Waarom / doel van de activiteit

Ervaar hoe ongelijke regels en middelen de uitkomst van een spel beïnvloeden en bedenk hoe je drempels kunt verkleinen.

Beschrijving van de activiteit

Niet iedereen krijgt altijd dezelfde kansen om mee te doen. Dat kan komen door regels, beschikbare middelen, informatie of omstandigheden. In deze activiteit ervaren scouts hoe het voelt wanneer een spel bewust oneerlijk is ingericht, zonder deelnemers in te delen op persoonlijke eigenschappen.

Leg vooraf uit dat de spellen expres oneerlijk zijn. Gebruik de ploegen van de scouts of verdeel de groep willekeurig over twee ploegen en voorkom dat steeds dezelfde ploeg wordt bevoordeeld. Wissel de voordelen en nadelen na iedere ronde.

Kies enkele van de volgende spellen.

Voorbeeldactiviteiten

• Ongelijke bouwopdracht: Laat beide ploegen binnen dezelfde tijd een zo hoog mogelijke toren bouwen. De ene ploeg krijgt ruim voldoende bouwmateriaal en een voorbeeld, terwijl de andere ploeg minder materiaal en geen uitleg krijgt.
• Oneerlijke quiz: Stel beide ploegen vijf vragen. De ene ploeg krijgt eenvoudige meerkeuzevragen en twintig seconden bedenktijd, zoals: “Welke kleur heeft gras?” De andere ploeg krijgt moeilijke open vragen en vijf seconden bedenktijd, zoals: “Hoe heet het proces waarbij planten licht omzetten in energie?” Geef voor ieder goed antwoord één punt. Zie in de bijlage 6 voorbeeldvragen.
• Verschillende startposities: Zet een eenvoudig parcours of verzamelspel uit. De ene ploeg begint dichter bij het doel, krijgt extra punten of mag eerder starten. De andere ploeg begint met een duidelijke achterstand.
• Verborgen regels: Geef één ploeg vooraf alle spelregels van het te spelen spel "Verboden kleuren". De andere ploeg krijgt slechts een deel van de uitleg en ontdekt pas tijdens het spel welke aanvullende regels gelden. Laat beide ploegen gekleurde voorwerpen verzamelen. Eén ploeg weet vooraf dat bepaalde kleuren niet mogen worden aangeraakt of dat ze juist extra punten opleveren. De andere ploeg ontdekt deze regels pas wanneer punten worden afgetrokken.
• Beperkte middelen: Laat beide ploegen in vijf minuten een gedicht van acht regels over Scouting schrijven. De ene ploeg krijgt papier, meerdere pennen en een lijst met rijmwoorden. De andere ploeg krijgt één vel papier en één pen om te delen.

Nabespreking

Bespreek na iedere ronde kort wat de ongelijke omstandigheden met het spel deden. Vraag niet welke ploeg het beste was, maar waardoor de ene ploeg meer kans had om te winnen.

Benoem tijdens de nabespreking welk soort drempel zichtbaar werd: Bij de bouwopdracht was de toegang tot materiaal, uitleg en voorbeelden ongelijk. Bij de quiz verschilden de moeilijkheid, verwerkingstijd en hoeveelheid beschikbare informatie. Bij de verschillende startposities zorgde de inrichting van het spel vooraf al voor een voordeel. Bij de verborgen regels beschikte niet iedereen over dezelfde informatie. Bij de beperkte middelen had niet iedereen toegang tot voldoende hulpmiddelen. Leg uit dat de spellen geen beperkingen nabootsen. Ze maken zichtbaar hoe regels, informatie, middelen en omstandigheden drempels kunnen veroorzaken. Dezelfde drempel kan verschillende mensen raken en hoeft niet altijd met een beperking te maken te hebben.

Mogelijke vragen

1. Wanneer merkte je dat het spel oneerlijk was?
2. Hoe voelde het om een voordeel of nadeel te krijgen?
3. Wat deed je toen je merkte dat de andere ploeg minder kansen had?
4. Is iedereen hetzelfde behandelen altijd eerlijk?
5. Welke drempels kunnen mensen tegenkomen bij Scouting, op school of in de samenleving?
6. Wat kunnen deelnemers en organisatoren doen om deze drempels te verkleinen?

Laat scouts alleen persoonlijke ervaringen delen wanneer ze dat zelf willen. Sluit af door één of meer aanpassingen te bedenken waarmee een van de spellen eerlijker en toegankelijker wordt.

Benodigd materiaal

• Bouwmateriaal, zoals bekers, blokken of papier
• Quizvragen (zie bijlagen)
• Papier en pennen
• Pionnen of andere veldmarkeringen
• Timer
• Eventueel aanvullend spelmateriaal voor de gekozen rondes

Veiligheid

• Grijp direct in wanneer deelnemers elkaar uitlachen, buitensluiten of persoonlijk beoordelen.
• Laat deelnemers zelf bepalen of zij persoonlijke ervaringen willen delen en vraag niet door naar gevoelige situaties.

Tips

• Houd de spelrondes kort, zodat er voldoende tijd overblijft voor de nabespreking.
• Pas de opdrachten aan de groep aan, maar gebruik geen kenmerken zoals lengte, snelheid, kracht, intelligentie, beperking of financiële situatie om deelnemers in te delen.
• Laat scouts na afloop één spel opnieuw spelen met regels die zij zelf eerlijker hebben gemaakt.
• Gebruik de activiteit als aanleiding om te bekijken of iedereen binnen de eigen groep goed kan deelnemen.