Waarom / doel van de activiteit

Observeer verschillende soorten wolken en ontdek hoe ze ontstaan en wat ze vertellen over het weer.

Beschrijving van de activiteit

Marala komt het lokaal binnen met een regenjas en paraplu, liefst een paraplu die door de wind flink is verwaaid. Het lijkt wel herfst. Ze vertelt dat het weer overal om ons heen is: zodra we naar buiten stappen, maar ook binnen worden we erdoor beïnvloed.

Tijdens deze opkomst gaat Marala samen met de welpen naar wolken kijken. Waar komen wolken vandaan? Wat kunnen we ervan leren? En wat kan er uit een wolk komen?

Bekijk samen het weerbericht van die dag. Klopt de voorspelling met het weer dat jullie buiten zien? En hoe komt het dat het weer telkens anders is?

Hoe ontstaan wolken, regen en wind?

De zon zorgt voor warmte en licht op aarde. Zonder de zon zouden er geen wolken en regen zijn en zouden we niet kunnen leven. Door de warmte van de zon verdampt water uit zeeën en meren. Deze waterdamp stijgt op en koelt hoger in de lucht af. Daar ontstaan kleine waterdruppeltjes die samen wolken vormen.

Als er steeds meer water in een wolk zit, worden de druppels uiteindelijk te groot en te zwaar en vallen ze naar beneden als regen. Wanneer het hoog in de lucht erg koud is, kan het water bevriezen en krijgen we sneeuw of hagel.

Wolken worden door de wind verplaatst. Daardoor kan regen op een andere plaats vallen dan waar de wolk is ontstaan. Ook wind ontstaat onder invloed van de zon. De zon verwarmt de lucht boven de aarde niet overal even sterk, waardoor warme en koude luchtstromen ontstaan.

Warme lucht stijgt op, net als bij een luchtballon. Daardoor wordt andere, koudere lucht aangezogen. Deze verplaatsing van lucht ervaren we als wind. Luchtstromen kunnen enorme afstanden afleggen. Zo kan warme lucht boven Zuid-Spanje opstijgen en koude lucht vanuit Scandinavië worden aangetrokken. De wind verplaatst vervolgens de wolken. Doordat wolken het zonlicht tegenhouden, kan het onder de wolken bovendien kouder worden.

Wat weten de welpen al?

Ga met de welpen in een kring zitten en maak op een groot vel papier een woordspin met in het midden het woord wolk. Je kunt de welpen ook eerst in nesten laten overleggen.

Stel de volgende vragen. Schrijf de antwoorden van de welpen rondom het woord wolk.

• Waar denk jij aan als ik het woord wolk zeg?
• Wat kan er uit een wolk komen?

Wolken bekijken

Bekijk daarna het filmpje over regenwolken. Als extra kun je ook het filmpje over sneeuw laten zien.

Bekijk vervolgens samen de wolkenzoekkaart en leg uit hoe je deze gebruikt.

Ga daarna naar buiten. Als het weer het toelaat, laat je de welpen vijf minuten op de grond liggen en rustig naar de wolken kijken. Vertel terwijl ze kijken nog eens wat een wolk is en hoe wolken ontstaan. Doordat de welpen tijdens de uitleg rechtstreeks naar de wolken kijken, blijft de informatie beter hangen.

Laat de welpen daarna kijken welke vormen ze in de wolken kunnen ontdekken.

Op wolkenjacht

Deel de wolkenzoekkaarten uit. Laat de welpen in groepjes van twee naar de wolken kijken en het werkblad invullen.

Gebruik de zoekkaart om te ontdekken welke verschillende soorten wolken er te zien zijn.

Afronding

Ga na afloop opnieuw naar de woordspin. Laat de welpen deze uitbreiden met alles wat ze tijdens de activiteit over wolken hebben geleerd.

Bespreek samen de nieuwe antwoorden. Als dat nodig is, kun je nogmaals uitleggen hoe wolken en regen ontstaan.

Benodigd materiaal

• Weerbericht van die dag
• Paraplu en regenjas voor Marala
• Pen en groot vel papier voor de woordspin, bijvoorbeeld A2-papier of een stuk behangrol
• Laptop en beamer met basis filmpje over wolken en filmpje over sneeuw
• Wolkenzoekkaart op pagina 6
• Wolkenschema
• Werkblad

Tips

• Doe deze activiteit bij voorkeur op een bewolkte dag waarop verschillende wolken duidelijk van elkaar te onderscheiden zijn. Een volledig grijze, egale lucht is minder geschikt.