Waarom / doel van de activiteit

Ontcijfer een cryptische omschrijving en vind het bijpassende voorwerp in de natuur door goed te kijken naar verschillen.

Beschrijving van de activiteit

In de natuur ligt van alles verstopt: bladeren, zaden, veren, mos en nog veel meer. Tijdens dit spel leren de deelnemers goed kijken naar hun omgeving. Door cryptische omschrijvingen te ontcijferen moeten ze ontdekken welk natuurlijk voorwerp bedoeld wordt en dit ook daadwerkelijk vinden.

Vooraf maakt de spelleiding kaartjes met daarop een cryptische omschrijving van een planten- of dierenonderdeel. Dit zijn puzzelachtige omschrijvingen waarbij je moet nadenken over wat er bedoeld wordt.

De kaartjes worden met de tekst naar beneden in bijvoorbeeld een pet of zak gelegd. Zo wordt er voor gezorgd dat niemand weet waar welk kaartje ligt. Daarna pakt iedere deelnemer één kaartje zonder dat anderen zien wat erop staat.

Iedere deelnemer leest de omschrijving en probeert te bedenken welk natuurvoorwerp daarbij hoort. Vervolgens gaan de deelnemers op zoek in de omgeving om het voorwerp te vinden. Wanneer iemand denkt het juiste object te hebben gevonden, laat die dit aan de spelleiding zien. Als het klopt, mag de deelnemer het kaartje houden als punt en eventueel een nieuw kaartje pakken.

Na afloop kan kort besproken worden welke omschrijvingen makkelijk of juist moeilijk waren en welke vondsten het meest verrassend waren. Zo leren deelnemers niet alleen puzzelen met taal, maar ook beter kijken naar wat er allemaal in de natuur te vinden is.

Voorbeelden van natuurcryptogrammen

Deze omschrijvingen kunnen op kaartjes geschreven worden.

1. Een mini-parachute uit de natuur → paardenbloempluis
2. Een natuurlijke waaier → blad
3. Een huis dat meereist met de bewoner→ slakkenhuis
4. Een plant verdedigt zich ermee → doorn, stekel, sterke geur of gif
5. De tanden van een blad → gekarteld blad
6. Niet alleen een vis heeft schubben → kegel van een naaldboom
7. Een natuurspiraal → slakkenhuis of opgerolde varen
8. Wat groen was is rood geworden → bes
9. Een zachte groene deken op de grond → mos
10. Schrijven kan je er ook mee → veer, galappel of inktzwam
11. De baby van een boom → zaadje of kiemplant
12. Een natuurlijk kussen is groen → mos
13. Een echte zonaanbidder → bloem of blad dat naar de zon draait
14. De jas van een boom → schors of bast
15. Het huis van een insect zonder dak → spinnenweb
16. Een natuurlijk vlaggetje dat in de wind wappert → gras of lang blad
17. De tanden van een dier zonder dier → vraatsporen op een blad
18. Alleen van binnen eetbaar → dennenappel, sparrenkegel of noot
19. Eén keer gebruikt eten → poep (geen konijnenkeutel)
20. Wat een vogel achterlaat wanneer hij zich omkleedt → veer
21. De oude kleren van een dier → veren, haren of vacht
22. De zonnetjes van de berm → gele bloemen (bijv. paardenbloem)
23. Een stekelige bal uit de boom → kastanjebolster of eikelkapje met stekels
24. Achtergelaten door een dier → veer, haren of poep

Themaverhaal welpen

Bij de Talaab poel heeft Ikki weer van alles in zijn stekels hangen: veren, blaadjes en zelfs een slakkenhuis. "De jungle zit vol raadsels," zegt Ikki, "maar alleen wie goed kijkt kan ontdekken wat het is." Kunnen de welpen de cryptische aanwijzingen ontcijferen en de juiste natuurvoorwerpen in de jungle vinden?

Benodigd materiaal

• Kaartjes met cryptische natuur-omschrijvingen (aantal afhankelijk van het aantal deelnemers en hoe lang je de activiteit wil laten duren)
• Pet of zak (om de kaartjes in te leggen)
• Eventueel een verzamelplek of kleed voor gevonden voorwerpen
• Eventueel een loep om de gevonden voorwerpen later samen in detail te bekijken

Veiligheid

• Spreek duidelijk af binnen welk gebied deelnemers mogen zoeken zodat niemand te ver weg gaat.
• Controleer vooraf of er geen gevaarlijke planten, steile hellingen of waterkanten in het speelgebied liggen.
• Laat deelnemers geen onbekende planten of bessen eten.
• Herinner deelnemers eraan om dieren met rust te laten en alleen losse natuurlijke materialen te verzamelen. Viese voorwerpen zoals poep mag niet meegenomen worden.

Tips

• Bedenk zelf nieuwe cryptische omschrijvingen door een natuurvoorwerp te beschrijven via zijn vorm, functie of iets waar het op lijkt, zonder het woord zelf te gebruiken. Een cryptogram is goed wanneer deze redelijk cryptisch is maar nog wel herkenbaar, én het object moet realistisch te vinden zijn in het speelgebied.
• Maak het spel competitiever door teams te vormen (bijvoorbeeld met de nesten/ploegen) die samen cryptogrammen oplossen.
• Geef oudere deelnemers moeilijkere omschrijvingen of laat hen zelf nieuwe cryptogrammen bedenken voor andere teams.
• Laat deelnemers hun vondsten verzamelen en maak er aan het einde een kleine natuurcollectie van.
• In een open terrein zonder veel losse materialen kun je de deelnemers ook foto’s laten maken in plaats van echte vondsten.