Waarom / doel van de activiteit

Onderzoek het clubgebouw en terrein, spoor verspilling en vervuiling op en bedenk direct haalbare verbeteringen.

Beschrijving van de activiteit

Rond de Nacht van de Nacht is het een mooi moment om stil te staan bij lichtvervuiling, energieverbruik en andere vormen van vervuiling. Veel verspilling zit in kleine dingen die je normaal snel over het hoofd ziet, zoals lampen die onnodig branden, deuren of ramen die openstaan terwijl de verwarming aan is, of afval dat op het terrein blijft liggen. In deze activiteit onderzoeken de explorers het clubgebouw en het omliggende terrein met een duurzame blik.

Begin met een korte uitleg over de Nacht van de Nacht. Vertel dat deze avond aandacht vraagt voor donkerte, natuur en het verminderen van onnodig kunstlicht en andere uitstoot. Leg daarna uit dat de explorers in kleine groepjes op onderzoek gaan rond het gebouw en op het terrein.

Geef ieder groepje een kaart van het clubgebouw en het terrein. Laat ze daarop markeren waar ze verduurzamingspunten vinden. Denk aan lampen die nog geen led zijn, buitenlampen die onnodig veel licht verspreiden, deuren die openstaan terwijl de verwarming draait, ramen die warmte laten ontsnappen, apparaten die onnodig aanstaan en zwerfafval op het terrein. Laat ze per punt ook opschrijven om welk soort probleem het gaat, bijvoorbeeld stroomverbruik, lichtuitstoot, warmteverlies of afval.

Vraag de groepjes daarna om bij ieder gevonden punt een oplossing te bedenken. Laat ze daarbij onderscheid maken tussen dingen die ze meteen zelf kunnen doen tijdens de opkomst en dingen die later met de leiding, het bestuur of de gebouwbeheerder besproken moeten worden. Zo kunnen ze bijvoorbeeld direct lampen uitdoen, ramen sluiten, afval opruimen of de verwarming lager zetten. Andere verbeteringen, zoals het vervangen van lampen of het anders richten van buitenverlichting, kunnen ze als advies noteren.

Bespreek na afloop met de hele groep wat er is gevonden. Kijk samen welke verbeteringen eenvoudig en snel uitvoerbaar zijn en welke meer voorbereiding vragen. Sluit af door meteen een paar haalbare acties uit te voeren, zodat de activiteit niet alleen bij onderzoeken blijft maar ook direct iets oplevert voor het clubgebouw en de omgeving.

Benodigd materiaal

• Vuilniszakken
• Kaart van het clubgebouw en het terrein
• Markeerstiften in verschillende kleuren
• Pennen of potloden
• Papier of notitieblokken
• Telefoons of computers om informatie op te zoeken
• Optioneel: zaklampen om gericht naar verlichting rond het terrein te kijken

Veiligheid

• Spreek vooraf duidelijk af tot waar de groepjes zelfstandig mogen komen en welke plekken niet toegankelijk zijn.
• Laat deelnemers geen elektrische installaties, armaturen of verwarmingssystemen openen of demonteren.
• Zorg dat groepjes zichtbaar blijven als het donker is en gebruik zo nodig zaklampen.
• Ruim afval alleen op met aandacht voor veiligheid en laat scherpe of vieze vondsten door de leiding afhandelen.

Tips

• Laat ieder groepje met een eigen kleur werken, zodat je op de kaart snel ziet wie wat gevonden heeft.
• Geef categorieën mee zoals licht, warmte, stroom en afval om gerichter te zoeken.
• Maak de activiteit actiever door er een uitdaging van te maken: welk groepje vindt de meeste bruikbare verbeterpunten?
• Voor jongere speltakken kun je de activiteit kleiner houden en alleen naar het eigen lokaal of een deel van het terrein laten kijken.
• Kijk na afloop of jullie via het Ontzorgingsprogramma Verduurzaming Maatschappelijk Vastgoed of een regionaal energiefonds hulp kunnen krijgen om grotere verbeterpunten echt uit te voeren.