Waarom / doel van de activiteit
Ontdek samen elkaars kwaliteiten en hoe jullie elkaar zien met het Kwaliteitenspel.
Beschrijving van de activiteit
Jij houdt tijdens een hike het overzicht, terwijl een ander iedereen opvrolijkt als het regent. Zulke kwaliteiten vallen anderen soms eerder op dan jezelf. Met vier spelvormen ontdekken de explorers hun sterke kanten en geven ze elkaar gerichte complimenten. Kies één of meer onderdelen voor een opkomst van 30 tot 60 minuten.
Voorbereiding
Speel met twee tot acht deelnemers. Maak bij meer deelnemers kleinere groepjes, elk met eigen spelmateriaal.
Maak per groepje 48 kaartjes: schrijf elk van de onderstaande 24 kwaliteiten op twee kaartjes. Gebruik even grote kaartjes met dezelfde achterkant. Schrijf de korte uitleg erbij, zodat iedereen begrijpt wat ermee bedoeld wordt.
| Kwaliteit | Uitleg voor het kaartje |
| Behulpzaam | Je springt bij als iemand hulp nodig heeft. |
| Betrouwbaar | Je houdt je aan afspraken. |
| Creatief | Je bedenkt nieuwe ideeën of oplossingen. |
| Dapper | Je durft iets te proberen dat je spannend vindt. |
| Doorzetter | Je blijft proberen als iets moeilijk is. |
| Eerlijk | Je vertelt hoe iets echt is gegaan. |
| Geduldig | Je geeft anderen tijd om iets te leren of te doen. |
| Grappig | Je laat anderen lachen zonder iemand belachelijk te maken. |
| Handig | Je vindt je weg bij bouwen, repareren of praktisch werk. |
| Nieuwsgierig | Je stelt vragen en wilt dingen ontdekken. |
| Opmerkzaam | Je ziet details of merkt hoe iemand zich voelt. |
| Optimistisch | Je ziet mogelijkheden als iets tegenzit. |
| Rustig | Je bewaart je kalmte als er veel gebeurt. |
| Sportief | Je speelt eerlijk en kunt tegen je verlies. |
| Zorgzaam | Je hebt aandacht voor wat anderen nodig hebben. |
| Zelfstandig | Je pakt taken op en weet wanneer je hulp moet vragen. |
| Goed in luisteren | Je geeft iemand ruimte en probeert die te begrijpen. |
| Goed in samenwerken | Je overlegt en draagt bij aan een gezamenlijk resultaat. |
| Goed in organiseren | Je maakt een plan en houdt overzicht. |
| Gastvrij | Je zorgt dat anderen zich welkom voelen. |
| Flexibel | Je past je aan als plannen veranderen. |
| Nauwkeurig | Je werkt zorgvuldig en controleert je werk. |
| Ondernemend | Je neemt initiatief en zet ideeën om in actie. |
| Rechtvaardig | Je komt op voor een eerlijke behandeling van iedereen. |
Leg vooraf uit dat meerdere kwaliteiten bij dezelfde persoon kunnen passen en dat niemand alle kwaliteiten hoeft te hebben. Oefen samen een compliment met een voorbeeld: “Ik vind jou geduldig, omdat je mij de paalsteek opnieuw uitlegde toen het niet lukte.”
Spel 1: Setjes en complimenten
Ongeveer 15 tot 20 minuten.
Schud alle 48 kaartjes en verdeel ze onder de deelnemers. Het is niet erg als iemand één kaart meer krijgt. Iedereen houdt de eigen kaarten verborgen en legt meteen eventuele paren van dezelfde kwaliteit open voor zich neer.
De startspeler trekt ongezien één kaart uit de hand van de speler links. Vormt die kaart samen met een eigen kaart een paar, dan legt de speler dat paar neer. Anders blijft de getrokken kaart in de hand. Daarna gaat de beurt met de klok mee verder. Trek steeds bij de eerstvolgende speler links die nog kaarten heeft.
Wie geen kaarten meer heeft, is klaar en wordt overgeslagen. De eerste speler zonder kaarten wint, ook als dat al bij het neerleggen van de eerste paren gebeurt. Speel door tot alle paren op tafel liggen. De paren blijven tijdens het spelen liggen.
Sluit af met een complimentenronde voor iedereen. Om de beurt kiest iedere deelnemer uit alle neergelegde paren een kwaliteit voor de persoon rechts en vertelt welk concreet moment daarbij past. Laat de kaartjes liggen, zodat dezelfde kwaliteit vaker gekozen kan worden.
Spel 2: Drie om drie
Ongeveer 20 tot 25 minuten.
Leg van elke kwaliteit één kaart open op tafel. Iedereen schrijft voor zichzelf drie passende kwaliteiten op en houdt die nog geheim.
Daarna staat steeds één deelnemer centraal. De anderen kiezen samen drie kwaliteiten voor die persoon en bedenken bij iedere keuze een concreet voorbeeld. De ontvanger luistert, maar stuurt de keuze niet. Met twee deelnemers kiest ieder drie kwaliteiten voor de ander.
De ontvanger leest vervolgens de eigen drie woorden voor. Vergelijk de keuzes: welke komen overeen, welke verrassen en welke herken je pas na het voorbeeld? Verschillen hoeven niet opgelost te worden; iemand kan op Scouting een andere kant laten zien dan thuis of op school.
Herhaal dit totdat iedereen aan de beurt is geweest. Laat iedereen de ontvangen kwaliteiten en voorbeelden opschrijven om mee te nemen.
Spel 3: Mijn top drie
Ongeveer 10 tot 15 minuten.
Leg van iedere kwaliteit één kaart zichtbaar neer. Iedereen schrijft eerst maximaal acht kwaliteiten op die bij zichzelf passen. Kies daaruit vervolgens vijf en uiteindelijk drie. Stel jezelf bij twijfel de vraag: “Wanneer heb ik dit laten zien?”
Schrijf bij elk van de drie overgebleven kwaliteiten een eigen voorbeeld. Wissel de top drie in tweetallen uit en vertel wanneer die kwaliteiten van pas komen, bijvoorbeeld bij een kampvoorbereiding, een lastig gesprek of een onverwachte verandering.
Doe je dit onderdeel alleen, schrijf dan ook één concrete manier op waarop je komende week een van je kwaliteiten wilt gebruiken.
Spel 4: Kaartje van de dag
Ongeveer 5 tot 10 minuten, plus een terugblik aan het einde van de opkomst.
Neem van iedere kwaliteit één kaart en trek er blind één. Bespreek wat het woord betekent en bedenk twee voorbeelden van gedrag dat erbij past. Bij behulpzaamheid kun je bijvoorbeeld denken aan samen materiaal dragen of iemand op weg helpen met een opdracht.
Iedereen probeert deze kwaliteit tijdens de rest van de opkomst bewust te gebruiken. Bespreek aan het einde wie een voorbeeld heeft opgemerkt en wat dat opleverde. Maak er geen wedstrijd van: kleine, minder opvallende bijdragen tellen ook mee.
Nabespreking
Vraag welke kwaliteit iemand bij zichzelf heeft ontdekt en welk compliment is blijven hangen. Bespreek waarom anderen soms iets anders zien dan jijzelf: zij maken andere momenten mee of merken gedrag op dat voor jou vanzelfsprekend is. Laat iedereen afsluiten met één kwaliteit die diegene tijdens een volgende activiteit wil inzetten.
Benodigd materiaal
- Per groepje 48 gelijke kaartjes van stevig papier, beschreven met de kwaliteiten en uitleg hierboven
- Pennen of stiften
- Papier voor de persoonlijke keuzes en ontvangen complimenten
- Een tafel of andere plek waarop de kaartjes voor iedereen zichtbaar kunnen liggen
Veiligheid
- Spreek af dat complimenten oprecht zijn en geen verkapte kritiek, grap ten koste van iemand of vergelijking met anderen bevatten.
- Iedereen mag een vraag overslaan of aangeven een kwaliteit niet te herkennen.
- Grijp in bij uitlachen of kleinerende opmerkingen en zorg dat iedereen evenveel ruimte krijgt.
Tips
- Kennen deelnemers elkaar nauwelijks, doe dan eerst een gezamenlijke opdracht waaruit ze voorbeelden kunnen halen.
- Laat explorers de ontvangen complimenten bewaren in een envelop met hun naam.
- Herhaal Mijn top drie later in het seizoen om te bekijken welke kwaliteiten deelnemers inmiddels vaker gebruiken.