Waarom / doel van de activiteit

Besteed spelenderwijs aandacht aan vrijheid, oorlog en herdenken met een interactief spellencircuit rond 4 en 5 mei.

Beschrijving van de activiteit

Tijdens de dodenherdenking op 4 mei en het vieren van de vrijheid op 5 mei komen veel belangrijke thema‟s voorbij. Bijvoorbeeld vrede, oorlog, vrijheid, democratie, discriminatie en vooroordelen. Thema's die nog altijd actueel zijn en belangrijk voor jong en oud. Daarom vind je hieronder een aantal kant-en-klare spellen en werkvormen om een opkomst te organiseren rond de thema's van 4 en 5 mei. Zo kun je met je groep op een leuke en actieve manier aandacht besteden aan deze belangrijke dagen!

De spellen en werkvormen in deze activiteit zijn vormgegeven als een spellencircuit. Het circuit bestaat uit zeven onderdelen. Bij elk onderdeel horen twee spellen, de een wat meer inhoudelijk en de ander wat meer actief. Je kunt per onderdeel kiezen om één van de spellen te doen, of allebei.

Het circuit houdt in dat alle spellen tegelijk uitgezet worden in een grote (binnen-of buiten) ruimte. De deelnemende kinderen of jongeren gaan in groepjes langs alle spellen. Bij ieder spelonderdeel staat een begeleider of er ligt een duidelijke omschrijving van de opdracht bij. De groepjes kunnen zo zelfstandig alle onderdelen doorlopen en gaan aan de slag met verschillende thema‟s. Spreek af hoe lang er over een spel gedaan mag worden. Er is centrale coördinatie die de tijd per ronde in de gaten houdt, en een signaal geeft als er gewisseld moet worden. Bij de spellen staat individueel aangegeven hoe lang ze ongeveer duren en wat je ervoor nodig hebt. Voor een aantal spellen is een minimum aantal spelers vereist, dus daar moet je rekening mee houden bij het samenstellen van de groepjes. Over het algemeen zijn de spellen gericht op minimaal 4 of 5 deelnemers.

Losse spellen

Je kunt er natuurlijk ook voor kiezen om één of meerdere spellen te gebruiken afhankelijk van je opkomst, of alleen te gebruiken als inspiratie. De meeste spellen zijn gemakkelijk aan te passen aan verschillende groepsgroottes. Een andere mogelijkheid is om één of meerdere onderdelen uit het circuit te kiezen.

Bingo

Thema: kennismaken en meningen ontdekken
Materiaal: bingokaarten uit de bijlage en pennen of potloden

De deelnemers lopen door de ruimte en zoeken iemand die positief antwoordt op een vraag of stelling op de bingokaart. Bij een passend antwoord vullen ze de naam van die persoon in. Wie vijf namen op een rij heeft, roept bingo. Bespreek daarna kort welke vragen verrassende antwoorden opleverden.

Spel 1. De boom in!

De vrijheidsboom

Thema: persoonlijke vrijheid
Materiaal: werkblad van de vrijheidsboom uit de bijlage en pennen of potloden

De deelnemers bekijken de vrijheidsboom en kiezen waar zij zichzelf zien als het over vrijheid gaat. Daarna kiezen ze ook welke plek juist helemaal niet bij hen past. Bespreek de antwoorden eerst in tweetallen en daarna kort met de groep. Zo ontdekken de deelnemers dat vrijheid voor iedereen iets anders kan betekenen.

Lopen over takken

Thema: vertrouwen en uitdaging
Materiaal: per tweetal een stevige stok of pionierpaal

De groep maakt met stokken een rij “takken” waar één deelnemer overheen loopt. De andere deelnemers houden de stokken stevig vast en verplaatsen ze telkens naar voren, zodat de loper door kan blijven gaan. Dit actieve spel gaat over vertrouwen, grenzen aangeven en durven proberen.

Spel 2. Vrijheidsbeelden

Vrijheidsbeelden

Thema: mensenrechten
Materiaal: overzicht van de Universele Rechten van de Mens uit de bijlage

Twee groepen beelden om de beurt een mensenrecht uit. De andere groep probeert te raden welk recht wordt uitgebeeld. Dit kan als rustig raadspel of met een puntentelling. Bespreek na afloop welke rechten de deelnemers belangrijk vinden en waarom.

Acrobatische standbeelden

Thema: vrijheid uitbeelden
Materiaal: voorbeeldvormen uit de bijlage

De deelnemers maken met hun lichaam een standbeeld dat iets met vrijheid te maken heeft. Dat kan een acrobatische piramide zijn, maar ook een eigen groepsbeeld. Laat de groep bedenken waar het beeld voor staat en maak eventueel een foto van het resultaat.

Spel 3. Teken (of schrijf) voor vrede!

Elfjes voor vrede

Thema: vrede en taal
Materiaal: papier en pennen

De deelnemers schrijven een elfje: een gedicht van elf woorden in vijf regels. Ze kiezen woorden die passen bij vrede, vrijheid of herdenken. Dit kan individueel, in tweetallen of als doorschuifopdracht waarbij elke deelnemer één regel toevoegt aan het gedicht van iemand anders.

Menselijk schrijven en schilderen

Thema: samenwerken en expressie
Materiaal: grote stift of kwast, verf, groot papier en een blinddoek

De groep gebruikt een deelnemer als menselijke pen of kwast. Diegene wordt voorzichtig gedragen en schrijft of schildert samen met de groep een woord, zin of symbool rond vrede. Spreek vooraf af wat er wordt gemaakt en let goed op veiligheid, kleding en grenzen.

Spel 4. Op weg naar vrede

Kompasspel

Thema: samenwerken op weg naar vrede
Materiaal: blinddoeken, hindernissen en windrichtingkaartjes uit de bijlage

Vier geblinddoekte deelnemers vormen samen een kompas. De rest van de groep loodst hen met windrichtingen langs een parcours met hindernissen. Het spel laat ervaren dat de weg naar vrede soms lastig is en dat duidelijke communicatie helpt om obstakels te overwinnen.

Ren je rot

Thema: stellingen en vooroordelen
Materiaal: borden met antwoordopties en stellingen uit de bijlage

De leiding leest stellingen voor. De deelnemers rennen naar het bord dat past bij hun antwoord, bijvoorbeeld “waar”, “niet waar”, “vooroordeel” of “geen vooroordeel”. Gebruik de verdeling in de groep als startpunt voor een kort gesprek.

Spel 5. Herdenken

Bouw je eigen monument

Thema: herdenken
Materiaal: satéprikkers en elastiekjes, bamboestokken of pioniermateriaal

De deelnemers ontwerpen en bouwen een monument voor een persoon, gebeurtenis of waarde die zij willen herdenken. Dat kan klein op tafel of groot met pionierpalen. Sluit af met een korte onthulling of herdenkingsmoment waarbij deelnemers uitleggen wat hun monument betekent.

Vredesduiven origami

Thema: vrede en symbolen
Materiaal: vouwpapier en pennen of potloden

De deelnemers vouwen vredesduiven of andere symbolen van vrede, zoals een hart, bloem, kaars of vlam. Laat hen er een vredesboodschap op schrijven. Gebruik de duiven om een monument, lokaal of herdenkingsplek te versieren. Vouw- en knutselinstructies kun je o.a. vinden op: Bevrijdingsdag Flevoland

Spel 6. Verschillende culturen

Als iedereen hetzelfde was

Thema: cultuurverschillen
Materiaal: twee aparte ruimtes of twee plekken waar de groepen elkaar niet kunnen horen of zien

Eén groep bedenkt en oefent een begroetingsritueel. De andere groep speelt ontdekkingsreizigers die het ritueel moeten ontdekken zonder uitleg te krijgen. Bespreek daarna hoe het voelde om nieuwe regels te moeten begrijpen en wanneer iemand zich welkom of buitengesloten voelde.

Bob de reiziger

Thema: grenzen, reizen en samenwerken
Materiaal: een rauw ei, licht bouwmateriaal, plakband en stoelen

Bob is een ei dat veilig door verschillende landen wil reizen. De groepjes bouwen bruggen tussen stoelen, zodat Bob van het ene land naar het andere kan rollen zonder te breken. Het spel vraagt om slim bouwen, rustig testen en goed samenwerken.

Spel 7. Niets is wat het lijkt…

Kijken met andere ogen

Thema: regels, communicatie en cultuurverschillen
Materiaal: kaartspellen, tafels en verschillende spelregels uit de bijlage

De deelnemers spelen in stilte een kaartspel. Elke tafel krijgt net andere regels, maar dat weten de deelnemers niet. Na elke ronde schuiven winnaars en verliezers door naar een andere tafel. Daardoor merken ze dat anderen soms andere regels volgen. Bespreek hoe de deelnemers zonder woorden omgaan met verwarring, misverstanden en verschillen.

Bekertjesvoetbal

Thema: perspectief en samenwerken
Materiaal: plastic bekertjes, elastiekjes, touw en een bal

De deelnemers maken van bekertjes een bril waardoor ze maar een klein deel van het veld zien. Daarna spelen ze een kort potje voetbal. Door de tunnelvisie ervaren ze hoe lastig het is als je maar één deel van de situatie ziet. Bespreek daarna wat helpt om toch goed te blijven spelen.

Bron

Spelen voor vrede

Benodigd materiaal

• Grote (binnen-of buiten) ruimte
• Voldoende vrijwilligers voor de spelonderdelen
• Fluitje of toeter
• En de materialen die eventueel aangegeven staan bij een spel

Tips

• Zoek eventueel contact met bijvoorbeeld de plaatselijke oranje vereniging om deze activiteit samen uit te voeren in aanloop naar de kranslegging op doden herdenking.
• Ben je enthousiast over dit thema en/of wil je er meer over weten? Kijk dan op vrijheid.scouting.nl. Daar vind je onder andere het verhalenproject met verschillende persoonlijke verhalen van scouts die in de oorlog actief waren. Klik op het kaartje om te zien welke verhalen zich bij jou in de buurt hebben afgespeeld.