Waarom / doel van de activiteit

Onderzoek met creatieve opdrachten welke aannames je over anderen maakt en ontdek welke eigenschappen en waarden echt belangrijk zijn.

Beschrijving van de activiteit

Mensen vormen vaak snel een beeld van iemand op basis van kleding, gedrag of een eerste ontmoeting. Zo’n eerste indruk vertelt maar een klein deel van wie iemand is. Met verschillende werkvormen onderzoeken de deelnemers welke aannames zij maken en welke eigenschappen en waarden zij belangrijk vinden.

Leg vooraf uit dat niemand persoonlijke informatie hoeft te delen. Deelnemers mogen een vraag overslaan of aangeven dat een onderwerp niet besproken wordt. Kies afhankelijk van de beschikbare tijd enkele of alle onderstaande werkvormen.

Eerste indruk

Maak vooraf profielkaarten van fictieve personen. Zet op iedere kaart een naam, enkele interesses, een talent, een karaktereigenschap en iets wat die persoon graag zou willen leren. Kies onverwachte combinaties, zoals iemand die van kickboksen en breien houdt of iemand die stil overkomt maar graag op een podium staat.

Lees eerst alleen een klein deel van een profiel voor. Vraag de deelnemers welk beeld zij van deze persoon krijgen. Lees daarna de rest van het profiel en bespreek welke aannames klopten en welke niet. Benadruk dat interesses, kleding of gedrag nooit het volledige verhaal vertellen.

Eigenschappenportret

Verdeel de deelnemers in tweetallen die elkaar redelijk goed kennen. Laat iedereen een portret van de ander maken zonder het uiterlijk na te tekenen. Gebruik woorden, symbolen, kleuren en kleine tekeningen om talenten, interesses, mooie eigenschappen en gezamenlijke herinneringen weer te geven.

Laat de deelnemers hun portret aan elkaar overhandigen en kort uitleggen wat zij hebben getekend. Spreek af dat alleen positieve en respectvolle eigenschappen worden gebruikt.

Raad wie

Verdeel de groep in twee ploegen. Uit iedere ploeg komt één deelnemer naar voren. Zij staan met hun rug naar elkaar toe.

De ploegen proberen met gebaren en korte aanwijzingen duidelijk te maken wie achter hun ploeggenoot staat. Zij mogen hobby’s, talenten, eigenschappen en bekende groepsmomenten gebruiken, maar geen uiterlijke kenmerken noemen. Degene die als eerste de juiste naam raadt, verdient een punt voor de ploeg.

Bespreek na enkele rondes welke aanwijzingen het duidelijkst waren. Vraag ook wat deze aanwijzingen zeggen over hoe goed de deelnemers elkaar kennen.

Waardenballonnen

Geef iedere deelnemer een vel met vijf getekende ballonnen. Laat iedereen in iedere ballon een waarde schrijven die belangrijk is voor hoe mensen binnen de groep met elkaar omgaan. Denk aan respect, humor, vertrouwen, eerlijkheid, behulpzaamheid, trouw, eigenheid, luisteren of vergeving.

Leg eventueel een lijst met voorbeelden neer, maar geef deelnemers ook ruimte om zelf waarden te bedenken. Laat iedereen enkele gekozen waarden toelichten, zonder dat diegene persoonlijke ervaringen hoeft te delen.

Kies vervolgens als groep vijf waarden die jullie het belangrijkst vinden. Schrijf deze waarden op grote papieren ballonnen en hang ze zichtbaar op in het lokaal. Bespreek bij iedere waarde welk concreet gedrag daarbij past. Bij respect kan dat bijvoorbeeld betekenen dat iemand mag uitpraten en bij vertrouwen dat persoonlijke verhalen niet zonder toestemming worden doorverteld.

Sluit af met de vraag welke aannames deelnemers soms over anderen maken en hoe zij voortaan verder kunnen kijken dan hun eerste indruk. Bespreek ook welke gekozen groepswaarde zij tijdens komende activiteiten extra aandacht willen geven.

Voorbeeldwaarden

1. Aandacht; echt luisteren naar wat iemand zegt.
2. Authenticiteit; jezelf durven zijn.
3. Behulpzaamheid; klaarstaan voor iemand die steun nodig heeft.
4. Betrouwbaarheid; doen wat je hebt afgesproken.
5. Eerlijkheid; oprecht vertellen wat je denkt of voelt.
6. Eigenheid; verschillen tussen mensen waarderen.
7. Gelijkwaardigheid; iedereen even serieus nemen.
8. Geduld; anderen tijd geven om iets te vertellen, leren of proberen.
9. Humor; plezier maken zonder iemand belachelijk te maken.
10. Openheid; nieuwsgierig zijn naar andere ideeën en ervaringen.
11. Respect; rekening houden met grenzen, gevoelens en meningen.
12. Rechtvaardigheid; eerlijk omgaan met kansen, regels en verschillen.
13. Samenwerking; bijdragen aan een gezamenlijk resultaat.
14. Trouw; er voor elkaar zijn, ook wanneer iets moeilijk wordt.
15. Vertrouwen; ervan uitgaan dat anderen zorgvuldig met jou omgaan.
16. Verantwoordelijkheid; nadenken over de gevolgen van je gedrag.
17. Verdraagzaamheid; ruimte geven aan mensen die anders denken of leven.
18. Vergeving; fouten bespreekbaar maken en iemand een nieuwe kans geven.
19. Vriendelijkheid; anderen met aandacht en warmte benaderen.
20. Zorgzaamheid; opmerken hoe het met iemand gaat en daarop reageren.

Bron

Gebaseerd op een activiteit van Chiro.

Benodigd materiaal

• Profielkaarten van fictieve personen
• Tekenpapier
• Stiften, potloden en ander tekenmateriaal
• Werkbladen met vijf getekende ballonnen
• Eventueel voorbeeldenlijst met waarden
• Grote papieren ballonnen of stevig papier
• Tape of plakmateriaal
• Stoelen of banken

Veiligheid

• Bewaak dat deelnemers elkaar respectvol omschrijven en grijp direct in bij kwetsende of stereotiepe opmerkingen.
• Geef deelnemers altijd de ruimte om een vraag, onderwerp of werkvorm over te slaan.
• Zorg dat persoonlijke voorbeelden alleen worden gedeeld wanneer degene over wie het gaat daar toestemming voor geeft.

Tips

• Kies bij weinig tijd één werkvorm en sluit altijd af met een korte nabespreking.
• Gebruik voor een groep die elkaar nog niet goed kent vooral de profielkaarten en waardenballonnen.
• Maak de profielkaarten voor explorers uitdagender door subtielere aannames en tegenstrijdige eigenschappen te gebruiken.
• Bewaar de gekozen groepswaarden en kom er tijdens een latere activiteit of kamp op terug.