Waarom / doel van de activiteit

Door middel van het uitvoeren van kleine spelletjes verdienen de deelnemers aanwijzingen om de dader op te sporen.

Beschrijving van de activiteit

Levend Scoutingcluedo: de verdwenen kampvuurdeken van Akela. Aan de hand van een verhaal over de vermiste kampvuurdeken van Akela ontrolt zich een verhaal met een open einde. Negen tot elf begeleiders worden aangewezen als ‘vossen’. Zij nemen elk één van de rollen in het verhaal op zich. Een begeleider wordt aangewezen als spelleider die het overkoepelende / bindende spel begeleidt. Deze spelleider wordt ondersteund door een of twee begeleiders. Er zijn dus elf tot dertien begeleiders nodig! Het spel word gespeeld als een soort vossenjacht.

De spelleider vertelt alle spelers het verhaal. Dit verhaal heeft een open einde en de spelers krijgen de opdracht uit te zoeken wat er is gebeurd en wie schuldig is. Dan worden alle vossen aan de spelers voorgesteld. De vossen zoeken direct hierna de plaats op die hen is toebedeeld. Dan worden de spelregels aan de spelers uitgelegd en worden ze in maximaal zeven groepjes verdeeld. Hierdoor zijn er altijd vossen voor de spelers beschikbaar.

Bij de spelleider ligt op tafel een groot speelbord met een schets van het hele speelterrein. Dit speelbord is onderverdeeld in vakken, waarop is aangegeven waar elke vos zich bevindt. Bovendien ligt op ieder vak een paspoort waarmee een groepje spelers naar de vos toe mag. In het paspoort staat een foto en een beschrijving van deze vos. Bij deze vos spelen ze een opdracht waarmee ze een tip tot de oplossing van het verhaal kunnen winnen. Daarna komt het groepje terug naar de spelleider en levert het paspoort in. Het groepje maakt een keuze uit de beschikbare paspoorten en neemt dan het paspoort mee naar de volgende vos.

Om het overzicht op het bord te houden, krijgt elk groepje een pionnetje. Deze wordt op het speelbord achtergelaten in het vak van de desbetreffende vos. Bij de vossen worden spelletjes gespeeld / opdrachten uitgevoerd zoals we die kennen van een zeskamp of een hoekenspel. De hele groepje neemt hieraan deel. De beloning voor het uitvoeren van de opdracht is een tip. Groepjes die de opdracht slecht hebben uitgevoerd, krijgen een slechte tip. Groepjes die de opdracht goed hebben uitgevoerd, krijgen een goede tip. En zit de uitvoering er tussen in, dan krijgen ze een redelijke tip. Deze tips staan op papier en de vossen hebben deze van tevoren bij zich gestoken.

• Voorbeeld van een goede hint: "Ik heb Piet weg zien lopen" (je weet een naam en wat hij gedaan heeft).
• Voorbeeld van een redelijke hint: "Ik heb een man weg zien lopen" (je weet een geslacht en wat hij gedaan heeft).
• Voorbeeld van een slechte hint: "Ik heb iemand weg zien lopen" (je weet geen naam of geslacht, wel de actie).

Het verhaal: De kampvuurdeken van Akela

Akela zit in het welpenlokaal en is vlak voor het eten weer eens bezig de laatste insignes op zijn kampvuurdeken te naaien. Per ongeluk prikt hij zichzelf met de naald. Tot zijn grote schrik ziet hij dat hij behoorlijk begint te bloeden. Meteen bergt hij de naaispullen op en legt zijn kampvuurdeken aan de kant. Dan loopt hij naar de keuken om uit de EHBO-koffer een pleister te pakken. Hierna gaat Akela eten samen met de andere leiding. Als hij terug naar het welpenlokaal loopt, ziet hij dat de deur naar het welpenlokaal beweegt. Maar dat is niet het enige dat hem opvalt... Tot zijn grote schrik ziet Akela dat ook zijn kampvuurdeken mist. Wie o wie heeft de kampvuurdeken gestolen, en waarom?

De vossen

In dit vossenjachtspel spelen de vossen elk een rol in het mysterie. Iedere vos heeft een eigen personage, een korte opdracht en aanwijzingen die de groepjes kunnen verdienen. De vaste vossen zijn nodig om het verhaal goed te kunnen spelen en de oplossing logisch te maken. Gebruik de optionele vossen als er extra begeleiders beschikbaar zijn. Deze rollen kunnen ook kort worden gespeeld door de ondersteunende spelleiding of worden weggelaten. Zorg er dan wel voor dat de belangrijkste aanwijzingen via een andere vos of via de spelleider in het spel komen.

Zie de bijlage voor de complete beschrijving inclusief de aanwijzingen van iedere vos.

De ontknoping

Na het spelen van dit actieve deel van het spel, wordt het spel uitgespeeld. Er mag gerust enkele uren tussen het actieve spel en het uitspelen zitten! De spelers en vossen zitten bij elkaar en de spelleider vertelt eventueel het verhaal opnieuw. Dan worden de spelers gevraagd wie zij denken dat het heeft gedaan. De genoemde vossen worden naar voren gehaald, waarbij ze direct in hun rol springen. Drie verdachten naar voren halen is in principe al voldoende. Zodra de vossen naar voren zijn geroepen, mag ieder groepje nog een vraag stellen aan de vos. Alle andere groepjes luisteren. Daarna wordt geïnventariseerd wie de spelers denken dat het heeft gedaan. De vossen spelen wie-van-de-drie en uiteindelijk staat de echte dader op.

De oplossing

Baloe heeft in het welpenlokaal gezien dat Akela zijn kampvuurdeken aan de kant legde. Toen Akela opkeek ging Baloe snel weg. 's Avonds, tijdens het eten, vertelde Akela aan Baloe over de bijzondere en unieke insignes op zijn kampvuurdeken. De teamleider van de scouts kwam wat later op de avond eten en Baloe vertelde hem wat ze had gezien in het welpenlokaal. De groepsbegeleider was op dat moment ook in het Scoutinggebouw en vangt het gesprek tussen Baloe en de teamleider van de scouts op. Hij bedenkt zich geen moment en haalt de kampvuurdeken uit het welpenlokaal. Deze kampvuurdeken weet hij voor veel geld aan Michiel de materiaalmeester te verkopen. Michiel geeft de kampvuurdeken op zijn beurt aan Handige Harrie, de materiaalmeester, want Harrie zag het wel zitten om zoveel bijzondere Scoutinginsignes te hebben. Iedereen zou dan bij hem bijzondere insignes kunnen kopen. De groepsbegeleider is dus de dader, maar Michiel de materiaalbeheerder en Harrie de gebouwbeheerder gaan ook niet helemaal vrijuit.

Voorbereidingstijd

De kleine spelletjes zorgen er voor dat er veel voorbereidingstijd nodig is. Reken voor 1 persoon ten minste 2 tot 3 uur. Hoe meer mensen hun handen uit de mouwen steken (en daar zijn scouts goed in) hoe sneller het opbouwen naruurlijk gaat. De voorkeur gaat uit dat iedereen zijn eigen spelletje voorbereid, de spelleider(s) zorgt voor de overkoepelende materialen zoals de hints, de plattegrond en de paspoorten.

Benodigd materiaal

Voor het algemene spel heb je de volgende materialen nodig

• Landkaart van het speelterrein; hierop staan alle vossen ingeschreven
• Paspoorten van elke vos (hierin staat naam, typering en eventueel een pasfoto)

Materialen voor de jeugdleden (per groepje)

• Envelop waar ze de oplossingen in kunnen doen
• Evt. dropjes / snoepjes voor extra vos en / of tijdens het spel

Materialen voor de vossen (algemeen)

• Aankleding eigen vos (denk aan bijvoorbeeld correcte scoutfit + horde totem bij Akela, pionier materiaal bij de explorer, enz.)
• De tips / aanwijzingen om aan de spelers te kunnen uitdelen

Materialen per vos (individueel)

Akela

• Scoutingmemory
• Eventueel een tafel met wat stoelen

Michiel de materiaalbeheerder (rechterhand van handige Harrie)

• Een blinddoek
• Eventueel wat pionnetjes

Baloe

• Dienblad
• Een theedoek om het dienblad af te dekken
• Allerlei (zo'n 20) kleine voorwerpen

Teamleider scouts

• 2 pionnen

De groepsbegeleider

• Speurtochtje met bijbehorende materialen bijv. kompas / kaarthoekmeter / GPS

Handige Harrie; de gebouwbeheerder

• Minimaal 10 duidelijk verschillende Scoutinglogo’s
• Uitleg mastermind

Marian de lieve oma

• Limonade en bekertjes
• Touw, peperkoek en waslijn

Tamar de Schele

• Vijf potjes of flesjes met een of andere stof (azijn, water, knoflook, ui, etc.)
• Blinddoek of das

Sam(antha) de explorer

• Bamboestokjes en vliegertouw, of
• Sleutelhanger knoopspullen

De vrouw van Akela

• De groepjes moeten drop / snoep bij zich hebben

Roverscout Hoch met het boze oog

• Smink voor het derde oog

Wanneer je dit tijdens een open dag doet

• Scoutingvlag of banner (zichtbaarheid)
• Flyers of informatiekaartjes
• Inschrijflijst of QR-code
• Pennen

Veiligheid

• Spreek vooraf duidelijk af waar de vossen staan en waar de groepjes wel en niet mogen komen.
• Zorg dat de spelleiding tijdens het spel contact kan houden met alle vossen, bijvoorbeeld via telefoon of portofoon.
• Spreek een duidelijke eindtijd af, zodat groepjes niet blijven dwalen en alle vossen weten wanneer het spel stopt. Als de vossen weten hoeveel groepjes er zijn weten ze wanneer ze iedereen gehad hebben en wanneer ze hun post weer kunnen afbreken.

Tips

• Het spel moet vlot starten. Geef ieder groepje een willekeurig paspoort om te beginnen. Leg de resterende paspoorten op de goede plek van het speelbord. Pas als groepjes terugkomen, kunnen ze kiezen uit een nieuw paspoort
• De ondersteunende spelleiders delen de groepjes in en lopen rond gedurende het spel om de vossen te helpen waar nodig of om de groepjes aan te wijzen waar ze de vossen kunnen vinden. Eventueel kunnen zij als extra taak de reservevossen zijn.
• Zorg ervoor dat alle vossen weten wat ze moeten doen en waar ze op het terrein moeten staan en zorg dat bij hen ook hun eigen spel duidelijk is.
• Let op: de kleine spelletjes vergen intensieve voorbereiding. Als de vossen zelf zorgdragen voor de opbouw van hun eigen spel, dan valt de voorbereidingstijd een flinke tijd terug te dringen en moeten er alleen algemene zaken geregeld worden.
• Het is heel leuk als de vossen proberen zich een beetje uit te dossen in hun rol. Akela zit bijvoorbeeld strak in scoutfit en heeft de hordetotum bijzich. De materiaalbeheerder rommelt in de berging / controleert bijvoorbeeld een kampkist / de explorer is aan het knopen enz.
• Bij groepen met grote leeftijdsspreiding (bevers, welpen, scouts en explo's), kies er dan voor om de verschillende speltakken gelijkmatig over de groepjes te verdelen.
• Dit spel heeft 1 nadeel: binnen een groep kun je het maximaal maar 1 keer in de 4 tot 5 jaar spelen. Dit in verband met de aanwijzingen (jeugdleden onthouden wie de dader was). De enigste andere optie is: verhaalllijn,+ getuigenverklaringen (iets) veranderen / ombouwen.
• Dit spel kan bijvoorbeeld vanuit een informatiestand / open dag in het winkelcentrum gespeeld worden, mogelijke nieuwe jeugdleden kunnen dan meteen aanschuiven.
• Dit spel kan ook daadwerkelijk uitgespeeld worden rond groepsmaaltijden zoals: boerenkoolmaaltijd of de eindbarbecue en dan gespeeld met alle jeugdleden, bestuur en ouders.
• Er zijn meerdere varianten uitgewerkt, zoals: De mysterieuze moord op de bakker, Levend Junglecluedo (voor welpen, gebaseerd op junglebook figuren), het mysterie van Bobby, Sinterklaas cluedo en Mc Cormick (kampverhaal).