Waarom / doel van de activiteit
Ervaar hoe je met rustige handbewegingen en geduld natte wol, water en zeep samen laat veranderen in stevig vilt.
Beschrijving van de activiteit
Nat vilten spreekt meerdere zintuigen aan, met name de tastzin. De combinatie van natte wol, zeep en handbewegingen biedt een rijke sensomotorische ervaring. De activiteit stimuleert:
- fijne en grove motoriek
- lichaamsbewustzijn en materiaalgevoel
- ontspanning en concentratie
- doorzettingsvermogen en geduld
Het proces vraagt tijd en gelijkmatige bewegingen; te snel of te hard werken levert geen goed resultaat op. Hierdoor ervaren deelnemers dat sommige processen hun eigen tempo hebben. Het eindresultaat is vrijwel altijd bruikbaar of esthetisch aantrekkelijk, wat bijdraagt aan een gevoel van voldoening en trots.
Wat is nat vilten?
Nat vilten is een ambachtelijke en creatieve techniek waarbij losse plukjes wol met elkaar worden verbonden door middel van water, zeep en wrijving. Door met de handen over natgemaakte wol te wrijven, haken de wolvezels in elkaar en ontstaat er een stevig vilten oppervlak. Met deze techniek kunnen onder andere lapjes, onderzetters, sjaals, kleine tasjes, decoraties en speelgoed worden gemaakt.
Bij nat vilten wordt geen breiwol gebruikt, maar viltwol, merino lontwol of sprookjeswol. Deze wolsoorten zijn zacht, pluizig en gemakkelijk uit elkaar te trekken in dunne plukjes. Omdat wol een dierlijk product is, is deze techniek niet veganistisch.
Nat vilten stap voor stap
- Kies de kleuren wol en leg deze klaar op de ondergrond.
- Trek kleine, zeer dunne plukjes wol los (ongeveer 2 cm lang en flinterdun).
- Kies een overzichtelijk formaat om mee te beginnen, bijvoorbeeld 30 × 30 cm. Dit kan eventueel worden afgebakend met tape of afwasbare stift.
- Leg een eerste laag wol op het oppervlak, allemaal in dezelfde richting (bijvoorbeeld horizontaal), totdat het hele vlak bedekt is.
- Leg daarover een tweede laag wol in een haakse richting (bijvoorbeeld verticaal).
- Besproei de wol met het water-zeepmengsel totdat deze goed nat is, maar niet onder water staat.
- Wrijf nu rustig met de handen over de wol. Begin zacht en gelijkmatig, zonder te schuiven. Dit duurt minimaal 5 minuten.
- Voeg vervolgens opnieuw een laag wol toe (weer afwisselend horizontaal en verticaal), maak nat en wrijf verder.
- Dit proces kan meerdere keren worden herhaald. Keer eventueel het werk om en werk ook aan de andere kant.
- Wanneer de wol voldoende stevig aan elkaar vastzit, kan het geheel worden gekneed, samengedrukt of voorzichtig tegen de ondergrond worden geslagen. Doe dit 7–10 minuten.
- Spoel het werk uit met koud water totdat alle zeep verdwenen is. Niet wringen.
- Druk het overtollige water eruit, rol het werk in een handdoek en laat het liggend drogen.
Ideeën voor eindproducten
- Onderzetters voor glazen of mokken
- Kleine lapjes (bijvoorbeeld voor decoratie of poppenspel)
- Een eenvoudig tasje
- Een driehoekige sjaal
- Vilten stenen of eieren (door om een object heen te vilten)
- Een zachte speelbal (eventueel met een belletje erin)
- Decoratieve vormen zoals vlinders of landschappen door kleurgebruik
Benodigd materiaal
- Viltwol / merino lontwol / sprookjeswol (in verschillende kleuren)
- Mengsel van water en groene zeep
- Ondergrond die tegen water kan (bijvoorbeeld een plank, placemat of dienblad)
- Eventueel een handdoek
Tips
- Sommige jeugdleden moeten wennen aan het gevoel van natte wol en schuim. Rustige begeleiding en gewenning in stappen kan hierbij helpen.
- Werk liever kort en geconcentreerd dan te lang achter elkaar, vooral bij de bevers.
- Het proces is belangrijker dan snelheid of perfectie.
