Waarom / doel van de activiteit
Organiseer een speelse ontdekkingstocht door Ghana en de jungle met spellen die variëren van land veroveren tot jungle-estafette.
Beschrijving van de activiteit
“Zie ik daar iets wat op een bal lijkt?”, vraagt Bagheera. “Wil je hem hebben?”, antwoordt Mowgli en rent ermee vandoor. Uiteraard is Bagheera sneller en haalt hem al snel in. Shanti volgt op de voet en weet uiteindelijk de bal te veroveren. “Dat hebben ze mooi gemaakt, met vodden en oude fietsbanden”, zegt Shanti.
1. Land veroveren
In Ghana zijn boeren steeds bezig nieuwe gronden te bewerken en vruchtbaar te maken. Shanti vertelt Mowgli dat dit lijkt op het leven in Haveli. Rondom Haveli liggen weiden en akkers waar de dorpsbewoners gewassen verbouwen en dieren laten grazen. Zodra een stuk grond uitgeput raakt, nemen ze een ander. Zo krijgen sommige bewoners steeds meer grond en anderen minder.
Rikki Tikki Tavi heeft aandachtig meegeluisterd, maar ziet het nog niet helemaal voor zich. Shanti roept de dieren bij elkaar en kent een spel om het uit te leggen.
Teken met stoepkrijt een cirkel op de grond. Trek vanuit het middelpunt lijnen die de cirkel verdelen in evenveel stukken als er landen (deelnemers) zijn. Teken in het midden een kleinere cirkel: Niemandsland.
Elke deelnemer kiest een land en schrijft de naam in het eigen stuk. Om de beurt mag iemand land veroveren. De veroveraar rent drie rondjes door alle landen en roept dan: “Stop!” De andere deelnemers zijn ondertussen uit hun land 'gevlucht' en moeten bij het stopcommando blijven staan.
De veroveraar probeert vanuit het eigen land de vluchters aan te tikken, bijvoorbeeld liggend op de grond met één voet nog in het eigen land. Dit mag ook vanuit Niemandsland. Lukt het om iemand aan te tikken, teken dan een cirkel om de voeten van de vluchter en schrijf hierin de naam van het veroverende land. De vluchter gaat daarna weer in het eigen land staan.
Vervolgens geeft de veroveraar het commando 'lopen', totdat de volgende vluchter dichtbij genoeg is om aan te tikken. Vluchters kunnen ook proberen met een grote sprong hun eigen land te bereiken zonder aangetikt te worden. Zodra iedereen terug is, begint het spel opnieuw met een andere veroveraar. Na een tijdje kun je als vluchter ook via veroverde landjes proberen je eigen land te bereiken zonder getikt te worden.
2. Ghanese commando's, volg de leider
In Ghana leven mensen in verschillende gemeenschappen, vergelijkbaar met een horde. Akela heeft gezien dat een stamleider verschillende commando's gebruikt. Nu de welpen in zijn horde wat ouder zijn, vindt hij dat reuze handig om te bepalen wie de beste is.
De leiding legt vooraf alle commando's uit en roept er telkens één. De welpen moeten deze zo snel mogelijk uitvoeren. Wie te laat reageert of niet op tijd met anderen iets uitbeeldt, valt af. Dit gaat door totdat er één of twee welpen overblijven die gewonnen hebben.
Commando's
- Akan / Stammen! Vorm groepjes van vier.
- Olifant! Houd een hand tegen je neus, steek je andere arm door de opening en maak een olifantengeluid.
- Trotro! Vorm groepjes van zes en beeld een volgepakte auto uit.
- Waterhalen! Doe alsof je een kruik op je hoofd draagt.
- Feest! Dans zo goed mogelijk.
Natuurlijk kun je zelf nog meer commando's verzinnen.
Tips/aandachtspunten
- Maak het moeilijker door het veld in tweeën te verdelen en de welpen tijdens het uitvoeren van een commando te laten overlopen.
- Laat afgevallen welpen langs de zijlijn meedoen en zo hun terugkeer verdienen.
3. Boompjesvoetbal
Speelveld: Bos of veld met palen of pionnen.
In Ghana spelen ze verschillende vormen van (straat)voetbal. Anders dan bij standaardvoetbal wordt op een klein veld gespeeld, zijn er geen vaste regels en kan de bal niet uit of achter gaan. Rikki Tikki Tavi is dol op die spanning en sensatie! Met een zelfgemaakte bal daagt hij de andere junglebewoners uit voor een potje voetbal op zijn manier…
De doelen zijn bomen of palen die er toevallig staan, en als bal gebruik je iets dat kan rollen. Iedere welp verdedigt een eigen boom of paaltje. Wordt je boom geraakt, dan ben je niet 'af' maar 'vrij' en mag je gewoon blijven voetballen. Wie weet het langst de eigen boom tegen de bal te beschermen?
4. Levend spinnenwebspel
Kaa was Anansi te slim af, maar lukt het hem ook in het spinnenwebspel?
Gebruik een zeskantig spelbord van touwen met een kruis erin, vergelijkbaar met Mens erger je niet. Het doel is om na een ronde over het spinnenweb via je eigen diagonaal de thuishaven te bereiken.
Dit spel is een tot spinnenweb omgevormd Chinezenspel voor twee tot zes personen. Iedere speler krijgt een pion (rood, groen, geel of blauw). Gebruik een grote dobbelsteen met de vier pionkleuren en twee witte vlakken.
De spelers zetten hun pion aan het begin van hun diagonaal. De eerste speler gooit de dobbelsteen:
- Eigen kleur: Verplaats je pion één vakje tegen de klok in over de draden van het spinnenweb en gooi opnieuw.
- Een kleur die niet meespeelt: Je pion blijft staan en je mag opnieuw gooien.
- Kleur van een andere speler: De beurt gaat naar de speler naast je.
Tips/aandachtspunten
- Gebruik dit spel als basis voor een spelencarrousel tijdens een regiospeldag door bij de vakjes keuze-enveloppen te hangen.
5. Oware emmerstrijd
In Haveli spelen ze vaak Oware. Bagheera heeft er weleens over gehoord en vraagt Shanti om het uit te leggen.
Oware is een van de beroemdste spellen ter wereld en kent in Ghana wel honderd verschillende benamingen. Het spelbord bestaat uit twee rijen van zes 'putten'. Voor het spel zijn 24 zaden, erwten of steentjes nodig.
Er zijn veel manieren om Oware te spelen. Hieronder staat een voorbeeld:
- Plaats vier zaden in elke put.
- Speler A begint, neemt alle zaden uit een put aan de eigen kant en verdeelt ze één voor één met de klok mee over de volgende putten.
- Wanneer het laatste zaadje is neergelegd, neemt de speler alle zaadjes uit die put en verzamelt deze. Daarna gaat het spel verder. Komt het laatste zaadje in een lege put terecht, dan blijft het daar liggen en is de beurt voorbij.
- Speler B kiest een put aan de eigen kant en herhaalt de stappen.
- De winnaar is degene die de meeste putten met vier zaden weet te winnen.
Tips/aandachtspunten
- Oware is een typisch Ghanees spel dat wereldwijd wordt gespeeld. Omdat het in Nederland minder bekend is, kun je het alvast introduceren tijdens een voorbereidende opkomst.
6. Jungle-estafetterace
Baloe houdt van lekker eten en in de jungle is van alles te verzamelen. Soms moet je daarvoor meerdere keren door het woud lopen. Samen met Ikki heeft hij een spel bedacht om de welpen te leren hoe ze voedsel kunnen verzamelen. Luister, het gaat als volgt…
De welpen verzamelen kokosnoten tijdens een kamelenrace. Dit is een jockey-estafettespel dat op verschillende plekken in de wereld wordt gespeeld. Het doel is om afwisselend met iemand op de rug (de jockey) een afstand af te leggen. De uitdaging is dat de jockey de grond niet mag raken en een bal meeneemt.
Twee welpen gaan met gekruiste, uitgestrekte armen tegenover elkaar staan en geven elkaar de handen. Zo vormen ze de twee bulten van een kameel, waartussen een andere welp kan zitten.
Deze 'kameel met welp' legt met de bal een hindernisparcours af. Aan het einde staan emmers met 'kokosnoten' op een paalconstructie. De jockey gooit vanaf de kameel de bal naar de emmers om ze om te gooien en zo een kokosnoot te pakken.
Daarna wisselen de welpen van rol totdat iedereen geweest is. Hoeveel kokosnoten hebben ze verzameld?
Tips/aandachtspunten
- Speel het spel in groepen tegen elkaar, op tijd of met een hindernissenparcours.
- Gebruik eventueel echte kokosnoten die de welpen of de leiding openmaken om de verse kokos op te eten. Laat de leiding helpen bij het veilig gebruiken van gereedschap.
Benodigd materiaal
1. Land veroveren
- Stoepkrijt
2. Ghanese commando’s, volg de leider
- Kaart met commando’s
- Megafoon
- Optie: afbeeldingen van de commando’s
3. Boompjesvoetbal
- Voetbal (bij voorkeur zelfgemaakt met geknoopte fietsbanden of vodden)
- Bomen
4. Levend Spinnenwebspel
- Met touwen geknoopt spinnenweb
- Spinnen - pionnen
- Grote dobbelsteen met 6 kleuren
5. Oware emmerstrijd
- 24 steentjes/erwten/zaden
- Oware spelbord met twee rijen van 6 ‘putten’ (of rondjes)
6. Jungle - estafette - race
- Palen
- Emmers
- Bal
- Kokosnoten
- Hindernissen
