Waarom / doel van de activiteit

Stook zo snel mogelijk een goed opgebouwd vuur en brand daarmee een gespannen touwtje door om de uitdaging te winnen.

Beschrijving van de activiteit

Voorbereiding

• De leiding graaft vooraf per team twee stookplekken, parallel aan elkaar, met ongeveer 40–60 cm afstand.
• Tussen de twee stookplekken wordt een touwtje strak gespannen, op ± 15–20 cm hoogte boven de grond.
• Controleer de omgeving op brandveiligheid (geen droog gras, voldoende afstand).
• Leg de hulptroepen klaar (of laat teams ze vooraf verdienen).

De leiding verzamelt de groep rond twee ondiepe kuilen die evenwijdig aan elkaar in de grond zijn gemaakt. Tussen de kuilen hangt een touwtje strak gespannen, laag boven de grond. De kinderen krijgen te horen dat dit touwtje hun doel is: het moet doorgebrand worden, en wel zo snel mogelijk. Niet door het vuur ertegenaan te houden, maar door de hitte van goed opgebouwde vuren aan beide kanten.

Voordat het spel begint, legt de leiding uit dat veiligheid voorop staat. Iedereen blijft rustig bewegen rond het vuur, lang haar wordt vastgemaakt en er staat altijd water of zand klaar om in te grijpen. Het touwtje is van natuurlijk materiaal, zodat het kan verbranden zonder schadelijke dampen.

De teams krijgen te horen dat ze mogen stoken zoals zij denken dat het het beste werkt. Ze mogen zelf bepalen hoe groot hun vuur wordt, welk hout ze gebruiken en wanneer ze hun eventuele hulptroepen inzetten. Deze hulptroepen kunnen helpen bij het aanmaken van het vuur, maar zijn beperkt en moeten dus slim gebruikt worden.

Dan volgt het startsein. Op dat moment verspreiden de kinderen zich om hout te sprokkelen. Ze zoeken naar geschikte takken, klein aanmaakhout en grotere stukken brandstof. Ondertussen wordt er overlegd: wie zoekt hout, wie bouwt het vuur op, wie steekt het aan? Al snel laaien de eerste vlammen op en stijgt de warmte tussen de kuilen.

De kinderen houden het touwtje scherp in de gaten. Ze zien hoe het langzaam donkerder wordt, begint te roken en uiteindelijk verzwakt. Sommige teams voegen extra hout toe, andere kiezen ervoor hun vuur juist luchtiger te maken zodat het heter brandt. De spanning stijgt terwijl de hitte voelbaar wordt.

Op het moment dat het touwtje doorschroeit en breekt, klinkt het eindsignaal. Het winnende team juicht, maar daarna is er tijd voor iedereen om samen rond de vuren te kijken. De leiding sluit af door te vragen wat goed werkte, wat minder goed ging en wat de kinderen geleerd hebben over vuur maken, samenwerken en plannen. Pas als alles is besproken, worden de vuren samen veilig gedoofd.

Variaties

• Teams tegen elkaar: touwtje van het ene team zit en zak water die het vuur van het andere team uit maakt.
• Zonder hulptroepen (puur natuur)
• Tijdslimiet: wie is het verst na 10 minuten?
• Thema-opdracht: vuur zoals “bosbrandveilig”, “regenachtig weer” of “noodvuur”
• Wedstrijdvorm: meerdere rondes, punten voor snelheid én techniek

Themaverhaal welpen

Mowgli en Shanti willen een klein jungle-vuurtje maken om warm te blijven bij de Talaab poel. Shere Khan is bang voor vuur, dus het moet snel en slim gebouwd worden. Welk nest kan het vuur zo heet krijgen dat het touwtje als eerste doorbrandt?

Benodigd materiaal

• Vuurplaats (in de grond gegraven of vuurkorven)
• Vuurschalen
• Brandhout
• Vuursteen of lucifers
• Blusmateriaal
• Natuurlijk touw (bijv. jute, hennep of sisal – geen synthetisch touw)
• Eventueel paaltjes om het touw tussen te spannen
• Eventueel bijl en mes als scouts zelf het hout klein moeten maken
• Eventueel hulptroepen (als jokers. bijvoorbeeld: wc-papier, aanmaakblokje, stuk berkenbast, extra lucifers, of extra minuut sprokkeltijd)
• Stopwatch of timer
• Eventueel fluitje voor startsein

Veiligheid

• Lang haar vast, geen losse sjaals of synthetische kleding.
• Altijd een emmer water of zand in de buurt.
• Leiding houdt voortdurend toezicht.
• Na afloop worden de vuren volledig gedoofd.
• Check het stookbeleid van Scouting Nederland en stem het gebruik van open vuur af met het terreinbeheer en lokale regels.

Tips

• Als je ziet dat een groepje niet vooruitkomt geef ze dan bijvoorbeeld een aanmaakblokje meer.
• Maak de uitdaging voor welpen kleiner door meer te begeleiden, het touw lager te hangen, en het hout al op de juiste grootte te hebben gezaagd.
• Wil je vuur maken combineren met koken? In de activiteit Fluitketelrace proberen ploegen als eerste een liter water aan de kook te krijgen op hun eigen vuur.
• Wil je een extra uitdaging? Probeer dan Omgekeerd touwtje doorbranden, waarbij het vuur eerst door een nat plankje moet branden voordat de kooltjes het touwtje kunnen doorschroeien.