Waarom / doel van de activiteit

Voltooi in groepjes opdrachten om materiaal te verdienen en bouw daarmee samen een netwerk over de kloof tussen arm en rijk.

Beschrijving van de activiteit

Spot op het complot laat spelers stilstaan bij de kloof tussen arm en rijk, zowel bij ons als wereldwijd, en vormt een aanzet tot actieplanning. Het spel heeft een eenvoudige één-tegen-allenopzet, waarbij de hele groep binnen een beperkte tijd een aantal opdrachten moet volbrengen. Hiermee verdienen de spelers materiaal (touw, balken en voorwerpen) om een netwerk over de kloof te maken. De spelbegeleiding bepaalt hoe uitgebreid dit netwerk moet zijn om te slagen.

Omschrijving

De deelnemers worden opgesplitst in groepjes die zichzelf organiseren om binnen de afgesproken tijd zoveel mogelijk voorwerpen te verzamelen en de kloof te overbruggen. Elke goed uitgevoerde opdracht levert een voorwerp op. Elke gezamenlijke opdracht, in de vorm van een quiz, is een balk waard.

Een wekker, sirene of ander signaal geeft elk half uur een gezamenlijk moment aan. Hierdoor moeten de groepjes goed kiezen welke opdrachten ze tussendoor kunnen uitvoeren, want sommige opdrachten kun je niet zomaar stilleggen.

De uitdaging is volbracht als over de kloof een netwerk van minimaal een bepaald aantal touwen en balken is gespannen. De spelbegeleiding bepaalt dit aantal op basis van de groepsgrootte, de gekozen opdrachten en de spelduur.

Inkleding

Dit spel voor scouts is onderdeel van het grotere spel 'Spot op het complot'. Daarnaast zijn er twee andere spelverzamelingen: 'Spring uit je vel' (12-jarigen) en 'Kloving' (16 jaar en ouder).

De drie spelen zijn ontwikkeld in het kader van Worldshake om jeugd- en jongerengroepen toegankelijk spelmateriaal aan te reiken over de kloof tussen arm en rijk, de verhouding tussen Noord en Zuid en hoe je jongeren bij deze thema's betrekt. Spel is een ideale manier om kinderen en jongeren te motiveren om met minder vanzelfsprekende thema's aan de slag te gaan.

Voorbereiding

Bouw de kloof en leg het materiaal voor de opdrachten klaar. Leg ook het touw, de voorwerpen en de balken waarmee de kloof overbrugd moet worden in de kloof.

Kopieer de opdrachtenfiches en leg ze op een centrale tafel of bevestig ze op een bord. Zo kunnen de groepjes de opdrachten lezen en hoef je iedere fiche maar één keer te kopiëren.

Speluitleg

De deelnemers worden uitgedaagd om binnen een bepaalde tijd de kloof tussen arm en rijk te overbruggen. Daarvoor moeten ze in groepjes opdrachten uitvoeren. Elk half uur wordt het spel onderbroken voor een gezamenlijke opdracht.

De groep spreekt zelf een spelstrategie af en organiseert de aanpak, eventueel met ondersteuning van de spelbegeleiders. Slagen zij erin de kloof te dichten?

Het spel zelf

Verdeel de deelnemers in gelijke groepjes van minimaal 5 en maximaal 10 personen.

Na de inkleding en speluitleg kiest elk groepje een eerste opdracht aan de tafel met fiches. Houd daarbij rekening met de gezamenlijke onderbreking om het half uur.

Op elk opdrachtkaartje staat een land, een korte schets van de situatie daar, de opdracht, het bijbehorende voorwerp, het benodigde aantal deelnemers en het nodige materiaal. De keuze kan afhangen van de interesse in het land, het aantal benodigde deelnemers of de vraag of de opdracht binnen of buiten plaatsvindt.

De machthebber beheert het spelmateriaal. Om het nodige materiaal te krijgen, moet het groepje eerst het land van de opdracht situeren door minstens vier omliggende landen te noemen. De deelnemers mogen hiervoor een wereldkaart gebruiken.

Daarna kunnen de groepjes hun opdrachten uitvoeren. De machthebber beoordeelt het resultaat. Is de opdracht goed uitgevoerd, dan krijgt het groepje het bijbehorende voorwerp. Dit kunnen ze aan een touw vastmaken en over de kloof werpen.

Elk half uur klinkt het signaal van de machthebber en verzamelt iedereen voor een gezamenlijke opdracht. Ieder groepje moet ervoor zorgen het signaal te horen. Zijn ze bijvoorbeeld buiten het terrein bezig, dan moeten ze de tijd in de gaten houden om op tijd terug te zijn. Anders wordt een voorwerp uit hun kloof weggenomen.

Iedereen verzamelt, ook als daarvoor een opdracht moet worden stilgelegd. De gezamenlijke opdrachten zijn quizzen waarmee de groep balken kan verdienen om de kloof te overbruggen.

De gezamenlijke quiz

Baken vooraf twee terreinen af: een ja-vak en een nee-vak. Stel de hele groep een reeks ja/nee-vragen. Om te antwoorden gaan de deelnemers in het juiste vak staan.

Alleen degenen die goed antwoorden, mogen door naar de volgende vraag. Afvallers mogen hun groepsgenoten wel met goede raad bijstaan.

Als na de hele vragenreeks meer dan de helft van de deelnemers overblijft, verdient de groep een balk om over de kloof te leggen. Bij een groep van 50 personen moeten bijvoorbeeld minstens 26 deelnemers alle vragen goed hebben.

Daarna wordt de wekker opnieuw op 30 minuten gezet en werken de groepjes verder aan hun opdrachten.

Mogelijke variaties

De deelnemers mogen twee opdrachten uit de reeks overslaan. Ze mogen dus zelf twee opdrachten kiezen die ze niet zullen uitvoeren.

Einde van het spel

Het spel stopt als de afgesproken tijd voorbij is, bijvoorbeeld na 3 uur. Tel het aantal verzamelde voorwerpen en balken. Zijn er te weinig balken, dan kan de groep besluiten een vooraf bepaald aantal voorwerpen in te ruilen voor een balk.

Het spel is geslaagd als er voldoende balken over de kloof zijn gelegd om de hele groep naar de overkant te laten lopen. De spelbegeleiding bepaalt vooraf hoeveel balken nodig zijn, afhankelijk van de groepsgrootte en spelduur.

Groepsopdrachten

De opdrachten zijn verdeeld over verschillende domeinen:

• Vorming en onderwijs
• Conflict en oorlog
• Handel en economie
• Natuurelementen
• Bevolking
• Arbeid
• Gezondheid

Elke opdracht is gekoppeld aan een land. Het groepje moet dit land eerst op de wereldkaart situeren door minstens vier omliggende landen te noemen. Pas daarna krijgt het groepje het nodige materiaal om de opdracht uit te voeren. Een spelbegeleider leidt de opdracht in met een korte schets van de situatie in het betreffende land. Bekijk de bijlage met de opdrachten.

De quiz

De quizzen zijn gezamenlijke opdrachten (zie speluitleg). Elke vragenronde bestaat in principe uit drie ja/nee-vragen. Na elke vraag gaan de deelnemers in het vak staan dat volgens hen bij het juiste antwoord hoort.

Wie fout antwoordt, valt voor de rest van de ronde af, maar mag de anderen nog wel helpen. De groep wint een balk als meer dan de helft van de deelnemers overblijft.

Reek 1

1. Bezitten 500 superrijken evenveel als ongeveer de helft van de wereldbevolking (3 miljard mensen)? Nee (antwoord: 225)
2. Bezitten 10 rijkste families in Nederland meer dan 100 miljoen euro? Ja
3. Leven er 1 miljoen mensen in Nederland in armoede (Nederland heeft 17 miljoen inwoners)? Nee (1,4 miljoen mensen)

Reeks 2

1. Reclame heeft als doel dat mensen steeds meer kopen, ook dingen die ze niet nodig hebben. Ziet de gemiddelde Amerikaan gedurende zijn leven 150.000 reclamespots? Probeer eerst eens uit te rekenen hoeveel reclamespots jij elke week ziet. Ja
2. Wordt er jaarlijks 300 000 ton olie in zee gedumpt? Nee (600 000 ton)
3. Is Latijns Amerika het enige continent waar het poliovirus volledig is uitgeroeid? Ja

Reeks 3

1. Zijn de 3 rijkste mensen even rijk als de 48 armste landen? Ja
2. Leeft in de Verenigde Staten 10% van de bevolking onder de armoedegrens? Nee (17%)
3. Is het aantal armen in Nederland in 10 jaar verdubbeld? Ja

Reeks 4

1. Wordt er in West Europa jaarlijks 500 miljard euro aan ijsjes besteed? Nee (400 miljard)
2. Wordt er wereldwijd jaarlijks bijna 29 000 miljard euro aan wapens besteed? Ja (28 860 BEF)
3. Leven over de hele wereld 2 miljard mensen van 70 euro per dag? Nee (37 euro)

Reeks 5

1. Is Latijns Amerika het enige continent waar het poliovirus volledig is uitgeroeid? Ja
2. Is een jaarlijks 6 miljard euro voldoende om voor iedereen, overal ter wereld, onderwijs te voorzien? Ja
3. Is 10 miljard het jaarlijkse bedrag dat in Europa en de V.S. aan dierenvoeding besteed wordt? Nee (17 miljard)
4. Sterven de armste bevolkingsgroepen in de V.S. gemiddeld 30 tot 40 jaar vroeger dan de rijkste Noord Amerikanen? Ja

Reeks 6

Het is aan jullie om de vragenreeksen verder aan te vullen (afhankelijk van de duur van het spel).

Nabespreking, niet vanzelfsprekend

Een goed groepsgesprek met scouts is niet vanzelfsprekend. Toch is het belangrijk om ook met deze leeftijdsgroep het spel na te bespreken. Zo wordt de spelervaring omgezet in een leerervaring die niet snel wordt vergeten.

Een goede nabespreking bestaat uit verschillende stappen. Pas deze aan de groep aan.

• Stoom afblazen: Geef de jongeren de ruimte om hun eerste indrukken te delen. Vraag bijvoorbeeld wat ze van het spel vonden. Door eerst stoom af te blazen, kunnen ze zich beter concentreren op de volgende stappen.
• Wat is er tijdens het spel gebeurd? Verzamel ervaringen van de deelnemers. Vraag wat er gebeurde, welke gevoelens ze hadden en welke situaties confronterend waren.
• De vergelijking met de realiteit: Laat de jongeren discussiëren over de link tussen het spel en de werkelijkheid. Vraag hen hun mening te onderbouwen met ervaringen uit het spel. Breng het gesprek eventueel op gang met een stelling die ze kunnen ondersteunen of weerleggen.
• Wat nu? In deze actieplanningsfase denken de deelnemers na over wat ze na het spel kunnen doen. Vraag wat ze voortaan anders zouden aanpakken. Is hun mening over bepaalde onderwerpen veranderd?

Benodigd materiaal

• Tafels, stoelen en doeken om een kloof te bouwen (evt. sjorren; sjorhout)
• Wereldkaart/wereldbol
• Centraal een tafel waar opdrachten uitgestald liggen
• Fiches met opdrachten (bevatten situering van het land + materiaal voor opdracht)
• Wekker of grote klok
• Voorwerpen per opdracht (+ touw om de voorwerpen over de kloof te werpen)
• Materiaal voor de opdrachten
• Vragenfiches voor de kwis 2 banken of een touw om het ja/nee terrein af te bakenen (kwis)
• Balken (om de kloof te overbruggen)
• Merkteken om groepen te onderscheiden per groep

Tips

• Deze activiteit sluit aan bij de duurzame ontwikkelingsdoelen: SDG 1 Geen armoede, SDG 2 Geen honger en SDG 10 Ongelijkheid verminderen.
• Ga ook in op het interculturele aspect: de overeenkomsten en verschillen tussen mensen hier en elders in de wereld.
• Werk in kleine groepjes, zodat iedere jongere voldoende aan bod komt.
• Een nabespreking hoeft niet lang te duren. Liever 10 tot 15 goede minuten dan een slepende 30 minuten.
• Gebruik hulpmiddelen die het gesprek structureren en deelnemers stimuleren naar elkaar te luisteren, zoals een microfoon doorgeven, jongeren één voor één op de vraagstoel zetten of hen vanuit een kijkkast laten spreken.
• Je kunt de activiteit ook non-verbaal nabespreken met creatieve werkvormen, zoals een verhaal beluisteren, samen een grote tekening maken of een kunstwerk van klei bouwen.