zag in het welpenlokaal dat Akela zijn kampvuurdeken aan de kant legde. Toen Akela opkeek, ging Baloe snel weg. 's Avonds vertelde Akela tijdens het eten aan Baloe over de bijzondere en unieke insignes op zijn kampvuurdeken.
De teamleider van de scouts kwam later eten en Baloe vertelde wat er in het welpenlokaal was gebeurd. De groepsbegeleider was ook in het Scoutinggebouw en ving dit gesprek op. Hij bedacht zich geen moment en haalde de kampvuurdeken uit het welpenlokaal.
Vervolgens verkocht hij de deken voor veel geld aan Michiel, de materiaalbeheerder. Michiel gaf hem op zijn beurt aan Handige Harrie, de gebouwbeheerder. Harrie zag het wel zitten om zoveel bijzondere Scoutinginsignes te bezitten. Iedereen zou dan bij hem bijzondere insignes kunnen kopen.
De groepsbegeleider is dus de dader, maar Michiel en Handige Harrie gaan ook niet helemaal vrijuit.
Voorbereidingstijd
De kleine spelletjes vragen veel voorbereiding. Reken voor één persoon op minstens twee tot drie uur. Hoe meer mensen de handen uit de mouwen steken (en daar zijn scouts goed in), hoe sneller het opbouwen gaat. Laat bij voorkeur iedere vos het eigen spel voorbereiden. De spelleiding verzorgt de algemene materialen, zoals de aanwijzingen, plattegrond en paspoorten.
Benodigd materiaal
Algemeen
- Plattegrond van het speelterrein met de locaties van alle vossen
- Paspoorten per vos met naam, beschrijving en eventueel een pasfoto
- Pionnetje per groepje voor het speelbord
- Envelop per groepje voor de oplossingen
- Eventueel dropjes of snoepjes voor de extra vos of tijdens het spel
Voor de vossen
- Passende aankleding per personage, zoals Scoutingkleding en de hordetotem bij Akela of pioniermateriaal bij de explorer
- Aanwijzingen om aan de groepjes uit te delen
Materialen per vos
Akela
- Scoutingmemory
- Eventueel een tafel met wat stoelen
Michiel de materiaalbeheerder (rechterhand van handige Harrie)
- Een blinddoek
- Eventueel wat pionnetjes
Baloe
- Dienblad
- Een theedoek om het dienblad af te dekken
- Allerlei (zo'n 20) kleine voorwerpen
Teamleider scouts
- 2 pionnen
De groepsbegeleider
- Speurtochtje met bijbehorende materialen bijv. kompas / kaarthoekmeter / GPS
Handige Harrie; de gebouwbeheerder
- Minimaal 10 duidelijk verschillende Scoutinglogo’s
- Uitleg mastermind
Marian de lieve oma
- Limonade en bekertjes
- Touw, peperkoek en waslijn
Tamar de Schele
- Vijf potjes of flesjes met een of andere stof (azijn, water, knoflook, ui, etc.)
- Blinddoek of das
Sam(antha) de explorer
- Bamboestokjes en vliegertouw, of
- Sleutelhanger knoopspullen
De vrouw van Akela
- De groepjes moeten drop / snoep bij zich hebben
Roverscout Hoch met het boze oog
- Smink voor het derde oog
Extra materiaal voor een open dag
- Scoutingvlag of banner voor zichtbaarheid
- Flyers of informatiekaartjes
- Inschrijflijst of QR-code
- Pennen
Veiligheid
- Spreek vooraf af waar de vossen staan en waar de groepjes wel en niet mogen komen.
- Zorg dat de spelleiding tijdens het spel contact kan houden met alle vossen, bijvoorbeeld via telefoon of portofoon.
- Spreek een duidelijke eindtijd af, zodat groepjes niet blijven dwalen en alle vossen weten wanneer het spel stopt. Vertel de vossen hoeveel groepjes er meedoen, zodat ze weten wanneer iedereen langs is geweest en ze hun post kunnen afbreken.
Tips
- Laat het spel vlot starten door ieder groepje een willekeurig paspoort te geven. Leg de overige paspoorten op het speelbord, zodat groepjes na terugkomst een nieuw paspoort kunnen kiezen.
- Laat de ondersteunende spelleiders de groepjes indelen en tijdens het spel rondlopen om vossen te helpen of groepjes de weg te wijzen. Ze kunnen eventueel ook als reservevossen optreden.
- Zorg dat alle vossen hun rol, opdracht en plek op het terrein kennen.
- De kleine spelletjes vragen veel voorbereiding. Laat iedere vos het eigen spel opbouwen, zodat de spelleiding alleen de algemene zaken hoeft te regelen.
- Moedig de vossen aan zich passend te verkleden en hun rol te spelen. Akela draagt bijvoorbeeld een nette Scoutfit met de hordetotem, de materiaalbeheerder rommelt in de berging of controleert een kampkist en de explorer is aan het knopen.
- Verdeel bij een grote leeftijdsspreiding, zoals bevers, welpen, scouts en explorers, de verschillende speltakken gelijkmatig over de groepjes.
- Speel dit spel binnen dezelfde Scoutinggroep bij voorkeur maar eens per vier tot vijf jaar, omdat jeugdleden de dader onthouden. Wil je het vaker spelen, verander dan de verhaallijn en getuigenverklaringen.
- Speel het spel bijvoorbeeld vanuit een informatiestand tijdens een open dag in een winkelcentrum. Mogelijke nieuwe jeugdleden kunnen dan meteen aansluiten.
- Combineer het spel met een groepsmaaltijd, zoals een boerenkoolmaaltijd of eindbarbecue, en betrek alle jeugdleden, het bestuur en de ouders bij de ontknoping.
- Er zijn meerdere varianten uitgewerkt, zoals: De mysterieuze moord op de bakker, Levend Junglecluedo (voor welpen, gebaseerd op de Jungleboek figuren), het mysterie van Bobby, Sinterklaas cluedo en Mc Cormick (kampverhaal).

