Waarom / doel van de activiteit

Breng als verzet een geheim bericht in delen naar het groene leger, terwijl het groene en rode leger strijden om het bericht als eerste te ontcijferen.

Beschrijving van de activiteit

Tijdens de oorlog is het belangrijk om berichten vanuit het verzet veilig bij bevriende legers te krijgen. Omdat het te gevaarlijk is om een compleet bericht in één keer over te brengen, wordt het in stukken verdeeld. Hoe meer delen aankomen, hoe groter de kans dat het bevriende leger het bericht kan ontcijferen. Ondertussen probeert de vijand delen te onderscheppen en het bericht zelf te ontcijferen.

Verhalen ter introductie

Om de deelnemers in het spel te laten komen, kun je beginnen met een van deze waargebeurde verhalen:

• Joop Glas was 7 jaar toen de oorlog begon. Hij zat in Velp op Scouting, was lid van het verzet en smokkelde berichten, kranten en zelfs wapens. Later maakte hij de Slag om Arnhem mee. Lees zijn hele verhaal hier.
• Cor van de Velde was 9 jaar toen de oorlog begon. Hij zat op Scouting in Hilversum en werd door een verzetsgroep van oudere scouts ingezet voor de Boodschappendienst. Lees zijn hele verhaal hier.

Verdeel de groepen en bases

Verdeel de deelnemers over drie groepen:

• Het verzet
• Het bevriende groene leger
• Het vijandelijke rode leger

Elke groep maakt ergens in het speelveld een eigen basis, zonder dat de andere groepen weten waar die ligt.

De strijd tussen de legers

Het groene en rode leger zijn met elkaar in gevecht. De spelers dragen een groene of rode armband zodat duidelijk is bij welk leger ze horen. Daarnaast draagt ieder legerlid een wollen draadje om de arm.

Vanuit hun basis, die als veilige zone geldt, trekken de spelers het speelveld in. Tikt een speler iemand van het andere leger, dan spelen ze best of three steen, papier, schaar. De winnaar krijgt het wollen draadje van de verliezer.

De verliezende speler keert terug naar de eigen basis om een nieuw wollen draadje te halen. Heeft diegene een deel van het geheime bericht bij zich, dan moet dit ook aan de winnaar worden gegeven.

Het verzet brengt het bericht over

Het verzet opereert vanuit een eigen geheime basis en weet niet waar de bases van het groene en rode leger liggen. De verzetsleden dragen een oranje armband.

Hun opdracht is om ongezien delen van het geheime bericht naar de basis van het groene leger te brengen. Wordt een verzetslid onderweg getikt door iemand van het rode leger, dan moet het berichtdeel worden afgegeven.

Is een berichtdeel veilig bij de groene basis aangekomen, dan keert het verzetslid terug naar de geheime basis om een volgend deel op te halen.

Beschermen en onderscheppen

Het groene leger probeert het verzet te beschermen door het rode leger bezig te houden.

Het rode leger probeert juist zoveel mogelijk verzetsleden te tikken en zo delen van het bericht te onderscheppen. Een onderschept berichtdeel wordt direct naar de basis van het rode leger gebracht.

Het bericht ontcijferen

Zodra delen van het bericht bij de groene of rode basis aankomen, kan het leger beginnen met puzzelen en proberen het bericht te ontcijferen.

Ieder leger bepaalt zelf hoeveel spelers hiervoor worden ingezet. Wie aan het puzzelen is, kan op dat moment niet meevechten. Het groene leger moet daardoor kiezen tussen puzzelen en het verzet beschermen, terwijl het rode leger moet kiezen tussen puzzelen en nieuwe berichten onderscheppen.

Het leger dat als eerste het volledige bericht weet te ontcijferen, wint.

Benodigd materiaal

• Bolletje wol 
• Scharen 
• Oranje armbanden 
• Rode armbanden 
• Groene armbanden 
• Puzzelstukjes met het bericht, een aantal ideeën: 
• Een opdracht die ze zo snel mogelijk moeten uitvoeren 
• Een bericht in codetaal 
• Een afbeelding van een voorwerp dat ze aan de leiding moeten geven 

Veiligheid

• Zorg dat de deelnemers van tevoren duidelijk de regels van ‘steen, papier, schaar’ weten om ruzie in het veld te voorkomen.
• Zorg dat de grenzen van het speelveld duidelijk zijn bij alle spelers.

Tips

• Leg de puzzel twee of drie keer in stukken bij het verzet neer. Zo hebben beide legers meer kans om voldoende delen te verzamelen om het bericht daadwerkelijk te kunnen oplossen.
• Stop eventueel fake-newsberichten of lege blaadjes tussen de echte berichtdelen.
• Je kunt steen, papier, schaar vervangen door boter-kaas-en-eieren. Geef iedere speler een pen en een raster mee en laat de spelers daarmee bepalen wie een confrontatie wint.
• Ben je enthousiast over het thema of wil je er meer over weten? Kijk dan op vrijheid.scouting.nl. Daar vind je onder andere het verhalenproject met persoonlijke verhalen van scouts die tijdens de oorlog actief waren. Via het kaartje kun je bekijken welke verhalen zich bij jou in de buurt hebben afgespeeld.