Waarom / doel van de activiteit

Vaar met je bemanning van haven naar haven, handel in goederen en verdedig je schip tegen piraten om als rijkste de zee te veroveren.

Beschrijving van de activiteit

Dit handelsspel is losjes gebaseerd op de tijd van de VOC, waarin schepen de wereldzeeën bevoeren om handel te drijven en elkaar op zee bestreden. Net als toen draait het spel om zoveel mogelijk winst maken. Handelen, bondgenootschappen sluiten, verraad, piraterij, zeeslagen en uithoudingsvermogen komen allemaal aan bod.

Bemanningen en schepen

Speel het spel op een grote open vlakte. Verdeel de deelnemers in groepen van minimaal vier personen. Iedere groep vormt samen de bemanning van een schip. Als het mogelijk is, krijgt ieder schip een begeleider. Bij een zelfstandige groep kan dat achterwege blijven.

Iedere groep krijgt een schip of maakt er vooraf zelf een, bijvoorbeeld met pionierhout. Het schip moet aan een aantal voorwaarden voldoen:

• Het schip is niet te zwaar, omdat de bemanning het tijdens het hele spel moet meenemen.
• Het schip is ongeveer 2 tot 3 meter lang, afhankelijk van het aantal bemanningsleden.
• Het schip is stevig genoeg om ook na veelvuldig op de grond leggen of vallen bruikbaar te blijven.
• Het schip heeft een ruim, bijvoorbeeld een doos of emmer, voor handelswaar en munitie.
• Aan de mast, bijvoorbeeld van pvc, hangt een vlag of zeil met het scheepsnummer.

Iedere bemanning krijgt daarnaast een startkapitaal in de vorm van los nepgeld.

Havens

Verspreid over het speelveld liggen meerdere havens. Hier kunnen de bemanningen handelen in goederen zoals kruiden en specerijen, porselein, opium en zijde.

Gebruik voor de handelswaar bijvoorbeeld gekleurde blokjes, rolletjes of doosjes. Leg deze in dozen bij de havens. Bij iedere haven hangt een bord met de actuele prijzen van de verschillende goederen. Verander deze prijzen tijdens het spel op creatieve manieren, zodat bemanningen steeds opnieuw moeten bepalen waar ze het voordeligst kunnen kopen en verkopen.

De havens kunnen bemand of onbemand zijn. Zijn ze onbemand, spreek dan duidelijk af dat iedereen eerlijk omgaat met het geld van de haven. Zorg er tijdens het spel ook voor dat iedere haven voldoende geld beschikbaar houdt om handelswaar van de schepen terug te kunnen kopen.

Bij de havens, of eventueel alleen bij enkele havens, kunnen bemanningen ook munitie kopen. Gebruik hiervoor herbruikbare waterballonnen.

De bank

Op het speelveld bevindt zich ook een bank. Bemanningen kunnen hier hun verdiende geld naartoe brengen en zo hun banksaldo verhogen.

Het geld op de bank bepaalt uiteindelijk hoe rijk een bemanning is. Aan het einde van het spel wint de bemanning met het meeste geld op de bank.

Boeien en varen

Zet verspreid over het speelveld veel kleine, duidelijk herkenbare boeien uit. Gebruik bijvoorbeeld tentharingen met een wimpeltje, pionnen of andere herkenbare markeringen. Ook de havens en de bank tellen als boei.

Om de minuut geeft de spelleider met een bel, toeter of fluit een signaal. Daarmee begint een nieuwe beurt. Tijdens iedere beurt mag elk schip één boei verder varen door met het schip naar de volgende boei te lopen.

De bemanning mag geen tussenliggende boei overslaan door tussen twee nabijgelegen boeien door te varen. Zo moeten schepen stap voor stap hun route langs de boeien volgen.

Door tussen de verschillende havens te varen, goederen goedkoop in te kopen en elders duurder te verkopen, probeert iedere bemanning zoveel mogelijk winst te maken.

Andere schepen aanvallen

Een bemanning kan ook proberen op een agressievere manier winst te maken door een nabijgelegen varend schip aan te vallen.

De aanvallende bemanning legt het eigen schip op de grond. Alle bemanningsleden moeten vervolgens met hun lichaam direct contact houden met hun schip. Vanuit die positie mogen ze met hun waterballonnen naar het andere schip gooien.

Het verdedigende schip mag vluchten als er een nieuwe beurt is begonnen en het schip al onderweg is of tijdens die beurt nog mag varen. Wil de bemanning terugvechten, dan gelden dezelfde regels als voor de aanvallers: het schip wordt stilgelegd en alle bemanningsleden blijven ermee in contact.

Lukt het een bemanning om binnen één beurt, dus tussen twee signalen van de spelleider, twee keer een bemanningslid van het vijandelijke schip met een waterballon te raken? Dan heeft die bemanning de zeeslag gewonnen. Het winnende schip mag naar het verliezende schip varen en al het geld en alle handelswaar meenemen.

Bevinden meerdere schepen zich tijdens een beurt bij dezelfde boei, dan mogen deze schepen gedurende die beurt niet met elkaar vechten.

Piratenschip

Voor extra spanning kan een apart piratenschip aan het spel worden toegevoegd. De bemanning van dit schip probeert zoveel mogelijk andere schepen aan te vallen.

Het piratenschip gebruikt het buitgemaakte geld om nieuwe munitie te kopen en kan zo gedurende het spel steeds opnieuw op jacht naar andere bemanningen.

Benodigd materiaal

• Bel, toeter of fluit (om speelrondes aan te geven)
• Materialen om 'boot' mee te maken
• Nep handelswaar
• Nepgeld (bijvoorbeeld van een incompleet monopolyspel)
• Herbruikbare waterballonnen (munitie)
• Materialen om boeien uit te zetten (denk aan pionnen of linten aan bomen)

Tips

• Gebruik herbruikbare waterballonnen. Daarmee ontstaat minder afval en kan de munitie tijdens het spel gemakkelijk opnieuw worden gevuld
• Speel het spel bij voorkeur op een groot speelveld, zodat er voldoende ruimte is om tussen de havens te varen en andere schepen te ontwijken
• Met een grotere groep wordt het spel spannender en zijn er meer mogelijkheden voor handel en zeeslagen. Houd er wel rekening mee dat je dan meer havens, boeien en ander materiaal moet uitzetten
• Wil je een vergelijkbaar handelsspel zonder VOC-thema spelen? Bekijk dan het Middeleeuws handelsspel en Jungle handelsspel.