Waarom / doel van de activiteit

Onderzoek uitheemse waterdieren in Nederland, speel hun reis naar nieuw leefgebied na en bedenk wat je met deze soorten kunt doen.

Beschrijving van de activiteit

Invasie in het Water!

Verhaalsetting: Stel je voor: je loopt langs een Nederlandse rivier en ziet iets vreemds… Een grote rode rivierkreeft kruipt uit het water. Even verderop spot je een zonnebaars, een vis die eigenlijk uit Amerika komt. En tussen de waterplanten… groeien er ineens Japanse oesters!

Hoe komen deze dieren hier? Waarom kunnen ze een probleem vormen? Vandaag worden jullie onderzoekers die dit mysterie gaan ontrafelen!

Indeling: Verdeel de scouts in teams van wateronderzoekers. Elk team krijgt een korte introductie over een paar uitheemse diersoorten in Nederland:

• Rode Amerikaanse rivierkreeft
• Zonnebaars
• Japanse oester
• Snoekbaars
• Reuzenbalsemien (exotische plant die watergangen overneemt!)

Opdracht: Elk team bedenkt binnen 5 minuten een korte theorie over hoe hun soort in Nederland is gekomen en wat de gevolgen zijn. Ze presenteren dit aan de groep.

Exoten Expeditie

De scouts leggen een hindernisbaan af, waarbij ze de reis van een exotische diersoort naspelen. Ze starten als een klein exotisch dier in een ander land en moeten een reeks obstakels trotseren om in Nederland te komen!
Voorbeelden van obstakels:

• Meeliften op een schip – Scouts moeten over een touwbalans "boot" lopen.
• Overleven in een rivier – Door een modderig stuk terrein rennen.
• Voortplanten! – Ze moeten een bal (hun eieren) naar de overkant brengen.
• Verspreiden – Ze rennen van de ene kant naar de andere en "planten" vlaggetjes om aan te geven waar hun soort zich vestigt.

De eerste die succesvol "Nederland bereikt", wint!

Wateronderzoek!

Tijd voor een echt veldonderzoek! Wat doen we? Met schepnetten en emmers gaan de scouts op zoek naar waterdieren. Gebruik zoekkaarten om te kijken of ze exotische soorten kunnen vinden. Eventueel waterkwaliteit meten met eenvoudige tests (helderheid, temperatuur, waterplanten tellen).

Wat doen we eraan?

Scouts bespreken wat ze hebben ontdekt. Welke exotische dieren vormen een probleem? Moeten we ingrijpen, of laten we de natuur haar gang gaan?

Laatste opdracht: Bedenk als groep een manier om een exotische soort te beheersen of benutten. Bijvoorbeeld:

• Rivierkreeften koken (ze zijn eetbaar!)
• Snoekbaars sportvisserij promoten
• Japanse oesters oogsten

Benodigd materiaal

• Zoekkaarten met waterdieren
• Schepnetten, emmers, vergrootglazen
• Touwen en obstakels voor de estafette
• Waterkwaliteitstest (optioneel)
• Vlaggetjes of pionnen

Tips

• Voor het wateronderzoek: Geen echt water in de buurt? Maak een quiz over exoten met leuke weetjes en foto's!
• Overweeg een excursie naar een natuurgebied of waterbeheerorganisatie!