Waarom / doel van de activiteit
Inzicht krijgen in armoede, de gevolgen ervan en nadenken over mogelijke oplossingen of eigen inzet.
Beschrijving van de activiteit
Intro – Wat is armoede?
Start met een quiz of stellingenronde over armoede wereldwijd en in Nederland. Voorbeeld stellingen:
- “In Nederland leven er geen mensen in armoede.”
- “Armoede is altijd zichtbaar aan de buitenkant.”
- “Een op de tien kinderen in Nederland groeit op in armoede.”
(Antwoord: waar!)
Korte uitleg door leiding over SDG 1, met beeldmateriaal of een pakkend filmpje. (Bijvoorbeeld van UNICEF of de SDG Nederland website.)
Het Overlevingsspel: ‘Leven met (bijna) niks’
Doel: Teams moeten rondkomen met een beperkt budget en keuzes maken over voedsel, huisvesting, werk en gezondheid.
Werkwijze:
Maak groepjes van 4-6 explorers.
Elk groepje is een ‘gezin’ dat leeft van een klein budget, bijvoorbeeld €25 per dag. Ze krijgen een lijst met uitgaven: huur, eten, kleding, vervoer, school, zorg. Er zijn obstakels: ziekte, verlies van werk, huurverhoging, enz. (via kanskaarten). Ze kunnen extra geld verdienen met klusjes (minispelletjes): afwasrace, dozen sjouwen, lege flessen verzamelen.
Doel: Aan het eind moeten ze verantwoorden hoe ze hun geld besteed hebben en wat dat betekent voor hun levenskwaliteit. Welke noodzakelijke kosten kregen voorrang?
Reflectie en discussie
Hoe was het om telkens te moeten kiezen?
- Wat viel op? Wat zou je in het echte leven anders doen?
- Waar heb je zelf invloed op?
Koppel dit aan ongelijkheid en hoe armoede mensen beperkt in keuzes.
Actiegericht slot – Explorers voor impact!
Laat de groep brainstormen over een eigen actieproject:
- Een sponsoractie voor een goed doel (bijv. Stichting Leergeld, Voedselbank).
- Een project in de buurt: klusjes voor mensen met weinig geld, of een maaltijdproject.
- Awarenesscampagne maken voor jongere speltakken.
Laat ze zelf kiezen en een plan maken dat ze de komende opkomsten gaan uitvoeren.
Benodigd materiaal
- Stellingen en quizvragen
- Budgetspelkaarten (uitgaven, kanskaarten, kluskaarten)
- Speelgeld of fiches
- Pen & papier of whiteboard
- Eventueel laptops/tablets voor info opzoeken
Tips
Gezinssituaties – Startkaarten: Knip deze per groepje uit. Elk gezin krijgt één situatie.
Gezin 1 – Alleenstaande moeder met twee kinderen
- Startbudget: €25 per dag
- Inkomen: deeltijd schoonmaakwerk
- Situatie: Kinderen gaan naar school, soms extra kosten voor uitjes.
Gezin 2 – Studentenkoppel
- Startbudget: €30 per dag
- Inkomen: studiefinanciering + bijbaan
- Situatie: Moeten zelf huur en boodschappen betalen, soms hulp van ouders.
Gezin 3 – Gezin met vier kinderen
- Startbudget: €35 per dag
- Inkomen: vader werkt fulltime, moeder zorgt voor kinderen
- Situatie: School, kleding en eten zijn grote kostenposten.
Gezin 4 – Alleenstaande oudere met AOW
- Startbudget: €20 per dag
- Inkomen: AOW
- Situatie: Lage kosten, maar gezondheidszorg is belangrijk en duur.
Gezin 5 – Vluchtelingengezin (ouder + 2 tieners)
- Startbudget: €22 per dag
- Inkomen: uitkering
- Situatie: Moeilijke toegang tot werk, taalbarrière.
Budgetkaarten – Vaste lasten en keuzes
Knip uit en leg open op tafel. Spelers kiezen wat ze kunnen/willen betalen.
Vaste lasten
- Huur woning: €15 per dag
- Gas/water/licht: €5 per dag
- Verzekering: €3 per dag
- Vervoer (OV/fiets): €2 per dag
- Telefoon/internet: €2 per dag
Levensonderhoud
- Eten (minimaal): €5 per dag
- Eten (gezond & voldoende): €8 per dag
- Kleding: €3 per dag
- Schoolkosten kinderen: €2 per kind
- Gezondheidszorg: €4 per dag
Extra's (optioneel)
- Vrije tijd: €3 per dag
- Sportschool/lidmaatschap: €2 per dag
- Zakgeld kinderen: €1 per kind
- Onverwachte kosten (kanskaarten!): variabel
Kanskaarten – Onverwachte gebeurtenissen
Knip uit en trek eens per 10 minuten of bij bepaalde situaties.
- Je koelkast gaat kapot – kosten: €5
- Kind ziek → dokterskosten – kosten: €4
- Huurverhoging – betaal vandaag €3 extra
- Je krijgt kinderbijslag – ontvang €4
- Je portemonnee is gestolen – verlies €6
- Toeslag ontvangen – ontvang €5
- Je fiets is gestolen – extra OV kosten: €3
- Je krijgt hulp van familie – ontvang €3
- Extra schoolbijdrage – kosten: €2 per kind
- Vrijwilliger geeft boodschappenpakket – ontvang €5 aan eten
- Verlies je bijbaan – vanaf nu €5 minder per dag
Kluskaarten – Extra geld verdienen
Minispelletjes die het gezin kan uitvoeren om extra geld te verdienen.
- Afwasrace – 2 leden doen een afwaswedstrijd met blinddoek → verdien €3
- Flessen verzamelen – Zoek 5 plastic flessen op het terrein → verdien €2
- Dozen sjouwen – Bouw met dozen een toren in 2 min → verdien €3
- Straattalent – Doe een act voor de groep (zingen, goochelen) → verdien €2
- Quizvraag goed? – Beantwoord een armoede-gerelateerde quizvraag → verdien €2
