Waarom / doel van de activiteit

Kraak de knoopcode door knopen te leggen, kaartjes te verzamelen en de juiste volgorde te raden.

Beschrijving van de activiteit

Mastermind, maar dan met knopen: de nesten of ploegen proberen een geheime knoopcode te kraken. Ze verdienen kaartjes door knopen goed te leggen en testen daarna bij de centrale post of hun volgorde klopt. Zo oefenen ze knopen niet los als techniek, maar als spannend codespel.

De leiding maakt vooraf een geheime code van vier of vijf knopen of technieken. De juiste code wordt opgeschreven, of wordt onder een jas verstopt neergelegd. Gebruik voor elke knoop een eigen kaartje met een duidelijke afbeelding of kleur. De code ligt alleen bij de centrale post.

Zet verspreid over het terrein per knoop of techniek een post klaar. Bij welpen zijn dat vier posten, maar bij scouts worden daar vier extra posten aan toegevoegd. Bij elke post leggen ze de knoop of voeren ze de techniek uit die bij die post hoort. Als dit goed is gedaan, krijgen ze een kaartje van die knoop.

Knopen voor welpen

• Platte knoop: om twee even dikke touwen aan elkaar te knopen.
• Achtknoop: om een verdikking in een touw te maken.
• Touw opschieten: om een touw netjes op te bergen.
• Mastworp: om een touw aan een paal vast te maken.

Extra knopen voor scouts

• Schootsteek: om twee touwen van ongelijke dikte aan elkaar te maken.
• Slipsteek: om een knoop makkelijk en snel weer los te kunnen trekken.
• Paalsteek: om een vaste lus te maken die niet dichttrekt.
• Timmermansteek: om een touw aan een paal, boom of balk vast te maken wanneer er spanning op het touw blijft staan.

Als een nest of ploeg genoeg kaartjes heeft verzameld, gaat één deelnemer naar de centrale post. Daar leggen ze de kaartjes in de volgorde waarvan ze denken dat dit de geheime code is. De leiding vertelt hoeveel kaartjes in de code voorkomen en hoeveel kaartjes op de juiste plek liggen. De leiding verklapt niet welke kaartjes goed liggen. Daarna levert de deelnemer de kaartjes weer in.

Het nest of de ploeg verzamelt nieuwe kaartjes en probeert de code opnieuw te kraken. Het spel gaat door tot een nest of ploeg de hele code in de juiste volgorde heeft gelegd. Eventueel kan je daarna een volgende ronde spelen.

Themaverhaal welpen

Kaa heeft bij de Nishaani plaats een geheim patroon van knopen verstopt, maar alleen wie goed kijkt en handig knoopt kan de volgorde ontdekken. Mowgli en Shanti proberen samen met de welpen de juiste knopen te leggen en de code te kraken. Welke horde vindt als eerste de rode draad van Kaa?

Benodigd materiaal

• Pioniertouw
• Pionierpalen voor de mastworp en timmermansteek
• Touw van ongelijke dikte voor de schootsteek
• Kaartjes met afbeeldingen van de knopen in eigen kleur per knoop (zie bijlage)
• Instructiekaart per knoop (zie bijlage)

Veiligheid

• Laat deelnemers rustig werken bij de posten, zodat er geen touwen hard worden rondgezwaaid.
• Zorg dat de centrale post genoeg ruimte heeft, zodat ploegen elkaars codepogingen niet kunnen afkijken of verstoren.

Tips

• Geef afhankelijk van de kennis en vaardigheid van de groep tijdens de uitleg een korte uitleg van de knopen.
• Gebruik voor elke knoop een eigen kleur kaartje, zodat de centrale post snel overzicht houdt.
• Lamineer de kaartjes en instructiekaarten, zodat je ze vaker kunt gebruiken.
• Laat iemand van de leiding regelmatig kaartjes terugbrengen naar de posten, zodat de posten niet zonder kaartjes beginnen te zitten.
• Spoor de leden aan goed samen te werken en elkaar te helpen met het onder de knie krijgen van de knopen en technieken.
• Voor het overzicht kun je het beste één groepje tegelijk bij de centrale post toelaten. Als het te druk wordt, kun je ook een of twee extra centrale posten inzetten.
• Wanneer je veel knopen gebruikt of een kleinere hoeveelheid leiding hebt, kan je twee knopen per post aanhouden.
• Pas de moeilijkheid aan door te kiezen voor een code van vier of vijf knopen, of door te kiezen om in de code alleen verschillende knopen te gebruiken als makkelijkere variant of juist met herhaling van dezelfde knoop voor moeilijker.