Waarom / doel van de activiteit

Bekijk de maan op verschillende momenten van de dag en ontdek hoe haar vorm in een maand steeds verandert.

Beschrijving van de activiteit

We zien de maan doordat het zonlicht op de maan schijnt. De maan draait in ongeveer een maand (27 dagen) om de aarde. Hierdoor zien we gedurende een maand steeds een ander deel van de maan verlicht. Dat noemen we maanfasen of schijngestalten. Bovendien draait de aarde in 24 uur om haar eigen as. De maan staat daarom soms bij ons aan de hemel en op andere momenten is hij zichtbaar aan de andere kant van de aarde.

Vaak gaan we ervan uit dat de maan alleen ‘s nachts te zien is. Dat is niet zo. Een nieuwe maan staat overdag aan onze kant, maar dan zie je hem nauwelijks omdat het licht is en omdat dan alleen de achterkant van de maan door de zon verlicht wordt. Een eerste kwartier maan is al ruim voor zonsondergang te zien tot en met de eerste helft van de nacht. Een volle maan is de hele nacht te zien. Een laatste kwartier maan is de laatste helft van de nacht te zien en ook in de ochtend nog zichtbaar.

De opdracht

Ga met de jeugdleden naar buiten op een moment waarop de maan zichtbaar is. Laat hen rustig kijken naar de vorm van de maan: welk deel is verlicht en welk deel is donker?

Vraag de jeugdleden daarna om de maan ongeveer een maand lang te volgen. Laat hen op vaste momenten kijken, bijvoorbeeld in de ochtend, aan het einde van de middag of in de avond. Elke keer tekenen ze welke vorm de maan heeft en schrijven ze erbij wanneer ze de maan hebben gezien.

Bespreek na afloop wat de jeugdleden hebben ontdekt. Op welke momenten was de maan zichtbaar? Hoe veranderde de vorm van de maan? En welke maanfasen herkennen ze in hun tekeningen?

Benodigd materiaal

• Papier en potlood
• Overzicht van de maanfasen met namen
• Kalender of datumlijst om waarnemingen bij te houden
• Optioneel verrekijker of telescoop

Veiligheid

• Laat jeugdleden nooit recht in de zon kijken, ook niet als de maan overdag zichtbaar is.

Tips

• Zoek vooraf in een maankalender of op een website met maanopkomst en maanondergang wanneer de maan zichtbaar is, zodat de kans groter is dat de jeugdleden hem echt kunnen bekijken.
• Laat jeugdleden de maan op vaste momenten tekenen, zodat de verschillen goed zichtbaar worden.
• Maak het eenvoudiger door alleen de hoofdvormen te gebruiken: nieuwe maan, eerste kwartier, volle maan en laatste kwartier.