Waarom / doel van de activiteit

Ontdek verschillen en overeenkomsten in workshops, gesprekken en spellen over cultuur, geaardheid, gender en vooroordelen.

Beschrijving van de activiteit

Iedereen wordt onderverdeeld over vier doe-opdrachten, die elk hun eigen nummer hebben. Elke 18 minuten gaan er wekkertjes af, en ga je naar de volgende opdracht. Dit is altijd één nummer hoger dan waar je begonnen bent. Heb je alles gehad, dan kom je terug naar deze zaal voor de laatste doe-opdracht. Het doel is jullie te laten ervaren dat iedereen gelijkwaardig is en toch heel verschillend kan en mag zijn.

Graag wil ik enkele dingen afspreken (PIKASOL)

Zijn er mensen die al ervaring hebben met filmen? (Indien geen reactie; zijn er mensen die thuis een camera liggen hebben, graag camerman wilden zijn..) die krijgt van ons een videocamera mee. Ben je beu om te filmen? laat de camera dan achter bij een van de workshops, iemand anders mag dan verder filmen. (zijn er meerdere mensen die willen filmen, geef dan een beurtrol en wissel op)

A. Film over racisme

Scène 8 van Kassablanka op “herhaal hoofdstuk” zetten. (7 minuten) Omgang tussen mensen uit een extreem milieu. Omgaan met verschillende culturen. Identiteit en affiniteit van symbolentaal, normen en waarden.

Het fragment gaat over de omgang met vreemde culturen. De problemen centraliseren zich vooral rond:

• Onbegrip: het extremisme aan beide kanten laat geen plaats meer voor de wil tot het begrijpen van elke cultuur.
• Onwetendheid: een cultuur is herkenbaar aan bepaalde tekens en symbolen. Dit fragment laat zien dat vaak onbegrip kan ontstaan doordat men de symbolen niet begrijpt.
  • Wout draagt heel wat tekens op zijn vest die een bepaalde origine hebben. Hij is soms juist in de oorsprong ervan (Germaanse tekens), maar plaats ze in een verkeerde context (het extreem rechtse). hij maakt dus de link niet, en dat leidt tot onbegrip en uitdaging (het eerste fragment met de Marokkaan die zegt dat Wout niet met 'zijn meisjes' mag babbelen)
  • Omgekeerd is dat ook het geval: Wout vraagt waarom Leilah een hoofddoek draagt. Hij is onwetend. dat tot extreem rechts is hij niet vol onbegrip. Maar uit haar antwoord blijkt dat onbegrip weeral ontstaat doordat men niet weet waarop Moslims soms een hoofddoek dragen (dwz niet iedereen die een hoofddoek draagt is een extremist, itt tot Leilah's familie die dat wel is).
  • Door de het niet veroordelen van die symbolen en het zoeken naar de betekenis, is toenadering en samenleven dus wel mogelijk (symbolisch is dat de kus die ze mekaar geven)
  • Dat staat in tegenstelling tot de beide extremistische families ( en hun vertegenwoordigende gemeenschappen) die de reflex niet hebben en zo met mekaar in botsing komen.

Het fragment toont dus zowel de oorzaken van ongenoegen waarmee onze hedendaagse multiculturele maatschappij mee te maken heeft, maar toont evenzeer de hoop en de manier waarop het wel mogelijk is om samen te leven. Deze standpunten worden weergegeven in de positie van de liefdesrelatie tussen wout en leilah, en deze van hun respectievelijke achterban (wout's extreem rechtse vader en Leilah's fundamentalistische familie). We zien ook dat Wout en Leilah gelijkenissen zoeken. Ze komen beiden uit een extreem milieu, maar proberen los te komen hiervan en begrip voor elkaar op te brengen.

B. Eetcultuur uit een vreemd land

De deelnemers maken kennis met Vietnam via eten, foto’s, voorwerpen en een kort gesprek. Ze ontdekken wat ze al over het land denken te weten en merken dat een cultuur vaak veel breder is dan het beeld dat je vooraf hebt.

Laat eerst op een wereldkaart zien waar Vietnam ligt. Vraag de deelnemers wat ze al weten over het land. Waar denken ze aan bij Vietnam? Kennen ze gerechten, landschappen, gewoonten, kleding, geloof of historische gebeurtenissen?

Gebruik daarna de bijlage met achtergrondinformatie over Vietnam om de antwoorden kort aan te vullen. Kies alleen informatie die past bij wat de deelnemers noemen of bij het gerecht dat jullie gaan maken. Houd dit kort, zodat het gesprek vooral nieuwsgierig maakt en geen geschiedenisles wordt.

Laat vervolgens foto’s, voorwerpen of ingrediënten zien die passen bij Vietnam. Denk aan rijst, tropisch fruit, kruiden, traditionele kleding of afbeeldingen van het landschap. Gebruik de bijlage opnieuw om kort toe te lichten wat deze materialen zeggen over het klimaat, het dagelijks leven en de eetcultuur.

Daarna gaan de deelnemers iets proeven of bereiden. Kies een eenvoudig gerecht of kleine proeverij die binnen de tijd en mogelijkheden van de groep past. Nodig eventueel iemand uit die zelf meer kan vertellen over Vietnam of over een andere cultuur. Laat die persoon vooral vertellen vanuit eigen ervaring.

Sluit af met een kort gesprek. Wat kenden de deelnemers al? Wat was nieuw of verrassend? Welke aannames hadden ze vooraf? En hoe helpt eten om nieuwsgierig te worden naar mensen met een andere achtergrond?

C. Fotospel over geaardheid

Doel:

• Aantonen dat je niet homo, lesbies of bi kunt worden
• Heteronormaliteit als probleemstelling bij de maatschappelijke acceptatie
• Homoseksualiteit aanvaard binnen Griekse, Indiase en Indiaanse culturen (ea)
• Liefde tussen hetzelfde geslacht verschilt in geen enkel opzicht
• Als het opvalt dat iemand rainbowscout is, dan is dit een minderheid. Iemand zijn of haar geaardheid is onzichtbaar, zolang ze er niet voor uitkomen

Een homoseksuele ervaring betekent niet dat je direct homo bent. Is er hier al iemand eens verliefd geweest? Hoe voelt dat? Kan je kiezen op wie je verliefd wilt worden, of doe je dat met je gevoel? Waarop let je dan, als je iemand graag ziet of mooi vind? Als een jongen verliefd is, dan gaan we er van uit dat hij verliefd is op een zij. En als een meisje verliefd is dan is het op een hij. Toch zeggen dan dat ze ‘anders’ zijn. Anders zijn is eigenlijk algemeen aanvaard. Het Griekse woord voor 'anders' is 'hetero' (Grieks heteros, het andere).

En als je niet anders bent, dan zeggen we dat je 'hetzelfde' bent of 'homo' (Grieks homos, dezelfde). Een jongen en een meisje die van elkaar houden willen bij elkaar zijn. Ze willen alles vertellen aan elkaar, en alles over elkaar weten, helpen bij moeilijke dingen en samen leuke dingen doen. Ze willen handje in handje lopen, knuffelen en vrijen.

Maar als je niet van het andere geslacht houd, dan hou je van hetzelfde geslacht. Jongens zijn dan homo en meisje zijn lesbo. Lesbos is een Grieks eiland waar Godin Sappho gedichten schreef over de liefde tussen vrouwen. Volgens de Grieken was de hoogste vorm van liefde tussen mannen, en lesbisch zijn is in India heel gewoon. Of je nu anders of hetzelfde bent, als je van elkaar houd dan wil je graag dingen met elkaar doen. Ook als ze gaan vrijen zijn veel dingen bij homo, lesbiennes en bi's (als je verliefd bent op zowel mannen als vrouwen) en hetero's die gelijk zijn. Elkaars hand vasthouden, strelen, kussen, aaien is hetzelfde. De geslachtsgemeenschap is dan weer anders, maar het gevoel daarbij niet. Sommige mensen vinden het raar, ze zeggen dat je homo kan worden.

Maar als je niet kan kiezen op wie je verliefd of aantrekkelijk vind, dan betekent het dat je helemaal niet kunt kiezen of je nu op het andere of hetzelfde geslacht valt. Veel heterojongens hebben al eens met een andere jongen 'iets' gedaan in de jeugd, daarom zijn ze geen homo. Veel mensen denken dat je aan iemand kunt zien of ze homoseksueel zijn. Of ze denken dat homoseksuele koppels hetero's willen nadoen doordat de ene mannetje en het andere vrouwtje gaat spelen. Het is allemaal onzin. Eén op tien mensen is homo of lesbisch, maar bij velen is het onopvallend. Enkel aan extravagante personen kan je merken dat ze homo of lesbisch zijn, maar je kan het pas zeker weten als ze het zelf zeggen. Dan komen ze uit de kast voor hun geaardheid. Hetero’s hebben hen in de kast geduwd, omdat iedereen het vanzelfsprekend vind dat je van het andere geslacht houd kruipen mensen met gevoelens voor hetzelfde geslacht in hun schelp omdat het niet algemeen aanvaard (werd) is. We hebben twee dobbelstenen die je mag werpen en probeer jij maar eens de geaardheid te ontdekken aan de hand van deze foto's!

D. Theaterdialogen over jezelf

Doel:

• Confrontatie met alledaagse herkenbare situaties
• Instaptheater: zelf participeren van de deelnemer (over nemen van de dialoog, hoe zou jij reageren als kind, vader, moeder…)
• Jezelf plaatsen in een situatie die je misschien kent of totaal vreemd is. Je reactie daarop (=jezelf zijn )

Inleiding over steaming

Steaming is een nieuwe term voor een oud crimineel verschijnsel, namelijk afpersen met geweld. Het is een vorm van geweld die een groep personen over een individueel persoon uitoefent. Het is een vorm van afpersen: een individu afdreigen, vernederen, of intimideren totdat hij geld of een goed afgeeft.

• Situaties
• Gesprek & vragen (naar gelang de situaties verlopen)

Situatie 1

Situatieschets: Thuissituatie, gesprek tussen vader & kind (gesteamde)

• Kind komt thuis, zwiert zak op de grond, agressieve houding, zet zich in de zeten
• K: Stomme rotschool, nu is het gedaan, Pa ik wil naar een andere school en liefst morgen nog !
• P: Maar jongen toch, het is al april. Je kan nu niet meer veranderen. En trouwens die school waar jij zit dat is toch een hele goeie school. Blijf daar maar, wat zou je anders doen!?
• K: Maar pa, je begrijpt me niet…
• P: Stop met je flauwe prullen, ik zie niet in waarom je zou veranderen van school, je vrienden zitten daar toch?
• K: Tjah vrienden…wat je vrienden kan noemen…
• P: Zo erg zal het wel niet zijn hé
• K: Hoe kan jij dat nu weten. Jij gaat toch niet iedere dag naar school, tis hier iedere dag hetzelfde, moest jij eerst eens luisteren naar me zou je weten wat er aan de hand is.
• P: Zeg luister eens jongen, ik ben vandaag de ganse dag gaan werken, 's avonds wil ik rustig naar mijn tv kijken, als jij problemen hebt op school kan ik daar niets aan doen, ga je problemen maar vertellen aan je moeder mij moet je daar niet mee lastigvallen.
• K: Ik zeg het al zo lang dat er dingen gebeuren op school die niet juist zijn, daar trek je je niets van aan. Het enigste wat je kan is zagen over mijn punten en over mijn diploma.
• Maar dat ze je kind afpersen op school dat kan je blijkbaar niet veel schelen!
• Gaat kwaad weg

Situatie 2

• H = hoofd van de steamingbende
• L = lid van de bende met gewetensproblemen
• H: Wel, ik heb je vandaag niet gezien? We hebben vanmiddag Tom nog maar eens Vastgehad. (Kinderachtig en alsof hij Tom is:) Ik heb niets vandaag, en laat me gerust. (Weer als zichzelf, zonder medelijden:) Trek ik me daar wat van aan dat hij niets bijheeft, we hadden het hem toch vriendelijk gevraagd. (Lachend).
• L: (niet erg geïnteresseerd) hm
• H: Amaai, jij bent ook niet in form zeg!
• L: (twijfelend) En wat heb je dan met Tom gedaan?
• H: Een goeie stamp in zijn maag. Morgen heeft ie zeker wat bij.
• L: zeg we hebben het nu toch al lang genoeg op die Tom z'n dak gezeten? Straks krijgen we problemen met de school.
• H: ola, meneer heeft het licht gezien zeker. Wat scheelt er jong?
• L: Wat er scheelt? Ik heb hier geen zin meer in, dat scheelt er.
• H: Geen zin meer in (onnozel en uitlachend: ) ik heb er geen zin meer in. Zal ik je eens wat zeggen: zolang ik er zin in heb doe jij mee!
• L: Tom zag er niet goed uit deze middag. Hij liep de school uit richting thuis. Ik dacht efkes dat hij iets stoms zou doen.
• H: Hoezo iets stoms? Ik heb hem nog geen andere dingen weten doen. Trek je daar maar niet van aan. Tom is een nietsnut, heeft geen vrienden, zit altijd vooraan in de klas en krijgt van z'n ouders alles wat hij maar wil. (teken doen van geld: duim en wijsvinger) Als je begrijpt wat ik bedoel?
• L: Was Chris er deze middag ook bij?
• H: Ja, zoals altijd samen met bert en karel. Ja, jij was er niet bij want meneer weet het zo niet meer.
• L: Ik dacht alleen maar dat Tom misschien ook wel eens nen toffen pé zou kunnen zijn. Ik ken hem eigenlijk niet.
• H: Wel, zoveel beter! Morgen pakken we hem weer aan. Hij kan maar zorgen dat hij z'n geld bij zich heeft of 't zal er stuiven. (doet luchtgevecht).We houden hem tegen aan de fietsenstallingen. Ik wacht daar op jou. Allé tot mogen dan maar?
• L: even ongeïnteresseerd als de eerste keer) hmhm

E. Genderspel

De deelnemers onderzoeken aan de hand van korte opdrachten, quizvragen en stellingen welke beelden zij hebben bij mannelijkheid en vrouwelijkheid. Ze ontdekken dat eigenschappen, interesses en gedrag niet vast aan één gender gekoppeld zijn en dat iedereen op een eigen manier zichzelf mag zijn. Zie de bijlage voor de gehele uitwerking.

Benodigd materiaal

• A. Film over rasisme
• B. achtergrondinformatie over Vietnam, inclusief geschiedenis, cultuur, geloof, klimaat en eetcultuur
• Blok 2: Quizvragen
• Blok 3: Groot vel papier en markers of whiteboard
• Blok 4: Stellingen

Tips

• Leiding denk er om: wekker zetten op 18 minuten aan het begin van je opdracht & je groep doorverwijzen naar het volgend nummer.
• Als je vier keer jouw opdracht begeleid je hen naar de laatste opdracht.
• Nummer elke opdracht duidelijk.
• Deze activiteit heeft betrekking op het duurzame ontwikkelingsdoel: Doel 16 Vrede, veiligheid en rechtvaardigheid.
• Ben je enthousiast over dit thema en/of wil je er meer over weten? Kijk dan op vrijheid.scouting.nl. Daar vind je onder andere het verhalenproject met verschillende persoonlijke verhalen van scouts die in de oorlog actief waren. Klik op het kaartje om te zien welke verhalen zich bij jou in de buurt hebben afgespeeld.

Veiligheid

• Deelnemers moeten de tijd hebben van de ene plek naar de andere te geraken, voorzie hiervoor twee minuten af van de totale workshop tijd (20 minuten). Om op die wijze rennen te voorkomen.
• Zorg dat wat je maakt uit brandvertragende materiaal bestaan of brandvrij (zoals wol), vooral oplettendheid is geboden bij het gasfornuis of elektrische kookplaats. Niet onbemand achterlaten, messen of andere breekbare voorwerpen van audiovisueel materiaal moeten goed opgeborgen worden voor en na het gebruik.
• Mensen die EHBO hebben gevolgd dienen zich kenbaar te maken, en men moet weten waar de verbandtrommel zich bevindt.