Waarom / doel van de activiteit

Handel in ingrediënten en bereid boven houtvuur een Viking-geïnspireerde maaltijd.

Beschrijving van de activiteit

Uit de Vikingtijd zijn geen volledige recepten bewaard gebleven. Archeologische vondsten laten wel zien welke ingrediënten in Scandinavië werden gebruikt, zoals gerst, rogge, haver, kool, ui, rapen, appels, bessen, hazelnoten, honing, vis en vlees.

Verdeel de deelnemers in Vikingbemanningen van vier tot zes personen, of gebruik de ploegen bij scouts. Iedere bemanning krijgt een recept, kookmaterialen en een aantal zilverfiches. Bij een Vikinghandelaar kunnen zij met deze fiches hun ingrediënten kopen. Laat ruimte om te onderhandelen of ingrediënten met andere bemanningen te ruilen.

Iedere bemanning maakt een kookvuur en verdeelt de taken. Denk aan vuurmeester, kok, snijder, handelaar en waterdrager. Bereid afhankelijk van de beschikbare tijd één gerecht per bemanning of samen een volledige maaltijd.

Recept voor Vikingstoofpot

Bak stukjes vlees of paddenstoelen en ui kort in boter of olie. Voeg parelgort, prei, kool, pastinaak, tijm en water of bouillon toe. Laat de stoofpot ongeveer 45 tot 60 minuten zacht koken en roer regelmatig.

Recept voor Gerst en roggeplatbrood

Meng gerstemeel, roggemeel, tarwebloem, water en een beetje zout tot een stevig deeg. Vorm dunne platte broodjes en bak deze enkele minuten per kant in een droge gietijzeren pan of op een bakplaat boven de gloeiende kolen.

Recept voor Gebakken appels

Snijd appels in parten en bak ze met een beetje boter in een pan. Voeg grofgehakte hazelnoten en eventueel bessen toe. Roer vlak voor het serveren een kleine hoeveelheid honing door de appels.

Laat de bemanningen hun gerechten samen presenteren en proeven. Bespreek tijdens het eten welke ingrediënten in de Vikingtijd beschikbaar waren, hoe koken boven houtvuur verschilt van koken op een fornuis en welke vuurvorm het beste werkte.

Benodigd materiaal

Algemeen

• Zilverfiches of andere ruilmiddelen
• Receptkaarten
• Ingrediënten voor de gekozen gerechten
• Snijplanken
• Messen
• Schalen en lepels
• Water en zeep om handen en materialen te wassen
• Borden, kommen en bestek

Per bemanning

• Veilige vuurplaats
• Droog aanmaakhout en brandhout
• Lucifers of firesteel
• Ketel, gietijzeren pan of bakplaat
• Houten lepel
• Pannenlappen of hittebestendige handschoenen
• Emmer water of ander geschikt blusmiddel

Veiligheid

• Houd altijd toezicht bij het hakken, snijden, aansteken en koken.
• Bind lang haar vast, draag stevige schoenen en gebruik geen loshangende kleding bij het vuur.
• Zet hete pannen stabiel neer en verplaats ze alleen met droge pannenlappen of hittebestendige handschoenen.
• Houd rauwe en bereide producten gescheiden en controleer of vlees volledig gaar is.
• Zorg dat blusmiddelen direct bereikbaar zijn en doof het vuur na afloop volledig.
• Houd rekening met allergieën, dieetwensen en kruisbesmetting.
• Controleer vooraf het stookbeleid, de plaatselijke regels en het actuele natuurbrandrisico.

Tips

• Maak een vegetarische stoofpot met paddenstoelen, bonen of extra groenten.
• Gebruik gewone supermarktproducten en laat deelnemers geen onbekende wilde planten verzamelen of eten.
• Geef extra zilverfiches voor een goede taakverdeling, een beheerst vuur of weinig voedselverspilling.
• Laat iedere bemanning uitleggen welke ingrediënten historisch aannemelijk zijn en welke moderne aanpassingen zijn gedaan.
• Zoek andere gerechten op basis van betrouwbare museale of archeologische informatie en noem deze altijd Viking-geïnspireerd.