Waarom / doel van de activiteit

Loop in groepjes een griezelige tocht door een donker bos en kom onderweg spannende posten en schrikmomenten tegen.

Beschrijving van de activiteit

Begin de opkomst met een eng verhaal, sprookje of een enge film (voor scouts vanaf 12 jaar), zoals The Blair Witch Project, Halloween of Halloween II. Stuur de jeugdleden daarna in groepjes over een uitgezette route door het bos. Onderweg komen ze griezelige figuren, situaties en opdrachten tegen. Het leukste is als deze aansluiten bij het verhaal of de film.

Een vaste route voorkomt dat jeugdleden verdwalen en zorgt dat iedereen alle griezelposten tegenkomt. Bovendien weten de griezels wanneer en van welke kant een groepje komt. Je kunt de route op verschillende manieren markeren:

• Touw: Span een touw door het bos waaraan de deelnemers steeds één hand houden. Zo blijven ze op de route. Het uitzetten kost ongeveer drie keer zoveel tijd als het lopen van de route en is daarom minder geschikt voor een kleinschalige tocht.
• Waxinelichtjes: Plaats waxinelichtjes in (jam)potjes, steeds tientallen meters uit elkaar. Ze geven een griezelig effect en voldoende licht om de route te vinden. Zorg dat bij elk lichtje een griezelpost in de buurt is die kan ingrijpen als het lichtje uitwaait of het potje omvalt.
• Pijlen of griezeltekens: Bevestig voldoende tekens aan bomen, zodat een ontbrekend teken geen probleem vormt. Gebruik reflecterend materiaal om ze ook in het donker zichtbaar te maken.
• Zaagsel: Dit is natuurvriendelijk en redelijk zichtbaar in het donker, vooral bij kleine groepen. Door voetstappen, wind of regen kan de route echter vervagen.
• Breaklights: Deze blijven lang licht geven en waaien niet uit, maar zijn slechts één keer te gebruiken.
• Reflectorlichtjes: Bevestig reflecterende voorwerpen, zoals fietsreflectoren, aan bomen. Met een zaklamp ontdekken deelnemers de juiste richting. Hoe donkerder het is, hoe beter dit werkt.
• Glow-in-the-darkfiguren: Hang lichtgevende spoken, heksen of andere figuren aan bomen. Ze hebben wel veel licht nodig om goed op te laden.
• Aluminiumfolie: Hang stukjes aluminiumfolie aan draadjes in bomen. Het wapperen geeft een extra griezeleffect.

Naast de route moet je bedenken hoeveel griezelposten nodig zijn en wat daar gebeurt. Een avondje brainstormen en attributen maken is gezellig en zorgt voor veel voorpret. Hieronder staan ideeën voor de posten.

Schrikken door licht en geluid

In een donker, stil bos komen felle lichten en harde geluiden extra heftig over.

• Parkeer een auto langs de route en laat plotseling de koplampen aangaan. Maak het nog spannender door een auto-ongeluk na te spelen, met iemand die met grote wonden geschminkt half op de motorkap ligt.
• Gebruik een stroboscoop, een knipperende lamp die je vaak in discotheken ziet. Hierdoor lijken bewegingen vertraagd. Laat enkele griezels langzaam op de groep afkomen.
• Laat heksen met stokken een traag ritme op grote vaten trommelen. Dit geluid draagt ver door het bos, vooral als de heksen al in het verhaal voorkwamen. Schmink en verkleed ze eventueel en laat ze een ritueel uitvoeren.
• Laat tijdens een achtervolging twee mensen plotseling met veel gegil voor de groep langs schieten.

Schrikken door afleiding

Leid de aandacht van de groep af en laat ze vervolgens van achteren schrikken. Bijvoorbeeld:

• Er staat een doodskist. Zodra de groep wil kijken, komt Dracula van achteren aanrennen.
• Een oppasser raakt in paniek omdat de aap kwijt is. Plotseling komt de aap aanrennen.
• Aan een boom hangt een briefje. Terwijl de groep het leest, worden ze onverwachts aangevallen.

Schrikken door kou en aanraking

• Laat twee personen zich verstoppen in struiken langs de route. Als de groep passeert, pakken ze enkele deelnemers bij de enkels, zonder dat iemand struikelt.
• Besproei de groep onverwachts met waterpistolen.
• Laat een griezel iemand een ijskoude hand geven door die steeds even in een emmer koud water te houden.
• Laat een eng verklede en geschminkte griezel ongemerkt met de groep meelopen en plotseling droog zeggen: "Eng hè?"

Schrikken door obstakels in de route

• Smeer het touw dat de deelnemers volgen in met groene zeep.
• Laat de groep onder een poort met gladde slierten doorlopen.
• Maak een tunnel van landbouwplastic waar deelnemers doorheen moeten. Laat halverwege iemand een hand naar binnen steken of aan het einde iemand wachten.
• Graaf een matras half in de grond en laat de groep eroverheen lopen.
• Verstop een laken tussen de bladeren, liefst met een bal of ballon eronder. Trek het met een touw en katrollen onverwachts omhoog, zodat het spook door de lucht vliegt.
• Laat een vleermuis met rood knipperende ogen van fietslampjes via een kabelbaan over de hoofden van deelnemers vliegen.

Schrikken door angstaanjagende posten

• Laat deelnemers in een doodskist voelen en vertellen wat ze aanraken (voelkim).
• Laat ze 'enge' gerechten eten, zoals vingers van knakworsten, pizza met bloeddoorlopen ogen, spinnencupcakes, moddercake met wormen, gebakken hand, gevulde pompoentjes, vleermuizen, grafstenen, skeletkoekjes en gebit.

Aankleding

De aankleding bepaalt voor een groot deel de sfeer van de spooktocht. Denk aan:

• Kleding: Niet elke groep kan kostuums huren. Laat iedereen daarom minstens zwarte kleding dragen en gebruik goedkope materialen zoals jutezakken en donker plastic. Vraag rond wat mensen thuis hebben liggen.
• Schmink: Felwitte gezichten onder donkere kappen vallen mooi op in het bos. Ook zwartomrande ogen met bloedlijntjes zijn eenvoudig te maken. Vraag eventueel iemand met schminkervaring om te helpen. Plan genoeg tijd voor schminken en aankleden, zodat vrijwilligers zich op tijd in het bos kunnen verstoppen.
• Attributen: Gebruik mysterieuze en griezelige voorwerpen zoals doodskisten, skeletten, rookmachines, vleermuizen en jack-o'-lanterns.
• Geluid: Zorg bij bijna elke griezelpost voor geluiden, zoals een lachende heks of kerkklokken die middernacht slaan. Houd rekening met geluid dat 's nachts door de stilte verder draagt. Het is minder spannend als deelnemers de volgende post al kunnen horen.

Regels uitleggen

Je kunt de regels vooraf vertellen, maar het is leuker als een griezel dat in het bos doet. Laat bijvoorbeeld twee bodyguards de weg versperren, een heks bij een kampvuurtje waarschuwen voor de gevaren van het 'bloedbos', of een eng klein mannetje genieten van de gedachte dat niemand levend uit het bos komt.

Mogelijke regels

• Gebruik je zaklamp alleen in noodgevallen, anders bederf je de spanning voor jezelf en volgende groepen.
• Blijf de route volgen.
• Rook niet in het bos.
• Neem afval mee of laat het bij een post achter.
• Blijf als groep bij elkaar.
• Zorg dat iedereen het telefoonnummer voor calamiteiten kent.
• Vertel bij welk postnummer de EHBO-doos te vinden is.

Bemensing

Voor een spooktocht heb je op verschillende plekken vrijwilligers nodig:

• Griezelposten: Eén of twee griezels per post.
• Start en finish: Eén of twee personen die voldoende tijd tussen groepjes houden, regels uitleggen en registreren wie in welk groepje zit en wanneer ze vertrekken en terugkomen. Ze zorgen ook dat elk groepje een mobiel voor noodgevallen en maximaal één zaklamp heeft.
• Begeleiding: Laat bij jonge jeugdleden in een onbekend bos eventueel een volwassene of ouder jeugdlid meelopen.
• Wachtende groepjes: Eén persoon begeleidt de groepjes die nog moeten vertrekken of al terug zijn.
• Vliegende keep: Eén of twee personen die de route en omgeving goed kennen, bij voorkeur met een fiets of auto. Zij kunnen bij calamiteiten snel ingrijpen.

Voorbereidingstijd

De voorbereiding hangt af van hoe uitgebreid je de tocht maakt. Met een degelijke spooktocht ben je al snel enkele uren bezig. Daarom kan het aantrekkelijk zijn om deze voor een groter publiek te organiseren, bijvoorbeeld door in plaatselijke kranten te adverteren of andere Scoutinggroepen uit de regio uit te nodigen.

Benodigd materiaal

• Griezelverhaal of enge film om de spooktocht mee te beginnen
• Uitgezette spooktocht of griezeltocht, bij voorkeur in het donker door een bos
• Aankleding voor de posten
• Aankleding voor de griezels
• EHBO-sets bij verschillende griezels
• Mobiele telefoons met voldoende beltegoed en stroom, liefst voor elk groepje, elke griezel, de vliegende keep en de thuisbasis
• Voldoende zaklampen, één per groepje en één voor elke post of griezel

Veiligheid

• Controleer of je het bos mag gebruiken en neem bij twijfel contact op met de beheerder.
• Loop de route vooraf in het donker en haal gevaarlijke stukken, kuilen en struikelpunten uit de route. Zorg dat enkele begeleiders het gebied kennen of verken het vooraf.
• Zorg dat elke post een opgeladen mobiel, zaklamp en EHBO-set heeft. Ook is het meegeven van reservemarkeringen handig.
• Zorg dat elke post het eigen postnummer, de exacte locatie en de bereikbaarheid van de vliegende keep kent.
• Geef elk groepje een noodnummer en laat minimaal één mobiel meenemen.
• Laat bij jonge scouts of spannende routes een volwassene of ouder jeugdlid meelopen.
• Bied na afloop ruimte om na te praten of de griezels te ontmaskeren.
• Informeer omwonenden en meld de tocht indien nodig bij de beheerder of politie. Informeer omwonenden vooraf waar en wanneer de tocht plaatsvindt en tot hoe laat geluid of parkeeroverlast mogelijk is.
• Laat griezels na afloop hun schmink verwijderen, zodat andere weggebruikers niet schrikken.

Tips

• De beste maanden voor een spooktocht hebben een R in de naam, omdat het dan vroeg donker is. Eind oktober of begin november is extra geschikt, vooral rond Halloween op 31 oktober.
• Zet de route eventueel overdag uit, maar controleer in het donker of deze goed begaanbaar en te volgen is.
• Combineer routemarkeringen voor extra spanning en variatie. Markeer overdag waar de posten komen om de afstanden goed in te schatten.
• Lees in het Scouting Magazine hoe Scoutinggroepen in Vlaardingen van een spooktocht een groot evenement én financiële actie maakten.
• Kijk voor meer inspiratie op websites zoals spookpad.nl.
• Begin eventueel met een griezelmaaltijd, bijvoorbeeld geïnspireerd op Halloweenrecepten.

Practische tips tijdens de uitvoering

• Maak groepjes van 6 tot 10 deelnemers. Zo voelen ze zich veilig genoeg, maar blijft de groep klein genoeg om de griezeleffecten goed te ervaren.
• Kies bij oudere deelnemers voor kleinere groepjes. Zij kunnen vaak meer spanning aan en reageren sterker op onverwachte schrikeffecten.
• Laat ongeveer 7 à 8 minuten tussen vertrekkende groepjes, zodat ze elkaar niet inhalen, te lang wachten of volgende posten al zien.
• Houd groepjes, vertrek- en aankomsttijden bij. Zo weet je of iedereen terug is en hoeveel groepjes nog langs de posten komen.
• Plan wachttijd goed in. Laat wachtende groepjes bijvoorbeeld een griezelfilm kijken, Halloweenquiz doen, heksendans bedenken of heksenhoedenrace spelen.

Andere activiteiten op de Activiteitenbank

• Geen bos in de buurt, slecht weer of liever binnen griezelen? Kies dan Spookhuis in het clubhuis, waarin jeugdleden zelf griezelige scènes ontwerpen en samen een route met licht, geluid en spannende opdrachten bouwen voor een andere speltak.
• Liever een griezelverhaal met opdrachten? Zoek met scouts en explorers de kruidendief in Problemen in de griezelwereld, of verbreek met explorers en roverscouts de vloek in De vloek van Castillo Maldito door opdrachten in verschillende kamers uit te voeren.
• Liever een korter spel in het bos? In Vampierenspel krijgt iedereen een geheime rol en zitten deelnemers elkaar op de hielen.