Waarom / doel van de activiteit

Herken verschillende bijlen, benoem hun onderdelen en ontdek hoe je controleert of een bijl veilig gebruikt kan worden.

Beschrijving van de activiteit

Verdeel de scouts in ploegen van drie tot vijf personen als je die nog niet hebt. Iedere ploeg begint bij een andere post en krijgt vijf minuten per opdracht. Voor ieder goed antwoord verdient de ploeg één punt. De bijlen blijven tijdens het spel op tafel liggen en worden niet gebruikt om te hakken.

Ronde 1 Bijl bij de klus

Leg afbeeldingen of afgedekte bijlen neer, samen met kaartjes waarop verschillende werkzaamheden staan. Iedere ploeg koppelt de juiste bijl aan de juiste klus.

Gebruik bijvoorbeeld:

• Handbijl voor het maken van klein aanmaakhout
• Driekwartbijl voor lichte hakwerkzaamheden
• Aks of velbijl voor zwaar hakwerk
• Kloofbijl voor het splijten van houtblokken

Laat de ploeg bij iedere keuze kort uitleggen waaraan zij de bijl herkennen.

Ronde 2 Onderdelenrace

Geef iedere ploeg een tekening van een bijl waarop de onderdelen met cijfers zijn aangegeven. De ploeg schrijft binnen vijf minuten zoveel mogelijk juiste namen op.

Gebruik bijvoorbeeld:

• Steel
• Bijlkop
• Blad
• Snede of scherp
• Welving
• Bijlhuis of oog
• Wig of spie

Geef een extra punt wanneer de ploeg ook kan uitleggen waarvoor een onderdeel dient. De snede gaat door het hout, terwijl de welving helpt om het hout uiteen te drukken en spaanders af te voeren. De wig of spie klemt de steel vast in het bijlhuis.

Ronde 3 Veilig of afkeuren

Laat de ploegen foto’s van veilige en beschadigde bijlen beoordelen. Zij leggen per voorbeeld een groen kaartje neer voor veilig of een rood kaartje voor afkeuren. Laat hen ook aangeven wat er mis is.

Controlepunten zijn:

• Zit de bijlkop stevig op de steel?
• Zijn de steel en bijlkop vrij van scheuren?
• Is de steel niet krom, versplinterd of glad?
• Is het blad recht en onbeschadigd?
• Is de snede scherp en zonder grote happen?
• Zit de wig of spie stevig vast?

Een bijl met schade of een losse kop wordt niet gebruikt.

Finale De bijlenbaas

Stel iedere ploeg om de beurt een praktijksituatie voor. Bijvoorbeeld: “Je wilt een dik houtblok splijten. Welke bijl kies je?” of “De kop beweegt een beetje op de steel. Wat doe je?” Een goed antwoord levert twee punten op. De ploeg met de meeste punten wordt uitgeroepen tot bijlenkenners.

Benodigd materiaal

• Verschillende soorten bijlen of duidelijke afbeeldingen
• Beschermhoezen voor de bijlkoppen
• Kaartjes met werkzaamheden
• Genummerde tekeningen van een bijl
• Antwoordformulieren en pennen
• Groene en rode kaartjes
• Foto’s van veilige en beschadigde bijlen
• Timer
• Scoreformulier

Veiligheid

• Leg vóór het hakken de juiste houding, veilige afstand en haktechniek uit.
• Deelnemers mogen de bijlen alleen na toestemming van de leiding oppakken en nooit ermee zwaaien.
• Zorg, als je gaat hakken, voor een afgezet gebied zodat de houthakkers veilig kunnen werken .

Tips

• Gebruik foto’s wanneer niet alle soorten bijlen beschikbaar zijn.
• Maak de finale moeilijker door situaties te geven waarin meerdere bijlen geschikt lijken.
• Breid de activiteit uit met de bestaande activiteit Instructie hakken en zagen als de scouts daarna ook praktisch willen oefenen.