maandag, 31 augustus 2015 02:00

Zet een stap voorwaarts

Beoordeel dit item
(0 stemmen)

Waarom / doel van de activiteit

We zijn allemaal gelijk, maar sommigen zijn meer gelijk dan anderen. Ontdek hoe het is om iemand anders te zijn.

Beschrijving van de activiteit

Volgende onderwerpen komen ter sprake

  • Uitsluiting en discriminatie begint vaak bij sociale ongelijkheid.
  • De mogelijkheden en grenzen van empathie.

Doelstellingen

  • Aanmoedigen van een empathische houding tegenover mensen die anders zijn.
  • Bewustworden van de ongelijke verdeling van mogelijkheden in deze samenleving.
  • Inzicht brengen in wat de gevolgen zijn voor een persoon van het behoren tot een bepaalde sociale of culturele minderheid.

Speluitleg

Zet zachte achtergrondmuziek op om rust te creëren, of vraag de deelnemers om stilte.

Deel willekeurig één rolfiche per deelnemer uit. Iedereen houdt diens rol geheim. Laat de deelnemers gaan zitten, liefst op de grond, en hun rol voor zichzelf lezen.

Vraag iedereen zich in de rol in te leven. Lees ter ondersteuning enkele van onderstaande vragen voor. Laat na elke vraag voldoende tijd om na te denken en een beeld van het personage te vormen.

  • Hoe was jouw kindertijd? Hoe zag het huis eruit waarin je opgroeide? Welke spelletjes speelde je? Wat voor werk deden je ouders?
  • Hoe ziet jouw dagelijkse leven eruit? Waar, wanneer en hoe ga je met mensen om? Wat doe je 's morgens, 's middags en 's avonds?
  • Hoe zou je jouw levensstijl omschrijven? Waar woon je? Hoeveel verdien je per maand? Wat doe je in je vrije tijd en tijdens vakanties?
  • Wat vind je spannend en wat schrikt je af?

Laat de deelnemers opstaan en zich in absolute stilte op één lijn opstellen.

Vertel dat je verschillende situaties of gebeurtenissen gaat voorlezen. Telkens wanneer deelnemers vanuit hun rol met 'ja' kunnen antwoorden, zetten ze een stap voorwaarts. Is het antwoord 'nee', dan blijven ze staan.

Lees de situaties één voor één voor en geef voldoende tijd om eventueel een stap te zetten. Let op de posities die de deelnemers ten opzichte van elkaar innemen.

Vraag iedereen aan het einde diens positie goed te bekijken en te onthouden. Geef de groep enkele minuten om uit hun rol te stappen en ga daarna over tot de gezamenlijke evaluatie.

Rolfiches

  • Je bent een werkloze, alleenstaande moeder.
  • Je bent de voorzitter van een politieke jongerenorganisatie (de partij waartoe deze organisatie behoortis op dit moment aan de macht)
  • Je bent de dochter van de manager van het plaatselijk bankkantoor. Je studeert economie aande universiteit.
  • Je bent de zoon van een Chinese immigrant die een succesvol fastfoodrestaurant uitbaat.
  • Je bent een Arabisch, islamitisch meisje dat nog bij haar diep gelovige ouders woont.
  • Je bent de dochter van de Amerikaanse ambassadeur in het land waar je woont.
  • Je bent een soldaat in het leger, die zijn verplichte militaire dienst vervult.
  • Je bent eigenaar van een succesvol bedrijf dat zich bezig houdt met import en export.
  • Je bent een lichamelijk gehandicapte jonge man, die zich enkel kan verplaatsen met behulp van eenrolstoel.
  • Je bent op pensioen en hebt altijd gewerkt in een schoenmakerij.
  • Je bent 17 jaar en een zigeunermeisje, dat de middelbare school niet heeft afgemaakt.
  • Je bent de vriendin van een jonge kunstenaar die verslaafd is aan heroïne.
  • Je bent een prostituee van middelbare leeftijd die HIV-positief is.
  • Je bent een 22-jarig lesbisch meisje.
  • Je bent een werkloze leraar in een land waarvan je de officiële taal niet vloeiend spreekt.
  • Je bent een fotomodel met Afrikaanse roots.
  • Je bent een 24-jarige vluchteling uit Afghanistan.
  • Je bent een dakloze jonge man van 27 jaar.
  • Je bent een illegale immigrant afkomstig uit Mali.
  • Je bent de 19-jarige zoon van een landbouwer, wonende in een bergdorpje.

Situaties

  • Je hebt nooit veel moeilijkheden gekend op financieel vlak.
  • Je hebt een deftig huis met telefoonlijn en televisie.
  • Je hebt het gevoel dat jouw taal, je godsdienst en je cultuur aanvaard worden in de samenleving waarin je leeft.
  • Je voelt dat jouw mening over politieke en sociale kwesties van belang is en dat er naar geluisterd wordt.
  • Andere mensen vragen je over tal van dingen raad.
  • Je bent niet bang dat de politie je zou doen stoppen.
  • Je weet waar je terecht kunt als je raad of hulp nodig hebt.
  • Je hebt je nooit uitgesloten gevoeld omwille van je afkomst.
  • Je beschikt naar behoeften over adekwate sociale en medische diensten.
  • Je kan minstens 1 keer per jaar op vakantie gaan
  • Je kan vrienden uitnodigen om bij je thuis te komen eten.
  • Je leidt een boeiend leven en je ziet je toekomst positief in.
  • Je hebt het gevoel dat je in studiekeuze en beroep je eigen keuze kunt maken.
  • Je bent niet bang om lastig gevallen of aangevallen te worden op straat, of in de media.
  • Je mag zowel bij nationale als lokale verkiezingen gaan stemmen.
  • Je kan de belangrijkste religieuze feestdagen vieren met je familie en vrienden.
  • Je kan deelnemen aan een internationaal seminarie in het buitenland.
  • Je kan minstens één keer per week naar de film of het theater gaan.
  • Je bent niet bang voor de toekomst van je kinderen.
  • Je kan minstens om de drie maanden nieuwe kleren kopen.
  • Je kan verliefd worden op wie je zelf wil.
  • Je weet dat jouw kwaliteiten in de samenleving waarvan je deel uitmaakt erkend en gerespecteerd worden.
  • Je kan gebruik maken van de voordelen van het internet.

Nabespreking en evaluatie

Vraag eerst aan de deelnemers hoe de activiteit verlopen is en hoe ze het vonden. Praat dan verder over de onderwerpen die ter sprake kwamen en over wat ze leerden van de oefening.

  1. Hoe voelde het om een stap voorwaarts te zetten, of om dit juist niet te doen?
  2. Voor diegenen die vaak een stap vooruit zetten, wanneer begonnen ze te beseffen dat de anderen niet zo snel volgden. Wanneer gebeurde dat?
  3. Had iemand tijdens de oefening het gevoel dat zijn of haar fundamentele mensenrechten niet gerespecteerd werden?
  4. Kan men raden welke de rol van de anderen was? (Laat iedereen vertellen wat zijn of haar rol was).
  5. Was het eerder moeilijk of gemakkelijk om de verschillende rollen te spelen? Hoe stelden zij zich de persoon voor die ze speelden?
  6. Weerspiegelt deze oefening op de één of andere manier de samenleving? Hoe?
  7. Bekijk nu één voor één de rollen en stel je de vraag welke mensenrechten op het spel staan. Was het voor sommigen zo dat hen bepaalde mensenrechten ontzegd werden?
  8. Wat zijn de eerste stappen die kunnen genomen worden om de ongelijkheden in onze samenleving aan te pakken?

Varianten

Om meer ideeën te verzamelen en het inzicht te verdiepen, kun je het tweede deel van de nabespreking, nadat alle rollen bekend zijn gemaakt, in kleine groepjes laten plaatsvinden. Laat de groepjes daarna hun ideeën plenair uitwisselen. Hiervoor heb je wel medebegeleiders nodig. Stel bijvoorbeeld deze vragen:

  • Wie krijgt in onze samenleving minder kansen of mogelijkheden en wie juist meer?
  • Welke eerste stappen kunnen we zetten om ongelijkheid aan te pakken?

Je kunt deelnemers ook ieder een rol laten onderzoeken en laten bedenken wat eraan gedaan kan worden. Welke plichten en verantwoordelijkheden hebben de persoon zelf, de gemeenschap en de overheid in deze situatie?

Benodigd materiaal

  • Zachte achtergrondmuziek
  • Rolfiches
  • Vragen
  • Situaties en stellingen

Veiligheid

  • Maak deelname vrijwillig en laat deelnemers zonder uitleg een rol, stelling of de hele activiteit overslaan.
  • Controleer de rollen en stellingen vooraf op verouderde, kwetsende of stereotiepe formuleringen en pas ze waar nodig aan.
  • Spreek af dat deelnemers elkaar niet beoordelen en grijp direct in bij discriminerende of kwetsende opmerkingen.

Tips

  • Zorg bij een buitenactiviteit dat iedereen je goed kan horen, vooral bij grote groepen. Schakel zo nodig medebegeleiders in om de stellingen over te brengen.
  • Sommige deelnemers weten weinig over het leven van hun personage. Leg uit dat dit niet erg is en dat ze hun fantasie mogen gebruiken om zich zo goed mogelijk in te leven.
  • De kracht van deze activiteit zit in de zichtbaar groeiende afstand tussen deelnemers. Pas de rollen eventueel aan hun leefwereld aan, zodat slechts een minderheid veel stappen vooruit kan zetten. Houd hier ook rekening mee wanneer je voor grotere groepen extra rollen bedenkt.
  • Bespreek tijdens de nabespreking waarop deelnemers hun beeld van hun personage baseerden: persoonlijke ervaringen, nieuws, boeken, grappen of andere bronnen. Hoe betrouwbaar zijn die beelden? Gebruik dit om stereotypen en vooroordelen te bespreken.
  • Gebruik de activiteit om verbanden te leggen tussen burgerlijke, politieke, sociale, economische en culturele rechten en de toegang daartoe.
  • Bespreek dat armoede en sociale uitsluiting niet alleen draaien om formele rechten, hoewel die bijvoorbeeld voor vluchtelingen en asielzoekers belangrijk kunnen zijn. Vaak gaat het vooral om de daadwerkelijke toegang tot die rechten.
  • Wil je dieper ingaan op geaardheid en gender door argumenten en gevoelens in een begeleid gesprek te onderzoeken, kies dan voor Rollenspel over geaardheid.

Aanvullende informatie

Lees 5315 keer Laatst aangepast op vrijdag, 13 november 2026 00:26
Meer in deze categorie: « Zie wat we WEL kunnen Wie zijn ik? »
Log in om reacties te plaatsen