Waarom / doel van de activiteit

Zaag, splijt en verf een boomschijf tot een vrolijk roodborstje met een felrode borst.

Beschrijving van de activiteit

Themaverhaal bevers

Rebbel zag bij de beek in Hotsjietonia kleine vogeltjes met een rode buik en vind de zo mooi dat ze wil dat iedereen in het dorp ze ziet. Stanley Stekker heeft een slimme manier bedacht om een boomschijf veilig te splijten zonder dat iemand vingers in de buurt hoeft te houden. Keet Kleur staat al klaar met verf: "Geef ze een knalrode borst, dan herkennen de roodborstjes hun familie meteen!"

Het spel

Start met een korte kijkronde: laat een plaatje van een roodborstje zien (of beschrijf het) en vraag wat bevers opvalt: de rode borst, het kleine rondje lijf, en het oogje. Vertel dat ze vandaag een roodborstje maken van hout: stoer én creatief.

Maak daarna van de opkomst een “werkplaats” met duidelijke zones: een zaagplek, een splijtplek en een verfplek. Leg uit dat er per plek vaste regels zijn en dat iedereen wacht tot die/hen aan de beurt is. Laat bevers alvast een naam verzinnen voor hun vogel; dat maakt het eindresultaat extra leuk.

Bij de zaagplek zaagt een begeleider de boomstam in schijven (ongeveer 2 cm dik). Een bever mag meehelpen met de zaagbeweging, maar alleen als de begeleider de zaag en het hout volledig onder controle houdt en de bever een veilige houding heeft (handen weg van de zaaglijn, voeten stevig). Terwijl een paar bevers helpen, doen anderen een korte "vogel-challenge": wie kan als roodborstje heel stil blijven staan en dan ineens wegfladderen?

Bij de splijtplek leg je één schijf plat op een hakblok of boomstronk. Zet de kop van de bijl precies in het midden van de schijf, met de steel omhoog. De begeleider houdt de bijl stevig vast bij de kop/steel (zodat die niet kan vallen of wegglijden) en een bever tikt met een korte, dikke tak (de "hamer") op de steel. Door rustig op te bouwen met tikken en steeds iets steviger te slaan, splijt de schijf in twee helften. Help bevers met de beweging: recht boven het doel, gecontroleerd, en stop zodra de schijf splijt. Laat bevers die klaar zijn hun twee helften uitkiezen: welke kant wordt de voorkant?

Als de houten "lijfjes" klaar zijn, gaan bevers naar de verfplek. Laat hen eerst bekijken welke helft het meest op een vogeltje lijkt. Verf daarna de bovenste helft (of een duidelijke ronde vlek aan de voorkant) rood als borst. Zet met een klein kwastje één zwart oogje.

Sluit af met een mini-tentoonstelling: zet alle roodborstjes bij elkaar op een tafel of boomstronk en laat iedereen in één zin vertellen wat er goed ging: iets met samenwerken, veilig wachten, of netjes schilderen. Geef ook ruimte voor: "Wat vond je spannend, en wat hielp jou?"

Benodigd materiaal

• Boomstam of dikke tak(ken) van ca. 10 cm doorsnee
• Handzaag (bij voorkeur een zaag met fijne vertanding voor controle)
• Bijl
• Stevig hakblok of boomstronk
• Korte, dikke tak als "hamer" (liefst zonder scherpe knoesten)
• Verf: rood en zwart (optioneel: bruin/grijs)
• Kwasten (ook 1–2 kleine voor oogjes)
• Bekers water en doekjes/keukenpapier om kwasten schoon te maken

Veiligheid

• Zaag alleen onder directe begeleiding: een begeleider bepaalt tempo en houding; bevers helpen alleen mee als handen en voeten veilig staan en het hout stabiel is.
• Splijtplek is een "veiligheidscirkel": één bever en één begeleider binnen de cirkel, iedereen anders op afstand en achter een duidelijke lijn.
• Bijl blijft stil liggen: de bijl wordt niet gezwaaid; de kop staat in het hout en de begeleider houdt de bijl stevig vast terwijl de bever tikt met de "hamer"-tak.
• Controleer materiaal vooraf: geen rot hout, geen splinters die uitsteken, en de "hamer"-tak zonder scherpe punten.

Tips

• Je kan het verven iets uitgebreider maken door bevers met bruine/grijze verf ook een rug en vleugellijn te laten schilderen. Houd het eenvoudig zodat het roodborstje herkenbaar blijft.
• Geef de vogel een snavel door in de zijkant van het hout een klein gat te boren waar een klein takje in past. Maak als begeleider het gat en laat de bever zelf een takje zoeken.
• Een makkelijkere binnenvariant is het gebruiken van vooraf gezaagde schijven. Vervang het splijten door twee helften die al gespleten zijn waarbij bevers hun mooiste helft kiezen.
• Extra spelmoment: doe tussendoor een korte vogelgeluiden-raadspel. Een begeleider doet een vogel na en bevers raden welke.
• Kijk voor inspiratie hoe het doen van deze activiteit er uit kan zien eens op internet.