Waarom / doel van de activiteit

Bezoek de Scouting MensenZoo, ontmoet scouts met uiteenlopende verhalen en ontdek welke aannames ontstaan wanneer je mensen in hokjes plaatst.

Beschrijving van de activiteit

Scouting bestaat uit mensen met uiteenlopende achtergronden, identiteiten, interesses en ervaringen. Bewust of onbewust kan je deze mensen in hokjes plaatsen. De Scouting MensenZoo gebruikt een dierentuin als speelse spiegel voor dit hokjesdenken. Bezoekers ontmoeten in verschillende ‘hokjes’ echte mensen die vrijwillig vertellen over hun identiteit, achtergrond of ervaringen binnen Scouting.

De activiteit laat zien hoeveel verschillende mensen, ervaringen en vormen van Scouting er zijn. Bezoekers onderzoeken hun eigen aannames en ontdekken door persoonlijke gesprekken dat stereotypen vaak niet kloppen. De ontmoetingen brengen mensen met elkaar in contact die elkaar anders misschien niet snel spreken. Bezoekers denken ook na over wat zij kunnen doen om hun eigen Scoutinggroep toegankelijker te maken. Vertellers krijgen de ruimte om hun verhaal op hun eigen manier te delen. Het gesprek is gelijkwaardig: de verteller is geen vertegenwoordiger of voorlichter van een hele groep.

Richt de MensenZoo bij voorkeur in op een ruim terrein. Maak een duidelijke ingang, uitgang en looproute. Plaats de ontmoetingsplekken in een kring, ovaal of langs een vaste route. Gebruik bijvoorbeeld partytenten, open frames, lage hekjes of tafels als ‘hokjes’. De aankleding mag naar een dierentuin verwijzen, maar zet vertellers niet neer als dieren of bezienswaardigheden. Zorg dat zij hun plek altijd kunnen verlaten. Laat bezoekers in kleine groepen rouleren. Plan per gesprek ongeveer acht tot twaalf minuten. Gidsen begeleiden de route, beantwoorden praktische vragen en bewaken de sfeer.

Leg bij de ingang uit dat de dierentuinvorm laat zien hoe mensen elkaar in hokjes plaatsen. Het doel is niet om mensen te bekijken, maar om te luisteren en verder te kijken dan een eerste indruk.

Ontvangst

Richt de MensenZoo bij voorkeur in op een ruim terrein. Maak een duidelijke ingang, uitgang en looproute. Plaats de ontmoetingsplekken in een kring, ovaal of langs een vaste route. Gebruik bijvoorbeeld partytenten, open frames, lage hekjes of tafels als ‘hokjes’. De aankleding mag naar een dierentuin verwijzen, maar zet vertellers niet neer als dieren of bezienswaardigheden. Zorg dat zij hun plek altijd kunnen verlaten.

Laat bezoekers in kleine groepen rouleren. Plan per gesprek ongeveer acht tot twaalf minuten. Gidsen begeleiden de route, beantwoorden praktische vragen en bewaken de sfeer.

Mogelijke onderwerpen

• Geloof of levensovertuiging.
• Culturele achtergrond, migratie of vluchten.
• Seksuele oriëntatie of genderidentiteit.
• Een zichtbare of onzichtbare beperking.
• Neurodiversiteit.
• Leeftijd en levensfase.
• Land-, water-, lucht-, studenten- of ruiterscouting.
• Ervaringen binnen een religieuze of levensbeschouwelijke Scoutinggroep.
• Subculturen, muziek of kleding.
• Andere persoonlijke ervaringen binnen Scouting.

Informatie bij de hokjes

Plaats bij iedere verteller een informatiebord dat die zelf heeft gemaakt of goedgekeurd. Vermeld bijvoorbeeld een voornaam of pseudoniem, een korte introductie en onderwerpen waarover bezoekers vragen mogen stellen. Beschrijf alleen het persoonlijke verhaal van de verteller. Geef geen algemene uitleg over een geloof, cultuur, beperking, gender of andere groep. Vertellers mogen hun plek aankleden met kleding, foto’s of voorwerpen die bij hun verhaal passen. Zij bepalen wat bezoekers mogen aanraken.

Ontvangst

Leg bij de ingang uit dat de dierentuinvorm laat zien hoe mensen elkaar in hokjes plaatsen. Het doel is niet om mensen te bekijken, maar om te luisteren en verder te kijken dan een eerste indruk.

Bespreek deze afspraken

• Stel open en respectvolle vragen.
• Vul niet voor iemand in wat die denkt of ervaart.
• Accepteer dat iemand een vraag niet beantwoordt.
• Raak mensen en hun spullen alleen met toestemming aan.
• Maak alleen foto’s of opnamen met toestemming.

Geef bezoekers eventueel kaartjes met extra vragen

• Welk deel van jouw verhaal wil je graag delen?
• Welke aanname over jou klopt vaak niet?
• Wanneer voel jij je welkom binnen Scouting?
• Welke Scoutingervaring is belangrijk voor jou?
• Wat kan een Scoutinggroep doen om toegankelijker te worden?
• Welke vraag zou je vaker willen krijgen?

Spiegelhokje

Plaats een hokje met een grote spiegel. Bezoekers denken hier na over de groepen, eigenschappen, interesses en ervaringen die bij hun eigen identiteit horen.

Laat bezoekers anoniem opschrijven in welke hokjes anderen hen mogelijk plaatsen, wat daarvan klopt en wat anderen niet direct kunnen zien. Hang de kaartjes rond de spiegel. Zo wordt zichtbaar dat niemand in één hokje past.

Rollen

1. Gidsen: Gidsen dragen herkenbare kleding die past bij het thema. Zij ontvangen bezoekers, leggen de activiteit en afspraken uit en begeleiden de route. Bij de uitgang vragen zij welke ontmoeting of gedachte bezoekers is bijgebleven.
2. Journalisten: Journalisten spreken bezoekers over aannames, stereotypen en persoonlijke verhalen. Zij kunnen vragen welke gedachte is veranderd of welk gesprek indruk maakte. Zij noteren of delen antwoorden alleen met toestemming. Ook kunnen zij fictieve krantenkoppen laten beoordelen op feiten, aannames en vooroordelen.
3. Vertellers. Vertellers zijn zichzelf en spelen geen rol. Zij kiezen hun kleding, aankleding en gespreksonderwerpen. Zij bepalen zelf welke vragen zij beantwoorden en hoe uitgebreid zij dat doen.
4. Verkopers. Richt eventueel een informatiestand of MensenZoo-winkel in. Toon hier Scoutingproducten en informatie over diversiteit, inclusie, Scoutingnetwerken of andere passende activiteiten.

Gidsen

Gidsen dragen herkenbare kleding die past bij het thema. Zij ontvangen bezoekers, leggen de activiteit en afspraken uit en begeleiden de route.

Bij de uitgang vragen zij welke ontmoeting of gedachte bezoekers is bijgebleven.

Journalisten

Journalisten spreken bezoekers over aannames, stereotypen en persoonlijke verhalen. Zij kunnen vragen welke gedachte is veranderd of welk gesprek indruk maakte.

Zij noteren of delen antwoorden alleen met toestemming. Ook kunnen zij fictieve krantenkoppen laten beoordelen op feiten, aannames en vooroordelen.

Vertellers

Vertellers zijn zichzelf en spelen geen rol. Zij kiezen hun kleding, aankleding en gespreksonderwerpen. Zij bepalen zelf welke vragen zij beantwoorden en hoe uitgebreid zij dat doen.

Verkopers

Richt eventueel een informatiestand of MensenZoo-winkel in. Toon hier Scoutingproducten en informatie over diversiteit, inclusie, Scoutingnetwerken of andere passende activiteiten.

Fotograaf

Een herkenbare fotograaf legt de sfeer vast. Vraag toestemming aan iedereen die herkenbaar in beeld komt en spreek af waar de foto gebruikt mag worden. Maak overzichtsfoto’s of foto’s van decoraties wanneer deelnemers niet herkenbaar in beeld willen.

Afsluiting

Laat bezoekers bij de uitgang kort stilstaan bij hun ervaring. Vraag welke aanname is veranderd, welk verhaal indruk maakte en wat zij binnen hun eigen Scoutinggroep kunnen doen om meer mensen zich welkom te laten voelen.

Bespreek de activiteit daarna ook afzonderlijk met de vertellers. Vraag hoe zij de gesprekken hebben ervaren, of hun grenzen werden gerespecteerd en wat bij een volgende uitvoering beter kan.

Benodigd materiaal

• Opvallende entree en aparte uitgang
• Hekken, touwen of afzetlint voor de looproute
• Plattegrond en richtingaanwijzers
• Ontmoetingsplekken met stoelen en eventueel tafels
• Informatiepanelen voor de vertellers
• Zelfgekozen kleding, voorwerpen en aankleding van de vertellers
• Herkenbare kleding voor rollen zoals gidsen, journalisten en de fotograaf
• Bezoekregels en kaartjes met voorbeeldvragen
• Spiegel
• Papier, kaartjes en schrijfmateriaal voor het spiegelverblijf
• Beschutte pauzeplek voor de vertellers
• Camera of mobiele telefoon, optioneel

Veiligheid

• Spreek met iedere verteller vooraf een duidelijk stopteken af waarmee die direct een gesprek kan beëindigen.
• Wijs één coördinator aan bij wie vertellers en bezoekers grensoverschrijdend gedrag kunnen melden en die zo nodig een bezoeker wegstuurt.
• Plan voldoende pauzes, zodat vertellers niet voortdurend persoonlijke vragen hoeven te beantwoorden.
• Deel persoonlijke verhalen, foto’s en opnamen alleen met uitdrukkelijke toestemming van alle betrokkenen.

Tips

• Verplaats de Scouting MensenZoo bij regen naar binnen en laat bezoekers daar in kleine groepen langs de vertellers rouleren.
• Gebruik een vooraf opgenomen verhaal wanneer iemand wel iets wil delen, maar niet rechtstreeks vragen wil beantwoorden.
• Vraag een relevant Scoutingnetwerk of een ervaringsdeskundige om mee te kijken naar de voorbereiding en vraagstelling.
• Laat bezoekers afsluiten met één concrete actie waarmee zij hun eigen Scoutinggroep toegankelijker of inclusiever kunnen maken.
• Maak vooraf een binnenvariant. Gebruik bij slecht weer partytenten, verschillende lokalen of ontmoetingsplekken in één grote ruimte.