Waarom / doel van de activiteit

Draai in groepjes langs verschillende vuurposten, bereid kleine kampvuurgerechten en proef onderweg van zoet en hartig.

Beschrijving van de activiteit

Op een kampvuur kun je veel meer bereiden dan alleen brood aan een stok. In dit proefparcours draaien groepjes langs verschillende kookposten en bereiden ze steeds een klein gerecht dat direct geproefd kan worden. Daardoor blijft de activiteit afwisselend, actief en goed haalbaar binnen één opkomst. De deelnemers oefenen met vuur, koken, samenwerken en het inschatten van hitte, terwijl ze onderweg allerlei verschillende smaken proberen.

Bereid vooraf meerdere mogelijke posten voor. Een goede basis is pizza-tosti, hartige wraps, s’mores, bananenbootjes, popcorn en poffertjes. Je hoeft niet alle posten altijd te gebruiken. Kies vooraf hoeveel posten ieder groepje gaat doen, afhankelijk van de beschikbare tijd, het aantal begeleiders, het aantal vuurplekken en de ervaring van de deelnemers. Zo kan dezelfde activiteit compact blijven of juist uitgroeien tot een uitgebreider kookcircuit. Kies bijvoorbeeld voor drie posten voor een korte opkomst, vier posten voor een gemiddelde opkomst en vijf of zes posten voor een uitgebreide kookactiviteit.

Verdeel de groep in kleine groepjes van drie tot vijf deelnemers of gebruik de ploegen (bij scouts). Laat ieder groepje bij een andere post starten. Geef aan hoeveel tijd er per post is en spreek af dat de groepjes pas wisselen als de leiding of een tijdsbewaker het signaal geeft. Reken per post ongeveer tien tot vijftien minuten en neem steeds een paar minuten extra voor wisselen, opruimen en opnieuw klaarzetten. Laat de groepjes vooraf ook afspreken wie de ingrediënten klaarmaakt, wie op de hitte let, wie het gerecht afmaakt en wie de werkplek netjes achterlaat. Door die taakverdeling blijft iedereen bezig en voorkom je drukte vlak bij het vuur.

Begin met een gezamenlijke uitleg bij de vuurplaats. Laat zien waar veilig gewacht wordt, waar de materialen liggen en hoe de deelnemers zich rond het vuur bewegen. Spreek af dat alleen het groepje van de actieve post dicht bij het vuur komt en dat hete materialen alleen met tangen, handschoenen of onder begeleiding worden aangeraakt. Leg ook uit dat kleine proefporties de bedoeling zijn. Het gaat niet om een volledige maaltijd, maar om verschillende vuurhapjes leren bereiden en proeven.

Voorbeeld proefposten

1. Pizza-tosti: Beleg brood of halve wraps met een dun laagje tomatensaus, wat geraspte kaas en een paar kleine toppings. Denk aan mais, paprika, ui of vegetarische stukjes. Daarna klemmen ze de tosti in een tosti-ijzer of tussen een rooster. Laat ze zelf ontdekken waar de hitte het best is: te dicht bij het vuur verbrandt het brood snel, iets verder van de gloeiende kooltjes gaart het rustiger. Als de kaas gesmolten is en de buitenkant krokant wordt, snijden ze de tosti in kleine stukken zodat iedereen kan proeven.
2. Hartige wraps: Vul kleine wraps met een eenvoudige vulling, zoals geraspte kaas, mais, paprika en wat fijn gesneden ui. De wraps worden dubbelgevouwen of opgerold en daarna in aluminiumfolie of een klemrooster verwarmd. Omdat de vulling beperkt blijft, zijn ze snel klaar en blijven ze goed hanteerbaar boven het vuur. Na het verwarmen snijden de deelnemers de wraps in kleine proefstukken en vergelijken ze welke combinatie het best gelukt is.
3. S’mores: Maak niet alleen een gewone s’more, maar probeer ze ook een tweede variant uit. Rooster marshmallows aan een lange prikker boven het vuur en letten erop dat de buitenkant goudbruin wordt in plaats van zwart. Daarna leggen ze de marshmallow tussen twee koekjes met chocolade ertussen. Voor de tweede versie kiezen ze bijvoorbeeld een andere soort chocolade, een ander koekje of een extra toevoeging zoals een plakje banaan. Laat het groepje vergelijken welke combinatie het lekkerst is en welke manier van roosteren het beste werkt. Daardoor wordt deze post iets uitdagender en duurt die ook langer dan alleen even een marshmallow roosteren.
4. Bananenbootjes: Snijd een banaan in de lengte open, zonder de schil helemaal los te halen. In de opening stoppen ze stukjes chocolade en eventueel wat mini-marshmallows. Daarna wikkelen ze de banaan in aluminiumfolie en leggen die aan de rand van het vuur of boven rustige hitte. Terwijl het pakketje opwarmt, kunnen de deelnemers bespreken hoe dicht het bij de hitte moet liggen om de vulling te laten smelten zonder dat de banaan verbrandt. Als de chocolade zacht is, eten ze het bananenbootje met een lepel of delen ze kleine hapjes uit.
5. Popcorn: Doe een kleine hoeveelheid olie en mais in een popcornpan of pan met deksel. Ze houden de pan boven een rustige warmtebron en luisteren goed wanneer de korrels beginnen te poffen. Dat maakt deze post actief en spannend, omdat het resultaat snel zichtbaar en hoorbaar is. Zodra het poffen afneemt, halen ze de pan van het vuur en verdelen ze de popcorn in kleine porties. Je kunt kiezen voor naturel popcorn of er na afloop een beetje suiker, kaneel of kruiden over strooien.
6. Poffertjes: Gebruik een poffertjespan op een stabiele ondergrond boven een rustige hittebron. Het beslag kan vooraf al klaarstaan in een schenktfles of kom, zodat de post vlot blijft lopen. De deelnemers gieten kleine beetjes beslag in de holtes, wachten tot de bovenkant steviger wordt en draaien de poffertjes dan om met een prikker of vork. Deze post vraagt wat meer geduld en nauwkeurigheid dan de andere posten, maar is daardoor juist een leuke extra uitdaging als je meer posten wilt. De poffertjes kunnen daarna in kleine porties worden uitgedeeld met bijvoorbeeld poedersuiker of een klein beetje stroop.

Je kunt de activiteit kort of lang maken door het aantal posten aan te passen. Bij weinig tijd laat je ieder groepje drie posten doen. Bij een normale opkomst zijn vier posten goed haalbaar. Heb je veel tijd, meerdere vuurplekken en genoeg begeleiding, dan kunnen groepjes vijf of zelfs alle zes de posten doen. Geef vooraf duidelijk aan of ieder groepje dezelfde route loopt of dat groepjes zelf uit een aantal beschikbare posten mogen kiezen. Een vaste route werkt meestal rustiger, terwijl vrije keuze beter past als je verschillende moeilijkheidsniveaus wilt aanbieden.

Sluit af met een gezamenlijke proefronde en een korte nabespreking. Vraag welk hapje het best gelukt is, bij welke post het groepje de hitte het slimst gebruikte en welke taakverdeling prettig werkte. Bespreek ook wat lastig was, zoals te veel hitte, te weinig geduld of onhandig samenwerken rond de pan of het rooster. Zo blijft de activiteit niet alleen lekker, maar leren de deelnemers ook echt iets over koken op vuur.

Benodigd materiaal

• Veilige vuurplaats
• 1 of meer kookvuren met voldoende gloeiende kooltjes
• Blusmateriaal zoals brandemmer, blusdeken of ander blusmiddel
• 1 tafel of werkplek per post
• Snijplanken
• Messen passend bij de leeftijd en ervaring
• Lepels, spatels en opscheplepels
• Tangen
• Hittebestendige handschoenen
• Aluminiumfolie
• Borden, servetten of bakjes voor proefporties
• Keukenpapier of doekjes
• Afvalzakken
• Water om handen te wassen
• Postkaarten of instructiekaarten per post

Per post

• Pizza-tosti: brood of halve wraps, tomatensaus, geraspte kaas, kleine toppings, tosti-ijzers of klemroosters
• Hartige wraps: kleine wraps, geraspte kaas, mais, paprika, ui en eventueel vegetarische vulling, aluminiumfolie of klemroosters
• S’mores: marshmallows, koekjes, chocolade, eventueel banaan als extra variant, lange prikkers
• Bananenbootjes: bananen, chocolade, eventueel mini-marshmallows, aluminiumfolie, lepels
• Popcorn: popcornmais, olie, popcornpan of pan met goed sluitend deksel, eventueel kaneel, suiker of kruiden
• Poffertjes: poffertjesbeslag, poffertjespan, beetje boter of olie, prikkers of vorken, poedersuiker of stroop
• optioneel reservemateriaal per post voor als iets mislukt of valt

Veiligheid

• Laat per post maar een klein aantal deelnemers direct bij het vuur of de pan werken en spreek een duidelijke wachtplek af voor de rest.
• Gebruik vooral gloeiende kooltjes of rustige hitte in plaats van hoge vlammen, omdat dat veiliger werkt en beter kookt.
• Zet pannen, roosters en de poffertjespan stabiel neer, zodat ze niet kunnen kantelen tijdens het bakken.
• Laat hete materialen alleen aanraken met tangen, hittebestendige handschoenen of onder directe begeleiding.
• Check het stookbeleid van Scouting Nederland en stem het gebruik van open vuur af met het terreinbeheer en lokale regels.

Tips

• Werk met kleine proefporties. Dat houdt de activiteit sneller, betaalbaarder en overzichtelijker.
• Zet ingrediënten per post al in kleine bakjes klaar, zodat groepjes vlot kunnen wisselen.
• Voor het maken van de Pizza-tosti kan je ook goed de kampvuurijzers van de Scoutshop gebruiken.
• Zet de poffertjespost alleen in als je opstelling stevig is en er genoeg begeleiding is, omdat die post meer rust en nauwkeurigheid vraagt.