Print deze pagina
maandag, 31 augustus 2015 02:00

Zie wat we WEL kunnen

Beoordeel dit item
(0 stemmen)

Waarom / doel van de activiteit

Bevorder empathie en begrip voor mensen met een handicap door praktische simulaties en groepsreflectie.

Beschrijving van de activiteit

Ontdek welke obstakels mensen met een beperking tegenkomen bij hun deelname aan de samenleving en bespreek hun rechten als mensenrechten. De activiteit bestaat uit vier delen: een inleiding, blinddoekentocht, gebarenopdracht en rolstoel-hindernissenrace.

Voorbereiding

Situatie 1. Probeer zonder woorden aan een vriend uit te leggen dat je slachtoffer bent geworden van geweld. Een groep jonge skinheads viel je aan in het park, stal je tas en sloeg je. Vraag waar het politiebureau is. Je mag niet spreken, schrijven of tekenen.

Situatie 2. Je bent in een cafetaria, bijvoorbeeld op school of in een Europees jongerencentrum. Leg de kok uit dat je geen spaghetti bolognaise kunt eten omdat je veganist bent: je eet geen vlees, zuivel of eieren. Je mag niet spreken, schrijven of tekenen.

Zorg indien mogelijk voor een tweede lokaal waarin je vooraf het hindernissenparcours klaarzet, of leg het buiten aan op uitdagender terrein. Gebruik binnen tafels en stoelen voor nauwe doorgangen en houten planken of oude kranten als vervanging voor moeilijk begaanbaar terrein.

Deel 1. Inleiding (10 minuten)

Leg uit dat de activiteit zich richt op drie beperkingen: blindheid, niet kunnen spreken en beperkte mobiliteit. Laat deelnemers enkele minuten nadenken over hoe ze wel en niet behandeld zouden willen worden als ze een beperking hadden. Vraag hen enkele kernwoorden op te schrijven.

Laat ze vervolgens opschrijven waar ze het bangst voor zouden zijn. Vraag hen daarna hun papier om te draaien en zich klaar te maken om de situaties zelf te ervaren.

Deel 2. Blinddoekentocht

Verdeel de deelnemers in tweetallen en deel blinddoeken uit. Eén persoon krijgt een blinddoek, de ander is gids en verantwoordelijk voor de veiligheid van de partner. Op eenvoudige veiligheidsvragen mag de gids alleen met 'ja' of 'nee' antwoorden.

Laat de gidsen hun partners meenemen voor een wandeling van vijf minuten, eventueel met trappen en een stukje buiten als dit veilig kan.

Bij terugkomst leiden de gidsen hun partners naar hun stoelen. Daar ligt een verrassing: een tas! Wat zit erin? De geblinddoekte spelers proberen de inhoud te herkennen, terwijl hun gidsen de antwoorden opschrijven.

Laat de spelers hun blinddoek afnemen en de voorwerpen bekijken. Geef de tweetallen kort de tijd om ervaringen en verrassingen te bespreken en uit hun rol te komen voordat deel 3 begint.

Deel 3. Gebaren

Laat de tweetallen van rol wisselen. De voormalige gidsen spelen nu iemand die niet kan spreken, terwijl hun partners helpen.

Geef elke speler die niet mag spreken een situatiekaart, zonder deze aan de partner te tonen. De helpers krijgen pen en papier.

De spelers proberen hun situatie duidelijk te maken zonder te spreken, schrijven of tekenen. De helpers noteren wat zij denken dat de boodschap is.

Laat de spelers vervolgens hun situatiekaart tonen en kort bespreken wat ze bedoelden, welke problemen ze tegenkwamen en welke frustraties ze ervoeren.

Deel 4. Rolstoel-hindernissenrace

Toon het hindernissenparcours en leg uit dat de snelste deelnemer wint. Iedereen probeert het parcours in een rolstoel af te leggen. Wie tegen een obstakel rijdt, krijgt strafpunten.

Houd de resultaten bij op een groot vel papier. Neem een korte pauze zodra iedereen die wil aan de beurt is geweest en ga daarna verder met de nabespreking.

Nabespreking en evaluatie

Bespreek de drie oefeningen met de hele groep. Kijk daarna terug op de verwachtingen en angsten die deelnemers vooraf opschreven en wat ze hebben geleerd.

  1. Blinddoekentocht. Vraag zowel de geblinddoekte deelnemers als hun gidsen:
    1. Hoe voelde je je tijdens de oefening?
    2. Wat was het moeilijkst, grappigst of akeligst?
    3. Hoe moeilijk was het om te vertrouwen of betrouwbaar te zijn?
    4. Hoe goed lukte het om de voorwerpen in de tas te herkennen?
    5. Welke zintuigen gebruikte je? Hoeveel deelnemers durfden de fles of het blikje te openen om de drank te proeven?
  2. Gebaren.
    1. Hoe voelde je je tijdens de oefening?
    2. Wat was het moeilijkst, grappigst of akeligst?
    3. Was het frustrerend om te gebaren zonder begrepen te worden?
    4. Was het frustrerend of gênant om de ander niet te begrijpen?
  3. Rolstoel-hindernissenrace.
    1. Hoe voelde je je toen je minder mobiel was?
    2. Wat was het moeilijkst, grappigst of akeligst?
  4. Angsten en verwachtingen. Laat deelnemers terugkijken naar hun oorspronkelijke kernwoorden.
    1. Werden sommige angsten tijdens de activiteit bevestigd?
    2. Hoe probeerde je je partner te helpen?
    3. Hoe werd die hulp ontvangen?
    4. Hoe makkelijk was het om te bepalen hoeveel hulp nodig was?
  5. Angst voor een beperking. Waar waren deelnemers het bangst voor en waarop baseerden ze die angst? Waren ze ooit bang om door een ongeluk of ziekte een beperking te krijgen?
  6. Verrassingen. Wat was het verrassendste dat deelnemers tijdens de activiteit leerden?
  7. Ervaringen uit de omgeving. Kennen deelnemers iemand die blind of doof is, niet kan spreken of een rolstoel gebruikt? Hoe ziet het sociale leven van deze mensen eruit en hoe reageren anderen op hen?
  8. Toegankelijkheid. Kijk naar gebouwen en straten in de omgeving. Hoe toegankelijk zijn ze voor mensen met een beperking?
  9. Gelijkheid en waardigheid. Wat kan en moet er gebeuren om de gelijkheid en waardigheid van mensen met een beperking te waarborgen?
  10. Mensenrechten. Zijn de rechten van mensen met een beperking ook een mensenrechtenkwestie? Welke rechten uit de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens zijn vooral relevant?
  11. Zelf bijdragen. Wat kan je school, vereniging of jeugdgroep doen om de gelijkheid en waardigheid van mensen met een beperking te bevorderen?

Voorbereidingstijd

Maak de rolfiches met een van de voorgestelde situaties of bedenk zelf een situatie.

Bron

Chiro

Benodigd materiaal

  • Scoutingdassen als blindoeken
  • Rolfiche
  • Situatiekaarten
  • Pen en papier
  • Tas met herkenbare voorwerpen
  • Rolstoelen
  • Hindernissenparcours (materialen naar eigen inzicht)

Tips

  • Maak het hindernissenparcours niet te lang: 2 tot 3 minuten is voldoende, vooral met slechts twee of drie rolstoelen, om lange wachttijden te voorkomen. Probeer rolstoelen te lenen van een plaatselijk ziekenhuis of een organisatie die ze tijdelijk uitleent. Als alternatief kun je deelnemers een fysieke beperking laten ervaren, bijvoorbeeld door grote rubberlaarzen aan de verkeerde voeten te dragen.
  • Stem de begeleiding af op de groep. Leg uit dat deelnemers tijdelijke obstakels ervaren, maar dat deze simulaties niet gelijkstaan aan het dagelijks leven met een beperking. Het doel is gevoelens en reacties te onderzoeken, niet om mensen belachelijk te maken of onnodige stress of schaamte te veroorzaken. Vraag deelnemers zich natuurlijk te gedragen, zonder te overdrijven, en zorg voor een veilige omgeving waarin ze kunnen aangeven wanneer iets onprettig voelt.
  • Heb je weinig tijd, kies dan één of twee simulaties. De blinddoekentocht is mogelijk de meest persoonlijke, uitdagende en indrukwekkende ervaring. Kies bij slechts één simulatie bij voorkeur deze en laat de partners van rol wisselen. Zorg dan voor een tweede reeks voorwerpen om te herkennen.
  • Hoewel dit een ernstige activiteit is, kunnen grappige situaties ontstaan. Laat dit gebeuren, maar grijp in bij onveilig gedrag of opmerkingen die mensen met een beperking belachelijk maken. Bespreek eventueel tijdens de nabespreking wanneer en waarom mensen om een beperking lachen, wanneer grappen gepast zijn en waar de grens tussen humor en belediging ligt.
  • Varianten: Je kunt ook andere beperkingen en obstakels verkennen, waaronder minder zichtbare beperkingen zoals leer- of taalstoornissen. Kies wat aansluit bij de leefwereld van de groep. Ook ouderdomsgerelateerde beperkingen kunnen bijdragen aan meer bewustzijn over ouderen en de voorwaarden voor een waardig leven.
  • Vervolgactiviteiten: Bespreek met kinderen artikel 23 van het Kinderrechtenverdrag, dat het recht van kinderen met een beperking op bijzondere zorg, onderwijs en opleiding voor een volwaardig leven beschrijft. Laat deelnemers in hun omgeving, ook binnen de familie, onderzoeken welke voorzieningen en diensten beschikbaar zijn. Zijn er kinderen met een beperking op school of bij Scouting, kunnen zij aan dezelfde activiteiten deelnemen en zo niet, waarom niet.
  • Ideeën voor actie: Laat de groep onderzoeken hoe ze mensen in een kwetsbare positie kan ondersteunen. Werk daarbij samen met organisaties voor mensen met een beperking en vertrek vanuit de behoeften die deze mensen zelf aangeven.

Aanvullende informatie

Lees 4716 keer Laatst aangepast op vrijdag, 13 november 2026 13:30

Gerelateerde items (op tag)

Log in om reacties te plaatsen