Waarom / doel van de activiteit
Bekijk de maan van dichtbij en ontdek haar donkere vlakten, kraters en verschillende vormen.
Beschrijving van de activiteit
De maan geeft zelf geen licht, maar weerkaatst het licht van de zon. De donkere gebieden noemen we maanzeeën, hoewel daar geen water ligt. Vooral langs de grens tussen het verlichte en donkere deel zijn kraters goed zichtbaar door de lange schaduwen.
Controleer vooraf hoe laat de maan zichtbaar is en of de lucht helder blijft. Print de Maankraterkaart en zoek buiten een donkere plek met vrij zicht op de maan.
Bekijk de maan eerst zonder hulpmiddelen. Welke vorm heeft ze en welke lichte en donkere plekken vallen op? Laat de deelnemers daarna om de beurt door een verrekijker of telescoop kijken. Zoek met behulp van de Maankraterkaart minimaal twee herkenbare kraters of maanzeeën.
Bespreek tot slot wat iedereen heeft gezien. Leg uit dat de vorm van de maan ontstaat doordat we steeds een ander deel van de verlichte maan zien. De maan draait in hetzelfde tempo om haar as als om de aarde. Daardoor zien we vanaf de aarde steeds ongeveer dezelfde kant.
Themaverhaal bevers
Stanley Stekker heeft zijn verrekijker klaargezet en ontdekt donkere vlekken op de maan. Hij vraagt de bevers om mee te speuren naar maanzeeën en grote kraters.
Themaverhaal welpen
Wanneer Dahinda hoort dat de donkere plekken op de maan maanzeeën heten, denkt ze dat ze vol water zitten, net als de Talaab poel. Mang vertelt haar dat deze zeeën eigenlijk grote, droge vlakten zijn. Samen vragen ze de welpen om de maan te bekijken en nog meer bijzondere plekken te ontdekken.
Benodigd materiaal
- Verrekijker, camera met zoomlens of telescoop
- Maankraterkaart (pdf)
- Rode zaklampen om de kaart te bekijken
- Warme kleding
Veiligheid
- Richt een verrekijker, camera of telescoop nooit op de zon.
Tips
- In de winter wordt het vroeg donker, waardoor deze activiteit gemakkelijker tijdens een gewone opkomst past.
- Kies bij voorkeur een avond met een halve of sikkelvormige maan. Langs de schaduwrand zijn kraters dan beter zichtbaar dan bij volle maan.
- Lukt waarnemen door bewolking niet, gebruik dan duidelijke foto’s van de maan en laat de deelnemers daarop kenmerken zoeken.
- Voer deze activiteit tijdens de Nacht van de Nacht uit en besteed extra aandacht aan het belang van een donkere nacht zonder onnodige verlichting.
- Leg uit dat ook wanneer er een zonsverduistering plaatsvindt, je uitsluitend geschikte eclipsbrillen of een indirecte kijkmethode kan gebruiken, en dat je nooit met een gewone verrekijker of telescoop naar de zon kan kijken.
- Werk je met scouts of explorers, kies dan voor Spotlicht op de maan en laat hen gedurende een maand zelfstandig onderzoeken hoe de zichtbaarheid en vorm van de maan veranderen.
