Waarom / doel van de activiteit

Met behulp van Topotijdreis reizen de deelnemers door de geschiedenis van hun eigen omgeving. Ze ontdekken hoe het landschap, water, bebouwing en infrastructuur door de jaren heen zijn veranderd en voeren opdrachten uit die passen bij verschillende tijdperken.

Beschrijving van de activiteit

Verhaal

Er is iets misgegaan bij het Topografisch Tijdportaal. Kaarten uit verschillende tijden zijn door elkaar geraakt! Als tijdreizende verkenners moeten de deelnemers terug naar het verleden om te onderzoeken hoe het gebied er vroeger uitzag en de juiste tijdlijnen te herstellen.

De activiteit

De activiteit begint met een gezamenlijke introductie waarin de leiding uitlegt dat de deelnemers vandaag als tijdreizigers op pad gaan. Met behulp van oude en nieuwe kaarten ontdekken zij hoe hun omgeving er in verschillende periodes uitzag. De website Topotijdreis fungeert daarbij als het tijdportaal waarmee zij door de jaren heen kunnen schakelen.

Na de uitleg worden de deelnemers verdeeld in kleine groepjes. Elk groepje krijgt een kaart van het huidige speelgebied en toegang tot Topotijdreis via een telefoon of tablet. De groepen starten hun tijdreis vanuit het heden en schakelen vervolgens terug naar eerdere tijdlagen. Door kaarten over elkaar te leggen en te vergelijken, onderzoeken zij welke elementen in het landschap zijn gebleven en welke in de loop van de tijd zijn verdwenen of juist zijn ontstaan.

Tijdens de tijdreis bezoeken de groepen verschillende locaties in het speelgebied. Bij elke locatie bekijken zij hoe deze plek er in een bepaald tijdperk uitzag. Deelnemers bespreken samen wat hen opvalt: veranderingen in water, wegen, bebouwing, natuur en gebruik van het land. Deze observaties leggen zij vast door antwoorden te noteren, schetsen te maken of korte opdrachten uit te voeren die passen bij het betreffende tijdperk. Denk hierbij bijvoorbeeld aan:

Voorbeeldopdrachten per tijdperk

1850 – De eerste kaarten

• Zoek op Topotijdreis: wat ligt hier waar nu huizen staan?
• Opdracht: markeer op de huidige kaart waar vroeger water, heide of bos was.
• Buitenopdracht: zoek een natuurlijk element dat er al heel lang ligt.

1900 – De mens grijpt in

• Welke wegen of kanalen verschijnen voor het eerst?
• Opdracht: meet ter plekke hoeveel ruimte nu bebouwd is.
• Vraag: waarom denk je dat dit hier is gebouwd?

1950 – Wederopbouw

• Wat is er ineens sterk toegenomen?
• Opdracht: fotografeer 3 sporen van naoorlogse ontwikkeling.
• Vraag: wat betekent dit voor natuur en donkerte?

2000 – Nu en straks

• Wat is verdwenen dat er vroeger wel was?
• Opdracht: bedenk één verandering die je in de toekomst verwacht.
• Reflectievraag: wat zou jij behouden?

Terwijl de groepen zich door de tijd bewegen, ervaren zij dat het landschap niet statisch is, maar voortdurend verandert door menselijke keuzes en natuurlijke processen. Ze worden aangemoedigd om niet alleen te kijken wat er veranderd is, maar ook waarom die verandering heeft plaatsgevonden en wat de gevolgen daarvan zijn geweest voor natuur, leefomgeving en gebruik van de ruimte.

Wanneer alle tijdperken zijn onderzocht, keren de groepen terug naar het startpunt. Hier voegen zij hun bevindingen samen en leggen de verschillende tijdlagen in de juiste volgorde. Op die manier ontstaat een gezamenlijke tijdlijn van het gebied, waarin zichtbaar wordt hoe het landschap zich heeft ontwikkeld van vroeger tot nu.

Het spel wordt afgesloten met een gezamenlijke nabespreking. De leiding bespreekt met de deelnemers welke veranderingen hen het meest hebben verrast en welke keuzes uit het verleden nog steeds zichtbaar zijn in het huidige landschap. Tot slot wordt vooruitgekeken: hoe zou deze omgeving er in de toekomst uit kunnen zien, en welke invloed hebben wij daar zelf op?

Benodigd materiaal

• Smartphones/tablets met toegang tot topotijdreis.nl
• Geprinte huidige kaart van het speelgebied
• Opdrachtkaarten per tijdperk
• Pen en antwoordformulier
• Eventueel GPS-coördinaten of routepunten