Waarom / doel van de activiteit

Breng een ode aan de herfst en maak een prachtige herfstmandala met materialen die de bomen hebben losgelaten.

Beschrijving van de activiteit

Rond 21 september begint de herfst. Kenmerken van de herfst zijn bladverkleuring, bladval, boomvruchten en paddenstoelen. Het wordt vroeger donker, het is vaak regenachtig en soms zijn er herfststormen. De herfst is de tijd dat de natuur gaat loslaten en zich klaarmaakt voor de winterrust.

Mandala is Sanskriet voor wiel of cirkel, een symbool van oneindigheid met een binnen- en buitenwereld. Een mandala brengt aarde en kosmos samen met lijnen, vormen en kleuren.

Themaverhaal welpen

Ikki is naar de Talaab poel gekomen en staat met de welpen onder een grote kastanjeboom. Overal liggen prachtige herfstbladeren en kastanjes, die Ikki graag verzamelt om er iets moois van te maken. Ze vraagt de welpen om zich voor te stellen dat ze zelf een boom zijn en daarna samen een kleurrijke herfstmandala te maken van alles wat de bomen hebben losgelaten.

Leef je in als een boom

Laat de welpen zich inbeelden dat ze een kastanjeboom zijn en dat er wortels groeien vanuit hun voetzolen, diep de grond in. Hun benen en romp zijn de stam van de boom en hun armen de takken die zachtjes bewegen met de wind. Met hun vingers laten ze de blaadjes ritselen.

De takken zijn zwaar van de kastanjes en een voor een laten ze de kastanjes vallen. Dan trekken ze het bladgroen terug uit de groene blaadjes, de takken en stam in, als voedsel voor de winter. In de blaadjes komen nu prachtige herfstkleuren tevoorschijn, zoals rood, geel en bruin. Vervolgens laten ze ook de blaadjes vallen.

Er steekt een storm op en de laatste kastanjes en blaadjes vallen af, oude takken breken af. Alles wat de boom niet meer nodig heeft, laat de boom los. Hij maakt zich klaar voor de winterrust.

Herfstmaterialen verzamelen

De welpen gaan materialen verzamelen die door bomen zijn losgelaten, zoals kastanjes, eikels, beukenootjes, dennenappels, noten, herfstbladeren in allerlei kleuren en takjes.

Sta tijdens het verzamelen ook stil bij de verschillende vormen van de bladeren. Bekijk bijvoorbeeld de handvormige bladeren van de esdoorn, de gelobde bladeren van de eik en de ovale bladeren van de beuk. Kunnen de welpen aan de vorm van een blad herkennen van welke boom het afkomstig is? Laat ze de bladeren vergelijken en proberen de bijbehorende bomen in de omgeving terug te vinden.

Een herfstmandala maken

Met de verzamelde materialen maken de welpen met elkaar een herfstmandala op de grond, door vanuit het midden een patroon te leggen in een cirkel. Gebruik de verschillende kleuren, vormen en materialen om een prachtig geheel te maken.

De kringloop van de natuur

Bewonder met elkaar de mandala en bespreek welke materialen zijn gebruikt. Herkennen de welpen ook van welke bomen de verschillende bladeren afkomstig zijn?

Leg uit dat als de mandala blijft liggen, deze langzaam door de natuur zal worden afgebroken. Muizen, eekhoorns, gaaien en andere dieren zullen de boomvruchten opeten of verzamelen voor de wintervoorraad. Er zullen blaadjes wegwaaien en wat achterblijft, wordt afgebroken door insecten en andere bodemorganismen en wordt uiteindelijk vruchtbare bodem.

Wellicht ontkiemt er een kastanje op deze plek en groeit er in het voorjaar een jong kastanjeboompje op de plek van de mandala. De kinderen hebben meegeholpen aan de zaadverspreiding.

Benodigd materiaal

• Bos met veel losgelaten natuurmateriaal, zoals boomvruchten, herfstbladeren, takjes e.d.
• Bedekkende kleding, tekenwerend middel, tekenpincet of -pen, en tekenregistratieformulier

Veiligheid

• Houd rekening met teken wanneer je een bosactiviteit doet. Draag bijvoorbeeld bedekkende kleding of gebruik je een tekenwerend middel. Na afloop controleer je elkaar op teken, verwijder je een teek direct met een tekenpincet en registreer je de beet. Kijk voor meer informatie in het veiligheidsblad Teken.
• Denk ook aan risico's in het bos zoals de wolf. Check de website van Scouting Nederland voor meer informatie.

Tips

• Doe deze activiteit bij voorkeur op een droge herfstdag, zodat de bladeren en boomvruchten goed te verzamelen zijn en de mandala niet meteen door regen of harde wind wordt verstoord.
• Pak alleen losgelaten natuurmateriaal om de natuur niet te veel te verstoren en te beschadigen.
• Wil je na het maken van de herfstmandala ook jonge bomen een tweede kans geven? Doe dan de activiteit Bomen redden met Meer Bomen Nu en help samen met de welpen jonge boompjes te verplaatsen naar een plek waar ze verder kunnen groeien.