Waarom / doel van de activiteit

Bereid een gerecht met verschillende communicatie- en waarnemingsbeperkingen en ontdek hoe je elkaar goed kunt helpen zonder taken over te nemen.

Beschrijving van de activiteit

Tijdens deze activiteit koken de deelnemers in kleine groepjes een gerecht, maar niet iedereen kan op de gebruikelijke manier communiceren of waarnemen. Zo ervaart de groep welke obstakels tijdens een gezamenlijke taak kunnen ontstaan en hoe belangrijk duidelijke communicatie en passende hulp zijn.

Leg vooraf uit dat dit een inleefspel is. Het is niet de bedoeling om mensen met een beperking na te doen of hun ervaringen na te spelen. De deelnemers onderzoeken vooral welke drempels ontstaan, hoe anderen daarop reageren en hoe je iemand kunt ondersteunen zonder alles uit handen te nemen.

Verdeel de deelnemers in groepjes en geef iedereen een rolkaartje. Mogelijke rollen zijn koken zonder te praten, koken met minder gehoor of koken zonder te kijken. Wie niet praat, communiceert bijvoorbeeld met gebaren, schrijven of aanwijzen. Voor minder gehoor kunnen oordoppen of gehoorbescherming worden gebruikt. Wie niet kijkt, draagt een blinddoek.

Bij groepjes van drie kun je een vaste verdeling gebruiken: één deelnemer draagt een blinddoek, één mag niet praten en één mag alleen materialen pakken en aangeven. Die laatste rol stelt geen beperking voor, maar zorgt ervoor dat de groep nog bewuster moet overleggen en samenwerken.

Geef ieder groepje een recept en de benodigde ingrediënten. Kies bijvoorbeeld voor brownies, koekjes, soep, pasta of een onderdeel van een driegangendiner. Laat het groepje eerst bespreken welke taken iedereen veilig kan uitvoeren. Iemand met een blinddoek kan bijvoorbeeld ingrediënten afwegen, iets in een koude kom mengen, ingrediënten aangeven, proeven of de stappen van het recept bijhouden. Snijden en werken met hete pannen, vuur, ovens of elektrische apparaten gebeurt alleen door deelnemers die de situatie goed kunnen overzien.

Tijdens het koken kijkt de leiding hoe de samenwerking verloopt. Wordt iedereen betrokken? Wordt er duidelijk gecommuniceerd? Krijgt iemand te veel hulp of juist te weinig? Grijp alleen in wanneer dat nodig is voor de veiligheid of wanneer iemand door de manier van samenwerken niet meer goed mee kan doen.

Sluit altijd af met een nabespreking. Vraag welke onderdelen makkelijk of lastig waren, wanneer hulp prettig was en wanneer die juist in de weg zat. Bespreek welke kwaliteiten deelnemers bij zichzelf en anderen ontdekten en hoe je in het dagelijks leven rekening kunt houden met iemand die iets op een andere manier doet.

Benodigd materiaal

• Kookgerei
• Ingrediënten voor de gekozen recepten
• Recepten per groepje
• Rolkaartjes
• Blinddoeken
• Oordoppen of gehoorbescherming
• EHBO-materiaal

Veiligheid

• Laat deelnemers met een blinddoek niet snijden of werken met vuur, hete pannen, ovens of elektrische apparaten.
• Gebruik bij minder gehoor geen harde muziek, zodat waarschuwingen en aanwijzingen nog kunnen worden opgemerkt.
• Spreek vooraf af dat iedere deelnemer een rol altijd mag pauzeren of stoppen.
• Controleer vooraf allergieën en dieetwensen.
• Houd bij buiten koken extra toezicht op vuur en hete materialen en laat deze alleen gebruiken door deelnemers die goed zicht hebben.

Tips

• Laat deelnemers bij voldoende voorbereidingstijd zelf de boodschappen voor hun gerecht halen.
• Maak er een driegangendiner van waarbij ieder groepje een ander gerecht bereidt en de deelnemers tussen de gangen van rol wisselen, zodat samen een complete maaltijd ontstaat en iedereen verschillende uitdagingen ervaart.
• Voor extra uitdaging kun je buiten koken op een kookvuur, waarbij oudere deelnemers meer verantwoordelijkheid krijgen voor de taakverdeling en risico-inschatting.
• Je kunt het spel verdiepen door op enkele rolkaartjes vooraf een rode stip te zetten. Scouts met een rode stip bereiden na afloop kort een voorbeeld voor van een onhandige, betuttelende of vervelende manier van helpen. Daarna laten ze ook zien hoe het beter kan. Houd dit onderdeel kort en duidelijk begeleid. Het gaat om gedrag bespreken, niet om typetjes spelen.
• Wil je toegankelijkheid breder en rustiger behandelen, kies dan Zintuigen op scherp, waarbij deelnemers via zintuigopdrachten en stellingen verder nadenken over toegankelijkheid en omgang met anderen.