Waarom / doel van de activiteit

Kun jij water laten bewegen zonder je handen te gebruiken?

Beschrijving van de activiteit

Richt bij de kraan van het clubhuis of bij een jerrycan met kraan een ontdekpost in: kunnen de deelnemers een waterstraal laten afbuigen zonder die aan te raken? Laat ze in kleine groepjes experimenteren en hun ontdekkingen delen.

Blaas een ballon op en knoop die dicht. Draai de kraan een klein beetje open, zodat er een dun, gelijkmatig straaltje water loopt. Houd de ballon ernaast zonder het water te raken. Gebeurt er al iets?

Wrijf de ballon ongeveer twintig seconden over droog haar of een wollen trui. Houd de gewreven kant opnieuw vlak naast de waterstraal, zonder die te raken. De straal buigt nu naar de ballon toe.

Laat de deelnemers onderzoeken wat het beste werkt. Maakt het uit hoe lang je wrijft, hoe dicht je de ballon bij het water houdt of hoe dik de waterstraal is? Verander steeds één ding en vergelijk het resultaat.

Lukt het niet? Wrijf de ballon opnieuw, gebruik een ander kledingstuk of zet de kraan zachter. Zorg dat de ballon droog blijft en houd de gewreven kant bij het water. Draai de kraan tussen de proefjes dicht.

Hoe werkt het?

Door het wrijven wordt de ballon elektrisch geladen. Water bestaat uit piepkleine deeltjes met een licht positieve en een licht negatieve kant. Deze deeltjes draaien hun positieve kant naar de negatief geladen ballon. Daardoor trekt de ballon het water aan en buigt de straal mee.

Bespreek na afloop wat de deelnemers hebben ontdekt. Herkennen ze statische elektriciteit van knetterende kleding of haren die overeind gaan staan?

Themaverhaal bevers

Bij de kraan in haar tuin ontdekt Rozemarijn dat een dun straaltje water naar haar ballon toe buigt, terwijl de ballon het water niet eens raakt. Stuiter denkt dat de ballon kan toveren en wil dat ook proberen. Helpen de bevers hem door hun ballon over hun haar of trui te wrijven en te ontdekken hoe ze het water kunnen laten bewegen?

Themaverhaal welpen

Bij de Talaabpoel wil Hathi de welpen leren hoe hij met zijn slurf water laat bewegen, maar Kaa heeft een andere uitdaging: lukt het ook zonder het water aan te raken? Hij heeft ballonnen meegenomen en bij een kraantje een proefplek ingericht. De welpen wrijven de ballonnen over hun haar of trui en onderzoeken samen hoe ze de waterstraal kunnen laten afbuigen.

Benodigd materiaal

• Ballon
• Dun straaltje water

Tips

• Laat scouts eerst voorspellen wat er verandert bij langer wrijven of een dikkere waterstraal en daarna hun voorspelling testen.
• Gebruik het proefje bijvoorbeeld als post tijdens een speurtocht of een opkomst met proefjes.