Waarom / doel van de activiteit

Ontdek hoe je met je lichaam en verschillende natuurmaterialen vogelachtige fluittonen maakt.

Beschrijving van de activiteit

Themaverhaal welpen

Aan de rand van de Talaab poel luisteren Mowgli en Shanti naar het vrolijke vogelconcert in de jungle. Marala vertelt dat veel vogels in het voorjaar extra uitbundig zingen, vooral vroeg in de ochtend. Vooral de mannetjes zingen. Zij laten zich van hun beste kant horen, om vrouwtjes te imponeren en om concurrenten weg te jagen. Chil daagt de welpen uit om de vogelgeluiden na te doen en met natuurmaterialen hun eigen fluittonen te maken.

Luisteren naar vogelgeluiden

Vertel kort dat vogels geen stembanden hebben zoals mensen. Ze maken geluid met hun syrinx, een orgaan onder in de luchtpijp. Daarmee kunnen ze zingen en verschillende roepen maken, zoals een contactroep, lokroep, vluchtroep, bedelroep en alarmroep. Iedere vogelsoort heeft een herkenbaar geluid met een eigen klankkleur, toonhoogte, geluidssterkte, tempo en ritme.

Ga naar buiten en luister welke vogels de welpen horen. Probeer de geluiden na te doen en ontdek hoeveel verschillende fluittonen de groep kan maken.

Fluiten zonder hulpmiddelen

Oefen eerst met fluiten door je lippen te tuiten. Wie dat kan, mag ook proberen op de vingers te fluiten.

Maak daarna een kommetje van je handen. Houd je duimen naast elkaar en blaas door de opening tussen je duimen om het geluid van een uil na te bootsen.

Fluiten met natuurmaterialen

Span een stevige grasspriet strak tussen beide duimen en blaas langs de grasspriet. Probeer ook voorzichtig over de rand van een eikelhoedje te blazen.

Wilgenfluitje

Gebruik een vers wilgentakje van ongeveer 10 centimeter lang en 1 centimeter dik. Maak halverwege het takje rondom een ondiepe snee in de bast. Tik voorzichtig op de bast totdat deze loskomt en schuif de bast van het takje.

Schraap aan één kant van het uiteinde een stukje bast weg om het mondstuk te vormen. Knijp het uiteinde een beetje plat en blaas erin. Plaats de losse bast weer over het takje en probeer verschillende tonen te maken.

Fluitenkruidfluitje

Deze variant kan vanaf ongeveer mei worden gemaakt. Knip een stuk stengel van ongeveer 15 centimeter af. Snijd de stengel aan de onderkant vlak onder een knoop af, zodat deze kant gesloten blijft. De bovenkant moet open zijn.

Maak vanaf vlak boven de onderste knoop een rechte snee van ongeveer 10 centimeter in de lengte van de stengel. Blaas over de open bovenkant en luister welke toon ontstaat. Vergelijk fluitjes van verschillende lengtes en ontdek wat dit met de toon doet.

Benodigd materiaal

• Stevige grassprieten
• Eikelhoedjes
• Verse wilgentakjes van ongeveer 10 centimeter lang en 1 centimeter dik
• Stengels van fluitenkruid
• Zakmessen
• Snoeischaar
• Voorbeeldfluitje

Veiligheid

• Laat deelnemers alleen onder passende begeleiding met een zakmes of snoeischaar werken.
• Zorg dat je toestemming hebt om takken of planten af te snijden en oogst slechts een kleine hoeveelheid.

Tips

• Gebruik eventueel een vogelherkenningsapp zoals Merlin Bird ID. Deze app kan live vogelgeluiden herkennen. Laat deelnemers eerst zelf luisteren en raden welke vogel ze horen, en gebruik daarna de app om te controleren.
• Maak vooraf een voorbeeldfluitje zodat je goed weet hoe het gemaakt wordt en de deelnemers kunnen zien wat het resultaat is. Bekijk eventueel een instructiefilmpje zoals deze van een wilgenfluitje.
• Ook van een lijsterbestak kan een eenvoudig fluitje worden gemaakt. Zie bijvoorbeeld instructiefilmpje lijsterbes of dit voorbeeld: https://www.instagram.com/reels/DY4jheWtnld/
• Wanneer je uitgebreider van vogelgeluiden wil genieten, is het een idee om een keer vroeg op te staan om te luisteren naar het Vroege vogelconcert.