Waarom / doel van de activiteit

Zet de planeten op volgorde en ontdek met een actieve quiz hoe ons zonnestelsel is opgebouwd.

Beschrijving van de activiteit

Ons zonnestelsel heeft acht planeten. Ze draaien allemaal om de zon, maar verschillen sterk in grootte, afstand, temperatuur en samenstelling. De deelnemers plaatsen eerst de planeten in de juiste volgorde en testen daarna hun kennis tijdens een beweegquiz.

Print de zon en de acht planeten en knip de afbeeldingen uit. Plaats de zon in het midden van het speelveld. Teken of leg daaromheen acht banen. Nummer deze van één tot en met acht. Zorg voor voldoende ruimte tussen de banen. Bij weinig ruimte kun je acht genummerde vakken op een rij leggen, waarbij ieder vak verder van de zon ligt. De afstanden en afmetingen zijn bij deze activiteit niet op schaal.

Laat de deelnemers samen de planetenkaarten op de juiste baan leggen, van dicht bij de zon naar ver weg. Controleer of de juiste is gekozen:

Mercurius – Venus – Aarde – Mars – Jupiter – Saturnus – Uranus – Neptunus

Lees daarna steeds een aanwijzing over een planeet voor. De deelnemers gaan op de baan staan van de planeet die volgens hen bij de aanwijzing hoort. Geef na iedere vraag het antwoord en bespreek kort waaraan dit te herkennen was.

Je kunt individueel spelen of ploegen punten laten verdienen. Laat bij grote groepen per vraag één deelnemer uit iedere ploeg kiezen en wissel steeds van deelnemer.

Voorbeeldvragen

Gebruik niveau 1 voor welpen, niveau 2 voor oudere welpen en scouts en niveau 3 voor scouts en ouder. Je kunt ook eenvoudig beginnen en naar een hoger niveau doorgaan wanneer de vragen te makkelijk blijken.

Niveau 1 – herkenning

1. Ik ben de kleinste planeet en maar iets groter dan de maan. (Mercurius)
2. Ik ben de heetste planeet van het zonnestelsel. (Venus)
3. Een groot deel van mijn oppervlak is bedekt met water en voor zover we weten komt alleen bij mij leven voor. (Aarde)
4. IJzer in mijn stof is gaan roesten, waardoor ik bekendsta als de rode planeet. (Mars)
5. Ik ben de grootste planeet van het zonnestelsel. (Jupiter)
6. Ik ben gemakkelijk te herkennen aan mijn grote en opvallende ringen. (Saturnus)
7. Ik draai bijna op mijn zij en beweeg daardoor als een rollende bal om de zon. (Uranus)
8. Ik ben vernoemd naar de Romeinse god van de zee en mijn grootste maan heet Triton. (Neptunus)
9. Ik werd vroeger de negende planeet genoemd, maar word sinds 2006 ingedeeld als dwergplaneet. (Pluto)

Niveau 2 – verdieping

1. Mijn grijsbruine oppervlak lijkt door zijn vele kraters sterk op dat van de maan. Zelf heb ik geen manen of ringen. (Mercurius)
2. Mijn dikke atmosfeer houdt zoveel warmte vast dat het bij mij ongeveer 467 °C is. (Venus)
3. Ongeveer 71 procent van mijn oppervlak is bedekt met water. (Aarde)
4. Een dag duurt bij mij 24,6 uur, bijna even lang als een dag op aarde. (Mars)
5. Mijn Grote Rode Vlek is een enorme storm die groter is dan de aarde en al meer dan 150 jaar wordt waargenomen. (Jupiter)
6. Ik ben de enige planeet met een gemiddelde dichtheid die lager is dan die van water. (Saturnus)
7. Een rondje om de zon duurt bij mij ongeveer 84 aardse jaren. Hierdoor kan een seizoen ongeveer 21 jaar duren. (Uranus)
8. Bij mij waaien de snelste winden van alle planeten, met snelheden van meer dan 2.000 kilometer per uur. (Neptunus)
9. Ik heb vijf bekende manen. Mijn grootste maan heet Charon en is ongeveer half zo groot als ikzelf. (Pluto)

Niveau 3 – uitdaging

1. Een volledig etmaal van zonsopkomst tot zonsopkomst duurt bij mij 176 aardse dagen, terwijl mijn jaar maar 88 aardse dagen duurt. (Mercurius)
2. Eén draai om mijn as duurt ongeveer 243 aardse dagen: langer dan mijn jaar van 225 aardse dagen. (Venus)
3. Mijn atmosfeer bestaat voor ongeveer 78 procent uit stikstof en 21 procent uit zuurstof. (Aarde)
4. Mijn stofstormen kunnen zo groot worden dat ze een groot deel van de planeet bedekken en het stof maandenlang blijft rondzweven. (Mars)
5. Ik ben een gasreus zonder vaste ondergrond en heb met ongeveer tien uur de kortste dag van alle planeten. (Jupiter)
6. Rond mijn noordpool waait een bijzondere zeshoekige straalstroom met een grote storm in het midden. (Saturnus)
7. Mijn rotatieas helt bijna 98 graden. Daardoor kan één pool ongeveer 21 jaar lang in het donker liggen. (Uranus)
8. Ik was de eerste planeet die met wiskundige berekeningen werd gevonden voordat astronomen mij door een telescoop herkenden. (Neptunus)
9. Mijn jaar duurt ongeveer 248 aardse jaren, één dag ongeveer 153 uur en mijn gemiddelde temperatuur is ongeveer –232 °C. (Pluto)

Themaverhaal welpen

Wanneer de nacht over de jungle valt, vliegt Mang boven de Khaali Jagah vlakte, waar geen dicht bladerdak zijn uitzicht op de hemel belemmert. Omdat hij als vleermuis ’s nachts wakker is en hoog boven de jungle vliegt, kan hij de planeten beter bekijken dan de andere jungledieren. Helaas heeft een windvlaag zijn planetenkaarten door elkaar geblazen. Help Mang de planeten op de juiste plek te leggen en kies daarna bij iedere aanwijzing de goede planeet.

Benodigd materiaal

• Geprinte afbeeldingen van de zon en de 8 planeten
• Eventueel ook een geprinte afbeelding van Pluto
• Vragen (gebruik de voorbeeldvragen of gebruik je eigen)
• Pion
• Stoepkrijt, touw of schilderstape

Tips

• Speel bij weinig ruimte dit als bordspel en laat deelnemers een pion op de gekozen baan zetten.
• Kies voor Zonnestelsel op schaal als je meer tijd hebt en de afmetingen en enorme afstanden in het zonnestelsel ruimtelijk zichtbaar wilt maken.